Czyściec leśny (Stachys sylvatica)

Czyściec leśny (Stachys sylvatica) jest byliną. Rośnie on nie tylko w lasach. Można go też spotkać na łąkach, nad brzegami potoków, mokradłach, na nieużytkach, polanach i w ogrodach. Roślina występuje w Europie oraz w Azji, na obszarach o umiarkowanym klimacie. W Polsce roślina występuje najczęściej na terenach nizinnych i na niższych górskich piętrach.

Czyściec leśny na pierwszy rzut oka jest nieco podobny do pokrzywy zwyczajne j i bardzo dobrze rośnie w jej sąsiedztwie. Osiąga on maksymalnie 30-40 cm wysokości (wraz z kwiatostanem). Roślina ma dzwonkowate kwiaty w kolorze purpury o ok. 7 mm długości. Liście dolne mają jajowaty, głęboko sercowaty kształt. Są też owłosione, zaostrzone i ząbkowane na brzegach. Liście górne mają wydłużony, sercowaty, jajowaty lub elipsowaty kształt. Roślina ma poziome kłącze z rozłogami, które przy potarciu wydziela nieprzyjemny, specyficzny zapach. Łodyga jest wzniesiona do góry i często rozgałęziona. Roślina w całości jest owłosiona. Owoce rozłupki są drobne i brodawkowate.

Wymagania czyśćca leśnego nie są zbyt wielkie, jeśli chodzi o stanowiska. Lubi on szczególnie stanowiska w półcieniu. Znakomicie rośnie na glebach świeżych, znajdujących się w pobliżu zbiorników wodnych i bogatych w azot. Uprawa czyśćca leśnego jest stosunkowo prosta (to mało wymagająca roślina). W okresie suszy warto go podlewać. W okresach deszczowych poradzi sobie sam.

Czyściec leśny sieje się wiosną (przez nasiona) lub przez podział rośliny. Wydzielanie z rośliny-matki sadzonej pobudza wzrost i poprawia jej wygląd.

Czyściec leśny jest rośliną odporną na choroby. Nadmierna wilgotność korzeni może prowadzić jednak do ich gnicia, a co za tym idzie, do rozwoju chorób grzybowych.

Roślina ma wiele właściwości leczniczych. Czyściec leśny działa oczyszczająco. Ziele ma też właściwości przeciwzapalne, regenerujące, rozkurczowe, przeciwreumatyczne oraz hemostatyczne (poprawia krzepliwość krwi). Ponadto uspokaja i zmniejsza wydzielanie adrenaliny, działa moczopędnie i przyspiesza gojenie się ran. Ziele czyśćca leśnego można stosować jako napar, a także zrobić z niego nalewkę, ocet, macerat, a nawet miód.

• Stanowisko: półcieniste
• Wilgotność: podłoże podmokłe (wodne, bagienne, nadwodne)
• Podlewanie: średnie
• Wysokość: 0,2-0,5 m
• Pokrój: wzniesiony
• Termin kwitnienia: czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień
• Roślina ozdobna z: kwiaty