Spis treści:
- Wygląd lipy drobnolistnej
- Uprawa lipy drobnolistnej
- Zbiór i przechowywanie lipy drobnolistnej
- Właściwości i zastosowanie lipy drobnolistnej
Wygląd lipy drobnolistnej
Lipa drobnolistna to okazałe, długowieczne drzewo liściaste osiągające wysokość 20-30 m, rzadko do 40 m. Charakteryzuje się szeroką, gęstą koroną o kulistym lub jajowatym kształcie. Pień jest prosty, cylindryczny, u starszych okazów osiąga średnicę 100-150 cm. Kora jest szara lub szarobrązowa, u młodych drzew gładka, z wiekiem pokrywa się płytkimi, podłużnymi bruzdami. Młode pędy są nagie, ciemnoczerwone lub brązowe, błyszczące.
Liście są skrętoległe, sercowate w zarysie, niesymetrycznie ścięte u nasady, o długości 3-6 cm i szerokości 3-7 cm. Blaszka liściowa ma piłkowany brzeg, zaostrzony wierzchołek i gładką, ciemnozieloną powierzchnię górną. Spód liścia jest jaśniejszy, z charakterystycznymi kępkami rudawych włosków w kątach nerwów.
Kwiaty są drobne, żółtawobiałe, o średnicy 8-12 mm, zebrane w wiszące kwiatostany groniastopodobne. Każdy kwiatostan wyrasta z nasady podłużnego, jasnozielonego podsadnika o długości 4-8 cm. Kielich składa się z pięciu działek, korona z pięciu wolnych płatków. Kwitnienie przypada na przełom czerwca i lipca, trwa około 10-14 dni. Kwiaty wydzielają intensywny, słodki zapach.
Owocem jest kulisty, jajowaty lub gruszkowaty orzeszek o średnicy 5-8 mm, o szarobrązowej, filcowato owłosionej powierzchni.
Uprawa lipy drobnolistnej
Lipa drobnolistna preferuje stanowiska słoneczne lub półcieniste, ale toleruje także cień. Najlepiej rośnie na glebach żyznych, głębokich, próchniczych, wilgotnych, o strukturze gliniastej lub gliniasto-piaszczystej. Optymalne pH gleby wynosi 6,5-7,5. Dobrze znosi okresowe przesuszenia i miejskie zanieczyszczenia powietrza.
Sadzenie młodych drzew przeprowadza się wczesną wiosną (marzec-kwiecień) lub jesienią (październik-listopad). Sadzonki ukorzenione w pojemnikach można sadzić przez cały sezon wegetacyjny. Rozmnażanie z nasion wymaga stratyfikacji przez 90-120 dni w temperaturze 2-5°C. Wysiew przeprowadza się wiosną na głębokość 2-3 cm.
Młode drzewa wymagają regularnego podlewania w pierwszych 2-3 latach po posadzeniu, zwłaszcza w okresach suszy. Dorosłe lipy są odporne na niedobory wody. Nawożenie nie jest konieczne przy odpowiedniej żyzności gleby. Pielęgnacja ogranicza się do usuwania chorych lub uszkodzonych gałęzi oraz kształtowania korony w młodym wieku.
Zbiór i przechowywanie lipy drobnolistnej
Surowcem zielarskim są kwiaty z podsadkami, które zbiera się w pełni kwitnienia, w suchą, słoneczną pogodę, w godzinach porannych po opadnięciu rosy. Zbiór przeprowadza się, gdy około 2/3 kwiatów w kwiatostanie jest rozwiniętych.
Suszenie odbywa się w przewiewnym, zacienionym miejscu lub w suszarni w temperaturze nieprzekraczającej 35-40°C. Zbyt wysoka temperatura niszczy olejki eteryczne. Prawidłowo wysuszony surowiec ma jasnożółtą lub jasnozieloną barwę i intensywny, miodowy zapach.
Suszone kwiaty lipy przechowuje się w szczelnie zamkniętych pojemnikach, szklanych lub porcelanowych, w suchym i ciemnym miejscu, przez około 2 lata.
Właściwości i zastosowanie lipy drobnolistnej
Główne grupy związków występujących w kwiatach lipy to:
- olejki eteryczne (farnesol, geraniol) - działają napotnie, uspokajająco i rozkurczowo;
- flawonoidy (kwercetyna, kemferol, hesperydyna) - wykazują działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne i uszczelniające naczynia krwionośne;
- garbniki - działają ściągająco i przeciwbakteryjnie;
- śluzy roślinne - łagodzą podrażnienia błon śluzowych i działają ochronnie;
- kwasy fenolowe (kawowy, chlorogenowy) - wykazują właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne.
Napar z kwiatów lipy stosuje się przede wszystkim w leczeniu przeziębień, grypy i stanów gorączkowych. Działa napotnie, co wspomaga usuwanie toksyn z organizmu i obniża temperaturę ciała. Pomaga także w łagodzeniu suchego kaszlu i podrażnień gardła. W stanach nerwowych i bezsenności napar działa łagodnie uspokajająco.
W pszczelarstwie lipa jest jedną z najważniejszych roślin miododajnych - miód lipowy cieszy się dużym uznaniem ze względu na walory smakowe i lecznicze. Przed rozpoczęciem stosowania preparatów z lipy w celach leczniczych należy skonsultować się z lekarzem, szczególnie w przypadku chorób serca.
źrodło: deccoria.pl













