Spis treści:
- Jak wygląda pięciornik gęsi?
- Uprawa pięciornika gęsiego
- Zbiór, suszenie i przechowywanie
- Właściwości i zastosowanie pięciornika gęsiego
Jak wygląda pięciornik gęsi?
Pięciornik gęsi to niska bylina osiągająca wysokość 10-25 cm, o płożącym pokroju. Liście wyrastają w przyziemnych rozetach i na rozłogach, są nieparzystopierzaste, złożone z 7-21 listków o długości 1-4 cm i szerokości 0,5-1,5 cm, o podłużnie eliptycznym kształcie i ostro piłkowanym brzegu. Charakterystyczną cechą jest srebrzystobiałe owłosienie na spodniej stronie listków.
Kwiaty są osadzone pojedynczo na długich szypułkach wyrastających z kątów liści, mają średnicę 1,5-2,5 cm i intensywnie żółtą barwę. Kwitnienie przypada na okres od maja do września. Owocem jest zbiorowa niełupka składająca się z licznych drobnych, jajowatych orzeszków o długości 1-2 mm i brązowej barwie.
Uprawa pięciornika gęsiego
Pięciornik gęsi preferuje stanowiska słoneczne lub lekko zacienione, o umiarkowanej wilgotności. Doskonale rośnie na glebach gliniastych i ilastych o pH 5,5-7,5, toleruje okresowe zalewanie. Nie ma wysokich wymagań co do żyzności podłoża.
Rozmnażanie przeprowadza się przez podział rozłogów lub wysiew nasion. Nasiona wysiewa się wiosną (kwiecień-maj) lub jesienią (wrzesień-październik) na głębokość 0,5 cm, w rzędach oddalonych o 30-40 cm. Podział rozłogów wykonuje się wiosną lub jesienią, sadząc fragmenty z co najmniej 2-3 węzłami.
Podlewanie jest konieczne jedynie w okresach długotrwałej suszy. Nawożenie nie jest wymagane, ale na glebach ubogich można zastosować wiosną niewielką dawkę kompostu.
Pielęgnacja ogranicza się do usuwania chwastów i kontroli rozrastania się rośliny. Pięciornik gęsi jest całkowicie mrozoodporny i nie wymaga specjalnych zabiegów przed zimą.
Zbiór, suszenie i przechowywanie
Surowcem zielarskim jest ziele pięciornika gęsiego, zbierane w okresie kwitnienia od maja do sierpnia. Zbiera się całe pędy nadziemne, najlepiej w suchy, słoneczny dzień, po obeschnięciu rosy.
Suszenie przeprowadza się w warunkach naturalnych, w miejscu zacienionym i przewiewnym, rozkładając ziele cienką warstwą lub wiążąc w luźne pęczki. Można też suszyć w suszarni w temperaturze nieprzekraczającej 35°C. Proces trwa 5-7 dni.
Wysuszony surowiec przechowuje się w szczelnie zamkniętych pojemnikach, najlepiej szklanych lub papierowych, w suchym i ciemnym miejscu.
Właściwości i zastosowanie pięciornika gęsiego
Pięciornik gęsi zawiera liczne związki biologicznie czynne o działaniu leczniczym, które decydują o jego zastosowaniu w ziołolecznictwie.
Główne grupy związków występujących w pięciorniku gęsim to:
- garbniki (5-10%) - działają ściągająco, przeciwzapalnie i przeciwbiegunkowo;
- flawonoidy (kwercetyna, kemferol) - wykazują działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne;
- triterpeny - działają przeciwbakteryjnie;
- kwasy fenolowe - mają właściwości antyoksydacyjne;
- polisacharydy - wspomagają układ immunologiczny.
Pięciornik gęsi stosuje się wewnętrznie w formie naparu przy biegunkach i stanach zapalnych przewodu pokarmowego. Zewnętrznie odwar z ziela używany jest do płukania jamy ustnej i gardła, przemywania ran oraz jako okłady przy hemoroidach i stanach zapalnych skóry.
Mechanizm działania opiera się głównie na właściwościach garbników, które powodują ściąganie tkanek, zmniejszają przepuszczalność naczyń krwionośnych i hamują rozwój drobnoustrojów. Flawonoidy wspomagają działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne.
Stosowanie pięciornika gęsiego w celach leczniczych powinno być konsultowane z lekarzem. Przeciwwskazaniem są przewlekłe zaparcia, a przy długotrwałym stosowaniu doustnym może wystąpić podrażnienie błony śluzowej żołądka.
Źródło: deccoria.pl
