Spis treści:
- Jak wygląda werbena cytrynowa?
- Uprawa werbeny cytrynowej
- Zbiór i przechowywanie werbeny cytrynowej
- Właściwości i zastosowanie werbeny cytrynowej
Jak wygląda werbena cytrynowa?
Werbena cytrynowa to półkrzew osiągający w warunkach klimatu umiarkowanego wysokość 100-150 cm. Charakteryzuje się luźnym, rozłożystym pokrojem z licznymi wzniesionymi pędami. Łodygi są czworokątne, zdrewniałe u podstawy, z charakterystycznymi bruzdami wzdłuż pędu. Młodsze części pędów mają zielonkawą barwę i delikatne owłosienie.
Liście werbeny cytrynowej wyrastają w okółkach po 3-4, są lancetowate, długości 5-10 cm i szerokości 1,5-2,5 cm, zaostrzone na końcach, o brzegach drobno ząbkowanych. Blaszka liściowa jest szorstka w dotyku, jasnozielona, z wyraźnym nerwem głównym i drobnymi gruczołkami olejkowymi, które po roztarciu uwalniają intensywny, cytrynowy aromat.
Kwiaty są drobne, białe lub jasnoliliowe, zebrane w luźne, wiechowate kwiatostany wyrastające na końcach pędów. Pojedynczy kwiat ma średnicę około 4-6 mm, z rurkowatym kielichem i czterema płatkami korony. Kwitnienie przypada na okres od lipca do września. Owocem jest rozłupnia rozpadająca się na cztery jednonasienne rozłupki o długości około 2 mm, barwy brązowej.
Uprawa werbeny cytrynowej
Werbena cytrynowa wymaga stanowiska ciepłego, słonecznego, ale osłoniętego od wiatru. Najlepiej rośnie przy południowych ścianach budynków, które zapewniają dodatkową ochronę przed chłodem. Preferuje gleby przepuszczalne, żyzne, o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego (pH 6,0-7,0), bogate w próchnicę.
Sadzenie przeprowadza się wiosną, po ustąpieniu przymrozków, zwykle w drugiej połowie maja, zachowując odległość 60-80 cm między roślinami. Podłoże przed sadzeniem warto wzbogacić kompostem.
Podlewanie powinno być umiarkowane - roślina dobrze znosi krótkotrwałe susze, jednak nadmiar wilgoci może powodować gnicie korzeni. Nawożenie przeprowadza się dwa razy w sezonie: wczesną wiosną nawozem wieloskładnikowym oraz pod koniec czerwca nawozem potasowo-fosforowym.
Pielęgnacja obejmuje regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, co stymuluje dalsze kwitnienie, oraz przycinanie pędów dwukrotnie w sezonie: wiosną (skracając je o 1/3 długości) oraz po pierwszym kwitnieniu (o 1/4 długości).
Rozmnażanie odbywa się najczęściej przez sadzonki zielne pobierane w czerwcu lub sadzonki półzdrewniałe w sierpniu, które ukorzenia się w mieszance torfu i piasku (3:1).
Zobacz również:
Zbiór i przechowywanie werbeny cytrynowej
Liście werbeny cytrynowej najlepiej zbierać od maja do września, w słoneczny dzień, po obeschnięciu rosy, kiedy zawartość olejków eterycznych osiąga najwyższy poziom. Zbiór polega na ścinaniu młodych pędów o długości 15-20 cm, a następnie obrywaniu z nich liści.
Zebrany materiał należy suszyć w miejscu zacienionym i przewiewnym, w temperaturze 25-30°C, rozkładając liście cienką warstwą na papierze lub siatce. Prawidłowo wysuszony surowiec zachowuje zieloną barwę oraz intensywny, cytrynowy aromat.
Do przechowywania suszonych liści najlepiej używać szczelnie zamkniętych, szklanych pojemników, umieszczonych w suchym i ciemnym miejscu. W takich warunkach liście zachowują aromat i właściwości lecznicze przez około 12 miesięcy.
Właściwości i zastosowanie werbeny cytrynowej
Główne grupy związków występujących w werbenie cytrynowej to:
- olejek eteryczny (0,2-1,0%) - który działa rozkurczowo i przeciwzapalnie;
- flawonoidy - wykazują działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne;
- polifenole - mają właściwości przeciwutleniające i ochronne dla układu sercowo-naczyniowego;
- triterpeny - działają przeciwgrzybiczo i przeciwwirusowo.
Napar z liści werbeny cytrynowej stosuje się jako środek uspokajający, rozkurczowy i wspomagający trawienie. Wykazuje również działanie przeciwgorączkowe i łagodzące objawy przeziębienia. Regularne spożywanie naparu może przyczyniać się do obniżenia poziomu stresu i poprawy jakości snu.
Przed rozpoczęciem stosowania werbeny cytrynowej w celach leczniczych należy skonsultować się z lekarzem, gdyż może ona wchodzić w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi, uspokajającymi i nasennymi. Nie zaleca się jej stosowania w okresie ciąży i karmienia piersią, u osób z chorobami nerek oraz przy nadwrażliwości na rośliny z rodziny werbenowatych.
Źródło: Deccoria.pl
