Chrzan japoński (Eutrema japonicum)

Chrzan japoński, inaczej zwany wasabi, najczęściej uprawiany jest w swojej ojczyźnie – na północy kraju, na górzystych terenach japońskich dolin rzecznych i przy brzegach krystalicznych źródeł. Jedną z największych komercyjnych plantacji tej rośliny w Japonii – Daio Wasabi – można odwiedzić jako turysta.

Chrzan japoński przyjmuje się też łatwo w Korei, na Tajwanie i w Chinach. W innych rejonach świata uprawia się go w szklarniach i z użyciem hydroponiki, co wpływa znacząco na koszt tego warzywa. Mało kto wie, że uprawa chrzanu japońskiego na niewielką skalę jest prowadzona również w Polsce.

Chrzan japoński jest wieloletnią byliną z rodziny roślin kapustnych. Osiąga on do 70 centymetrów wysokości. Najcenniejsze jest w nim kłącze – pęd, z którego wyrastają w podziemnej części korzenie, a nad ziemią łodygi z liśćmi. Kłącze to nie jest jednak korzeniem. Ma ono zielony kolor i rowki. Kształtem i strukturą przypomina nieco podłużne szyszki drzew iglastych. Liście rośliny są jasnozielone, mają sercowaty kształt, ostre wierzchołki i gładkie krawędzie bez ząbków. Kłącza są gotowe do jedzenia dopiero po 2-3 latach od posadzenia rośliny.

Wasabi najlepiej rośnie na zacienionych stanowiskach w pobliżu źródła wody. Nie toleruje nasłonecznionych miejsc. Najbardziej lubi przepuszczalną, żyzną ziemię o obojętnym odczynie, z łatwym odpływem wody. Nie toleruje ciężkiego, gliniastego podłoża. Najlepsza temperatura dla jego uprawy to 8-20 stopni Celsjusza, choć wytrzymuje nawet przymrozki do 8 st. C. Dobrze znosi chwilowy wzrost temperatury, pod warunkiem że zostanie w cieniu. Chrzan japoński do optymalnego wzrostu potrzebuje wilgotnego powietrza, dlatego uprawa pod tunelem czy w szklarni również jest możliwa. Wymaga umiarkowanego podlewania miękką wodą

Wilgotne podłoże przyciąga konkurujące rośliny, dlatego pielęgnacja chrzanu japońskiego polega przede wszystkim na odchwaszczaniu. Należy to robić ostrożnie, by nie połamać delikatnych liści rośliny. Chrzan japoński należy obserwować również pod kątem szkodników i chorób. Jest ono, jak wszystkie warzywa kapustne, lubiane przez mszyce, ślimaki, a także koty. Chrzan jest też podatny na czarną zgniliznę roślin kapustnych.

Przed posadzeniem chrzanu japońskiego podłoże warto przygotować, mieszając je z nawozem organicznym (kompostem) i nawozem, w którym dominuje siarka – roślina ma duże zapotrzebowanie na tę substancję.

Z chrzanu japońskiego wytwarza się nie tylko pastę wasabi do sushi. Jego liście również są jadalne. Można używać ich do zielonych koktajli, a także dodawać do surówek, sałatek, duszonych czy pieczonych mięs i ryb. Jadalne są też kwiaty wasabi.

Chrzan japoński jest ponadto rośliną leczniczą. Ma on właściwości bakteriobójcze i grzybobójcze. Wasabi dzięki zawartości izotiocyjanianów (substancji lotnych, odpowiedzialnych za ostry smak chrzanu) usprawnia też pracę układu pokarmowego i pomaga poprawiać metabolizm.

Jeśli podejmiesz się uprawy chrzanu japońskiego, największą uwagę musisz zwrócić na warunki, jakie panują na danym stanowisku. Nie choroby czy szkodniki stanowią dla rośliny największe zagrożenie, a błędnie przygotowane podłoże, zastoje wodne oraz wysokie wahania temperatury. Zwróć uwagę na ewentualne ślady bytowania szkodników, bo na chrzanie lubią żerować mszyce, a także pojawiają się ślimaki.

• Stanowisko: cieniste
• Wilgotność: podłoże wilgotne
• Podlewanie: umiarkowane
• Wysokość: 0,2-0,5 m
• Pokrój: wyprostowany
• Termin kwitnienia: styczeń, luty, marzec, kwiecień, grudzień
• Zimozielona: nie
• Roślina ozdobna z: kwiaty, liście