Spis treści:
- Jiaogulan (Gynostemma pentaphyllum) - charakterystyka
- Jak uprawiać jiaogulan?
- Właściwości zdrowotne ziela długowieczności
- Jak stosować jiaogulan?
Jiaogulan (Gynostemma pentaphyllum) - charakterystyka
Jiaogulan (łac. Gynostemma pentaphyllum) to bylina pnąca z rodziny dyniowatych, wywodząca się z rejonów południowo-wschodniej Azji. Z wyglądu przypomina bluszcz pięciolistkowy, dorasta do 3-5 metrów wysokości. Walor dekoracyjny mają jej głęboko zielone, pokryte włoskami, obrzeżnie ząbkowane liście. Zakwita białymi, drobnymi kwiatami o lekko zielonkawym odcieniu. W ogrodzie znajdzie zastosowanie na kompozycjach pionowych oraz jako roślina okrywowa. Wytrzymuje mrozy do -15 st. C, więc przed zimą wymaga starannego okrycia lub przeniesienia do domu, jeśli dotychczas była uprawiana w pojemniku na tarasie. Jest gatunkiem szybkorosnącym. Bardzo dobrze nadaje się do uprawy również w mieszkaniu.
Jak uprawiać jiaogulan?
Pielęgnacja jiaogulan przebiega podobnie w przypadku egzemplarzy uprawianych w domu, jak i tych znajdujących się na zewnątrz. Zapoznaj się z poniższymi informacjami.
- Sadzenie - wysiewanie nasion jiaogulanu trwa już od wiosny do lata. Należy umieścić je do obszernych skrzyń. Dodatkowo początkowo będą potrzebowały stale wilgotnego podłoża. Po ok. 12 tygodniach warto młode sadzonki przesadzić pojedynczo do większych donic.
- Ziemia - Gynostemma najlepiej rośnie na glebie żyznej, przepuszczalnej, lekko kwaśnej.
- Stanowisko - stanowisko powinno być dobrze oświetlone, ale niezbyt mocno nasłonecznione. W ogrodzie najlepiej uprawiać ją na wschodniej i zachodniej wystawie. Do dobrego wzrostu konieczne będzie zastosowanie podpór, bez nich roślina może się płożyć.
- Podlewanie - Roślina powinna być często podlewana, tak, aby jej gleba była umarkowanie wilgotna (nie należy jej jednak przelewać). Pamiętać jednak trzeba, że w okresie zimowym gynostemma przechodzi w stan spoczynku. Na ten czas należy ograniczyć jej podlewanie.
- Nawożenie - od wiosny do wczesnej jesieni dokarmiamy ją nawozami wieloskładnikowymi.
- Przycinanie - jak każdą bylinę, wczesną wiosną należy przyciąć jej pędy tuż nad ziemią – to dobrze pobudzi ją do wzrostu.
- Rozmnażanie - roślinę rozmnaża się przez nasiona oraz sadzonki pędowe. Nasiona wysiewa się w okresie od kwietnia do sierpnia. Umieszcza się je na głębokość ok. 5 mm w wilgotnej ziemi. Przed posianiem nasiona należy moczyć w letniej wodzie przez 12 – 24 godziny. Kiełkującej gynostemii należy zapewnić dostęp promieni słonecznych oraz stale wilgotne podłoże. Po wykiełkowaniu (co czasem może trwać nawet 3 miesiące) obrywamy roślinę z najsłabszych pędów. Sadzonki przesadzamy do większych doniczek, gdy dorośnie 6-10 cm wysokości. Jiaogulan rozmnaża się również przez sadzonki – pobieramy je od dorosłego okazu, po czym umieszczamy w wodzie. Roślina dość szybko się ukorzenia. Później przesadzamy ją do pojemnika i pielęgnujemy jak dorosły okaz.
Właściwości zdrowotne ziela długowieczności
W medycynie chińskiej jiaogulan od wieków znany jest jako zioło długowieczności. Surowcem zielarskim są liście i młode pędy rośliny. W uprawie domowej można pobierać je cały rok. Znajdują się w nich witaminy z grupy B, a także C, A E i D oraz minerały: cynk, magnez, fosfor, mangan, selen, potas, wapń i żelazo. Gynostemma nazywana bywa „pięciolistnym żeń-szeniem”, ponieważ ma więcej glikozydów niż cieszący się dobrą sławą korzeń. Poza tym jest ona źródłem saponin, flawonoidów oraz steroli. Z powodu wysokiej zawartości tych związków wykazuje się działaniem przeciwutleniającym, opóźniającym procesy starzenia skóry. Reguluje poziomy cukru i cholesterolu, a także obniża poziom ciśnienia tętniczego krwi, przeciwdziała miażdżycy i zmniejsza ryzyko zawału. Poza tym łagodzi objawy stresu, poprawia jakość snu, wzmacnia odporność organizmu. Uśmierza bóle głowy i stawów oraz redukuje trądzik. Przypisuje się mu również działanie zwiększające libido.
Jak stosować jiaogulan?
Z jiaogulan przygotowuje się napar przez zaparzanie 2 gramów suszonych liści rośliny w szklance gorącej wody przez ok. 20 min. Nie należy spożywać więcej niż 2 szklanek dziennie. Przed rozpoczęciem stosowania warto skonsultować się z lekarzem.
Opracowanie: Aleksandra Góra
