Brokuł (Brassica oleracea var. italica)

Brokuł jest rośliną jednoroczną. Najprawdopodobniej pochodzi z Cypru. Jest on uważany za przodka kalafiora. Popularność zdobył już w starożytnej Grecji i Rzymie, a w XVIII wieku pojawił się w pozostałych obszarach Europy. Obecnie największe uprawy brokułu znajdują się w Holandii, Wielkiej Brytanii, we Francji, Włoszech i w USA. Coraz większe plantacje pojawiają się również i u nas.

Brokuł osiąga wysokość do 50 cm. Budową przypomina kalafiora, ale jego liście mają dłuższe ogonki. Na końcu grubej i twardej, rozgałęzionej łodygi znajduje się kwiatostan zwany różą, który z czasem rozluźnia się. Ma ona rozwijające się boczne pąki kwiatowe, które podobnie jak główna róża, nadają się do jedzenia. Brokuł ma z reguły średnicę ok. 8-15 cm, choć zdarzają się też większe egzemplarze, do 30 cm średnicy.

Brokuł lubi słoneczne, ale zarazem chłodne i zaciszne stanowiska oraz żyzną ziemię. Podłoże powinno być też zdrenowane, stale wilgotne i bogate w materię organiczną. Wymaga średniej ilości wody. W okresie wzrostu kwiatostanu wymaga jej zdecydowanie więcej. By wydawać ładne róże, potrzebuje minimum 6 godzin pełnego słońca dziennie. Brokuł najbardziej lubi ziemię o odczynie 6,0-7,0 pH.

Brokuły potrzebują stale wilgotnego podłoża i chłodnego powietrza. Optymalna temperatura wzrostu to dla nich 15-17 stopni Celsjusza, a najwyższą dopuszczalną są 24 stopnie. Uprawiane w nadmiernym cieple lub chłodzie, tracą ładny kształt, a ich łodygi stają się zdrewniałe.

Chcąc uzyskać piękne warzywa i pobudzić wzrost brokułu, dobrze jest stosować różnorodne, wieloskładnikowe nawozy mineralne z dużą ilością związków azotu lub przekompostowany obornik (taki, który „dojrzewał” wcześniej przez około 12 miesięcy). Alternatywą jest nawóz organiczny w granulacie lub długo działające nawozy mineralne, które działają stopniowo.

Ciekawostka! Brokuł należy zebrać w chwili, gdy róża zmienia kolor na jasnozielony. Zbyt późny zbiór powoduje kwitnięcie pąków kwiatowych (na żółto). Przekwitnięty brokuł, mimo że wciąż jest jadalny, traci wartość handlową.

Niestety brokuły są podatne na występowanie chorób i szkodników. Wśród chorób bakteryjnych warto wymienić m.in. mokrą zgniliznę oraz gnicie róż brokułu. Jeśli chodzi o choroby grzybowe, są to mączniak prawdziwy, mączniak rzekomy, szara pleśń, zgorzel siewek i kiła kapusty. Uprawiając brokuły warto również uważać na szkodniki, takie jak śmietka kapuściana, mszyca kapuściana, pchełki, piętnówka kapustnica, bielinek kapustnik oraz mączlik warzywny.

Brokuł jest sycącym, zdrowym i niskokalorycznym warzywem (35 kcal/100 g) – dlatego jest bardzo ceniony przez osoby, które dbają o swoją dietę. Brokuł zawiera sporą ilość witaminy A, z grupy B, C i K. Warzywo ma liczne właściwości prozdrowotne. Ze względu na dużą ilość kwasu foliowego jest polecane kobietom w ciąży. Dzięki wysokiej zawartości potasu reguluje też ciśnienie tętnicze i krążenie krwi. Sulforafan obecny w brokule pomaga chronić przed wrzodami żołądka i dwunastnicy.

• Stanowisko: słoneczne
• Wilgotność: podłoże umiarkowanie wilgotne
• Podlewanie: średnie
• Wysokość: 0,2-0,5 m
• Pokrój: kępiasty
• Roślina ozdobna z: liście