Spis treści:
- Wejście na teren prywatny bez zgody właściciela. Naruszenie miru domowego
- Naruszenie miru domowego - co grozi za wkroczenie na teren prywatny?
- Wejście na teren prywatny bez zgody właściciela – jak reagować?
- Kto może wejść na posesję bez zgody właściciela?
- Czy listonosz może wejść na teren prywatny?
Wtargnięcie na teren prywatny, bez względu na to, czy jest on własnością firmy, czy osoby fizycznej, jest przestępstwem. Istnieją jednak sytuacje, w których możliwe jest wejście na posesję bez zgody właściciela. Kto i kiedy ma do tego prawo?
Wejście na teren prywatny bez zgody właściciela. Naruszenie miru domowego
We własnym domu oraz na posesji mieszkańcy powinni czuć się swobodnie i bezpiecznie. Prawo do tego gwarantuje im konstytucja, określając spokój zamieszkania nazwą miru domowego. Jego definicja jest zawarta w artykule 193 Kodeksu Karnego.
Za naruszenie miru domowego uznaje się bezprawne wtargnięcie na teren prywatny, zarówno z użyciem siły, jak i bez. Można do tego zaliczyć chociażby przekroczenie ogrodzenia bez wyraźnej zgody właściciela czy wejście do mieszkania pod nieobecność lokatorów, a także bardziej radykalne środki, jak próbę wyważenia drzwi, sforsowania bramy, zniszczenia kłódek czy wybicia okien. O wtargnięciu na cudzą posesję mówimy w sytuacji, gdy jest ona ogrodzona lub oznaczona w odpowiedni sposób.
Najczęstszą przyczyną bezprawnego wejścia na teren prywatny jest chęć włamania i kradzieży. Zdarzają się jednak również inne sytuacje.
Naruszenie miru domowego - co grozi za wkroczenie na teren prywatny?
Jak wynika z przepisów Kodeksu Karnego, zakłócenie miru domowego jest nielegalne. Wtargnięcie do „cudzego domu, mieszkania, lokalu, pomieszczenia albo ogrodzonego terenu (…) podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku”. Takie same konsekwencje mogą spotkać osoby, które mimo wyraźnego żądania właściciela nie chcą opuścić jego posesji.
Dodatkowo Kodeks Wykroczeń określa, że „osobie, która dokonała zniszczeń sadzonek czy traw na terenie prywatnym grozi kara grzywny do 500 złotych albo nagana”. Grzywna w tej samej wysokości może zostać nałożona na osobę, która nie chce opuścić działki pomimo upomnień osoby, do której ona należy.
Wejście na teren prywatny bez zgody właściciela – jak reagować?
W sytuacji, gdy którykolwiek z mieszkańców zauważył próbę wtargnięcia na teren prywatny, powinien poinformować intruza o konieczności opuszczenia go, a jeśli to nie skutkuje (lub jest niemożliwe – jak np. w przypadku próby kradzieży), wezwać policję.
Mimo że na podstawie art. 25 Kodeksu Karnego możliwe jest użycie siły w obronie koniecznej lub obronie mienia, powinno to stanowić ostateczność. Należy również pamiętać, aby ochrona dóbr była współmierna do zagrożenia. W przypadku, gdy dojdzie do rażącego naruszenia tej zasady, nie tylko napastnik, ale również obrońca może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej.
Kto może wejść na posesję bez zgody właściciela?
Przedstawiciele niektórych zawodów oraz funkcjonariusze służb mundurowych w ściśle określonych sytuacjach mogą wejść na posesję bez zgody właściciela.
Prawo takie mają m.in. policjanci posiadający nakaz wydany przez sąd lub prokuraturę, funkcjonariusze straży granicznej lub leśnej przeprowadzający kontrolę, staż miejska i gminna (sprawdzająca m.in. rodzaj używanego opału oraz pieca grzewczego), czy komornik. Każda z tych osób ma jednak obowiązek wylegitymować się, podać przyczynę wizyty, a niekiedy również pismo potwierdzające jej zasadność (z przypadku komornika jest to wyrok sądu).
Na posesję bez zgody właściciela mogą wejść również pracownicy straży pożarnej lub służb medycznych w trakcie pełnienia czynności mających na celu ratowanie ludzkiego zdrowia lub życia a także mienia.
Prawo wejścia na teren prywatny mają także pracownicy socjalni pełniący kuratele nad nieletnimi dziećmi. Przywilej ten obejmuje również pracowników firm dostarczających media (gazownia, elektrownia, wodociągi), który chcą spisać stan liczników, naprawić usterkę lub odłączyć usługę ze względu na nieopłacone rachunki. Muszą jednak wcześniej pisemnie poinformować o swojej wizycie, a w dniu pojawienia się na posesji posiadać legitymację i niezbędną dokumentację.
Czy listonosz może wejść na teren prywatny?
Wbrew powszechnej opinii ani listonosz, ani kurier nie mają prawa przekraczać ogrodzenia posesji bez wyraźnej zgody właściciela. Jeśli adresata nie ma w domu lub nie chce czy nie może otworzyć drzwi, pracownik firmy kurierskiej lub poczty zobowiązany jest zostawić awizo.
