Spis treści:
- Czym jest zimowe szczepienie drzew owocowych i dlaczego warto je wykonać?
- Termin szczepienia grusz i jabłoni
- Jak pobrać i przechowywać zrazy do szczepienia?
- Jak szczepić jabłoń i gruszę na podkładkach - dobór podkładki
- Szczepienie jabłoni przez zraz w klin - krok po kroku
- Pielęgnacja zaszczepionego drzewa
Czym jest zimowe szczepienie drzew owocowych i dlaczego warto je wykonać?
Szczepienie polega na połączeniu części dwóch roślin - zrazu, czyli fragmentu pędu odmiany szlachetnej, z podkładką, która dostarcza system korzeniowy. Dzięki temu uzyskujesz drzewo łączące smaczne, dorodne owoce z mrozoodpornością i dopasowaniem do gleby.
Zimowe szczepienie drzew owocowych przeprowadza się, gdy rośliny pozostają w spoczynku. Dzięki temu tkanki zrazu nie wysychają tak szybko, a po ruszeniu wiosennej wegetacji oba elementy zaczynają się zrastać. Najlepiej na szczepienie na zraz reagują jabłonie i grusze - to od nich warto zacząć, jeśli dopiero uczysz się tej techniki.
Dzięki szczepieniu możesz odmłodzić drzewo, którego owoce są drobne i niesmaczne, wprowadzić nową odmianę do ogrodu albo zaszczepić kilka odmian na jednym pniu. To też sposób na zachowanie starej, ulubionej odmiany.
Termin szczepienia grusz i jabłoni
W przypadku grusz i jabłoni termin szczepienia zależy od gatunku i wybranej metody. Jeśli zdecydujesz się szczepić na zraz (przez stosowanie, w klin czy w rozszczep), zaplanuj zabieg na okres od końca stycznia do marca. Grusze szczep na przełomie stycznia i lutego, gdy drzewo jest w pełnym spoczynku. Jabłonie możesz szczepić nieco później - nawet w marcu, tuż przed ruszeniem wegetacji.
Szczepienie przeprowadź w pogodny, suchy i bezwietrzny dzień. Unikaj zabiegu podczas mrozów poniżej -5°C oraz w czasie odwilży, gdy wilgoć sprzyja infekcjom. Temperatura powinna wynosić co najmniej kilka stopni powyżej zera.
Pamiętaj o jednej zasadzie - zraz powinien być mniej zaawansowany w rozwoju niż podkładka. Dlatego zrazy pobieraj wcześniej (zimą), a sam zabieg szczepienia wykonuj, gdy podkładka zaczyna się powoli budzić do życia.
Jak pobrać i przechowywać zrazy do szczepienia?
Zrazy pobieraj w grudniu, styczniu lub lutym, zanim pąki zaczną pęcznieć. Wybieraj jednoroczne, zdrowe pędy o grubości ołówka (5-8 mm), z dobrze wykształconymi pąkami. Najlepsze zrazy pochodzą z nasłonecznionych części korony, z drzew zdrowych i obficie owocujących.
Tnij zrazy w bezmroźny, suchy dzień. Każdy powinien mieć długość 15-20 cm i 4-6 pąków. Oznacz etykietą odmiany, aby ich nie pomylić.
Do czasu szczepienia przechowuj zrazy w chłodnym, ciemnym miejscu - najlepiej w piwnicy - w wilgotnym piasku oraz przy temperaturze bliskiej 0°C. Możesz też owinąć je wilgotną tkaniną, włożyć do worka foliowego i schować do lodówki. Sprawdzaj co kilka dni, czy piasek lub tkanina nie wyschły.
Jak szczepić jabłoń i gruszę na podkładkach - dobór podkładki
Wybór podkładki decyduje o sile wzrostu, terminie owocowania i wymaganiach glebowych drzewka. Dla jabłoni najpopularniejsze są podkładki wegetatywne - M9 (karłowa), M26 i P14 (półkarłowe) oraz MM106.
M9 to podkładka karłowa, idealna do intensywnych nasadzeń. Drzewka szczepione na niej szybko zaczynają owocować (często już w drugim roku), ale wymagają żyznej gleby, regularnego podlewania i palikowania.
M26 jest bardziej uniwersalna - dobrze radzi sobie na różnych glebach, jest odporna na mróz i nie wymaga tak starannej pielęgnacji. P14 to polska podkładka, wytrzymała na mróz i mało podatna na choroby - sprawdza się w trudniejszych warunkach klimatycznych.
Dla grusz wybór jest mniejszy. Drzewa silnie rosnące szczepi się na gruszy kaukaskiej - jest mrozoodporna i toleruje uboższe gleby, ale owocowanie zaczyna się późno. Grusze niskopienne szczepi się na pigwie S1, która zapewnia wcześniejsze plonowanie (2-3 lata po posadzeniu), ale wymaga żyznego podłoża i cieplejszego stanowiska. Nie wszystkie odmiany grusz dobrze zrastają się z pigwą - odmiany takie jak 'Konferencja', 'Komisówka' czy 'Lukasówka' nie powinny sprawiać problemów.
Dobieraj podkładkę i zraz z tego samego gatunku. Jabłoń szczep na jabłoni, gruszę na gruszy lub pigwie. Im bliższe pokrewieństwo, tym większa szansa powodzenia.
Szczepienie jabłoni przez zraz w klin - krok po kroku
Szczepienie w klin (zwane też "sarnią nóżką") to metoda stosowana, gdy podkładka jest grubsza od zrazu. Wymaga wprawy w precyzyjnym cięciu, ale daje mocne połączenie przy niewielkiej ranie, co sprzyja szybkiemu gojeniu. Jeśli dopiero zaczynasz przygodę ze szczepieniem, rozważ najpierw prostszy zabieg przez stosowanie - klin będzie dobrym kolejnym krokiem.
- Przygotuj narzędzia: ostry nóż do szczepienia, sekator, taśmę do szczepienia i maść ogrodniczą. Powinny one być czyste i zdezynfekowane - np. przetarte spirytusem.
- Zacznij od przycięcia podkładki na wybranej wysokości. Z boku podkładki wytnij trójkątne zagłębienie (klin) o długości 3-4 cm. Następnie weź zraz z 4-5 pąkami i przytnij jego dolną część z dwóch stron na kształt klina, dopasowanego do wycięcia w podkładce. Powierzchnie cięcia muszą być idealnie gładkie - każde nierówne cięcie zmniejsza szansę na zrośnięcie.
- Włóż zraz w zagłębienie podkładki tak, aby warstwy kambium (jasna tkanka tuż pod korą) obu części ściśle przylegały. Jeśli podkładka jest grubsza od zrazu, wyrównaj kambium przynajmniej z jednej strony.
- Owiń miejsce szczepienia taśmą ogrodniczą lub folią - ciasno, ale nie za mocno, żeby nie uszkodzić tkanek. Odsłonięte powierzchnie cięcia (wierzchołek podkładki, brzegi szczeliny, górę zrazu) posmaruj maścią ogrodniczą. Chroni to przed wysychaniem, infekcjami i mrozem.
Pielęgnacja zaszczepionego drzewa
Przez pierwsze tygodnie regularnie kontroluj miejsce szczepienia. Taśma powinna przylegać do pnia, a maść musi pokrywać powierzchnię szczelną warstwą. Jeśli zauważysz uszkodzenia, uzupełnij zabezpieczenie.
Gdy wiosną zraz zacznie wypuszczać pąki, to znak, że szczepienie się powiodło. Usuń wówczas wszystkie pędy wyrastające z podkładki poniżej miejsca szczepienia - odbierają one wodę i składniki odżywcze zrazowi. Taśmę można poluzować po kilku tygodniach, a całkowicie usunąć po 2-3 miesiącach, gdy rana się zagoi.
Pierwsze owoce pojawią się zwykle po 2-3 latach. Przez ten czas dbaj o regularne podlewanie, nawożenie i ochronę przed chorobami - zdrowa podkładka to podstawa udanego szczepienia.
Źródło: deccoria.pl
