Spis treści:
- Wygląd sosny zwyczajnej
- Uprawa sosny zwyczajnej
- Zbiór i przechowywanie sosny zwyczajnej
- Właściwości i zastosowanie sosny zwyczajnej
Wygląd sosny zwyczajnej
Sosna zwyczajna to wiecznie zielone drzewo iglaste z rodziny sosnowatych (Pinaceae), osiągające wysokość 25-40 m. Pokrój jest zmienny w zależności od warunków siedliskowych - na glebach żyznych drzewo rozwija regularną, jajowatą koronę, na ubogich piaskach przyjmuje formę nieregularną z płaskim czubem.
Pień jest prosty, cylindryczny, u starszych drzew osiągający do 1,2 m średnicy. Kora w dolnej części pnia jest gruba, głęboko spękana, czerwonobrązowa do szarobrązowej, w górnej części i na młodszych gałęziach cienka, łuszcząca się, pomarańczowoczerwona.
Igły rosną w pęczkach po 2, mają długość 4-7 cm i szerokość 1,5-2 mm. Są sztywne, skręcone, sinawo-zielone lub żółtozielone. Utrzymują się na drzewie 2-3 lata.
Kwiaty męskie są żółte, zebrane w kłosowate kwiatostany u podstawy pędów rocznych. Kwiaty żeńskie są purpurowe, szyszkopodobne, umieszczone na końcach pędów. Kwitnienie przypada na maj. Szyszki dojrzewają po 18 miesiącach. Nasiona są drobne, o długości 3-4 mm, ze skrzydełkiem o długości 12-15 mm.
Zobacz również:
Uprawa sosny zwyczajnej
Sosna zwyczajna, otwiera się w nowym oknie preferuje stanowiska w pełnym słońcu. Jest gatunkiem mrozoodpornym, wytrzymującym temperatury do -40°C. Wymaga gleb przepuszczalnych, lekkich, od piaszczystych po piaszczysto-gliniaste. Toleruje ziemie ubogie, kwaśne o pH 4,0-6,5.
Sadzenie przeprowadza się wczesną wiosną (marzec-kwiecień) lub jesienią (wrzesień-październik). Sadzonki 2-3-letnie sadzi się w odstępach 1,5-3 m w zależności od przeznaczenia - gęściej w zadrzewieniach użytkowych, rzadziej w nasadzeniach ozdobnych. Głębokość sadzenia powinna odpowiadać wysokości bryły korzeniowej sadzonki, z lekkim zagłębieniem szyjki korzeniowej o 2-3 cm.
Sosna jest gatunkiem odpornym na suszę i nie wymaga regularnego podlewania po okresie przyjmowania się, który trwa około roku od posadzenia. Nawożenie nie jest konieczne na glebach żyźniejszych, na bardzo ubogich piaskach można zastosować wiosną nawóz wieloskładnikowy.
Pielęgnacja ogranicza się do odchwaszczania w pierwszych latach po posadzeniu oraz ewentualnego cięcia sanitarnego polegającego na usuwaniu suchych i chorych gałęzi. Sosna nie wymaga cięć formujących.
Rozmnażanie odbywa się przez wysiew nasion wiosną (marzec-kwiecień) na głębokość 1-1,5 cm. Nasiona kiełkują po 3-4 tygodniach w temperaturze 15-20°C.
Zbiór i przechowywanie sosny zwyczajnej
Surowcem zielarskim są pąki, młode pędy, igły oraz żywica. Pąki sosnowe zbiera się wczesną wiosną (luty-marzec), przed rozpoczęciem wzrostu, gdy są zwarte, żywiczne, brązowe, o długości 1,5-3 cm. Młode pędy zbiera się w maju, gdy mają długość 5-10 cm. Igły można zbierać przez cały rok, najlepiej z drzew młodych, 2-3-letnich.
Suszenie pąków i igieł przeprowadza się w zacienionym, przewiewnym pomieszczeniu w temperaturze pokojowej. Nie należy suszyć w temperaturze powyżej 35°C, aby nie uległy zniszczeniu olejki eteryczne. Prawidłowo wysuszony surowiec zachowuje zielonkawą barwę i charakterystyczny żywiczny zapach.
Pąki i igły przechowuje się w szczelnie zamkniętych pojemnikach, w suchym i chłodnym miejscu, chroniąc przed światłem. Przy zachowaniu odpowiednich warunków pąki zachowują właściwości przez 1 rok, igły przez 6 miesięcy.
Zobacz również:
Właściwości i zastosowanie sosny zwyczajnej
Główne grupy związków występujących w sosnie zwyczajnej to:
- olejki eteryczne (α-pinen, β-pinen, limonen, borneol) - wykazują działanie wykrztuśne, odkażające i przeciwzapalne;
- żywice i terpeny - działają antyseptycznie i pobudzająco na układ oddechowy;
- flawonoidy - wykazują właściwości przeciwutleniające i uszczelniają naczynia krwionośne;
- witamina C - wspomaga odporność organizmu;
- garbniki - działają ściągająco i przeciwzapalnie.
Pąki sosnowe stosuje się głównie w postaci naparów, syropów lub inhalacji przy chorobach górnych dróg oddechowych - przeziębieniach, kaszlu, zapaleniu oskrzeli i zatok. Inhalacje z olejku sosnowego lub naparu z pąków ułatwiają odkrztuszanie i udrażniają drogi oddechowe.
Kąpiele z dodatkiem wyciągów z sosny działają kojąco na skórę, łagodzą stany zapalne i wspierają leczenie chorób reumatycznych oraz nerwobóli. Olejek sosnowy stosowany miejscowo w maściach i roztworach łagodzi bóle mięśniowe i stawowe.
Przeciwwskazaniem do stosowania preparatów z sosny jest uczulenie na olejki eteryczne, ciężkie choroby nerek, nadciśnienie tętnicze oraz astma oskrzelowa. Nie należy ich stosować u dzieci poniżej 3. roku życia ze względu na ryzyko skurczu krtani. Przed rozpoczęciem stosowania preparatów z sosny zwyczajnej w celach leczniczych należy skonsultować się z lekarzem.
żródło: deccoria.pl
