Pasternak zwyczajny (Pastinaca sativa)

Pastinaca sativa naturalnie porasta tereny Europy, po części również Azji. W Polsce dziko występuje on na obszarach niżu oraz w niskich partiach gór. W ogrodach pasternak uprawiany jest jako roślina dwuletnia.

W pierwszym roku od zasiewu pasternak formuje tuż nad ziemią rozetę liści oraz zgrubienie korzeniowe. Jego proste łodygi naznaczone są bruzdkowaniem. Rosną one do wysokości ok. 120 cm. Pasternak zwyczajny ma pierzastozłożone liście. Te dolne są ogonkowe i pochwiaste, podczas gdy górne rosną bezpośrednio na łodygach.

Drobne kwiaty pasternaku mają żółtawe zabarwienie. Zebrane są one w liczące od 5 do 20 sztuk baldachy osadzone na długich szypułkach. Po ich przekwitnięciu tworzy się rozłupnia, która rozpada się na 2 spłaszczone, szerokoeliptyczne rozłupki. Pasternak zwyczajny jest rośliną miododajną i obcopylną, przez co mocno oblegają go owady.

Korzeń pasternaku ma stożkowaty kształt i jest większy niż ten u pietruszki. Jest on dosyć mięsisty i ma kremowoszare zabarwienie. Na jego powierzchni widać dużo przetchlinek, czyli szparek sięgających w głąb korzenia umożliwiających wymianę gazową.

Liście pasternaku są większe i w przeciwieństwie do natki pietruszki nie nadają się one do jedzenia.

Roślina ta najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych. Gleba pod jej uprawę powinna być pulchna, przewiewna oraz zasobna w składniki odżywcze. Pasternak zwyczajny potrzebuje do wzrostu umiarkowanie wilgotnego podłoża. W okresie kiełkowania, a także formowania się korzenia trzeba podlewać go dosyć regularnie.

W przypadku pasternaku dobrze sprawują się nawozy potasowe. Preparaty azotowe można zastosować w ramach przygotowania podłoża do jego zasiewu.

Największym problemem w czasie uprawy pasternaku jest jego powolny wzrost oraz chwasty. Jest on odporny na chłody, dlatego nie trzeba okrywać go na zimę. Choroby i szkodniki rzadko atakują uprawy pasternaku. Dla bezpieczeństwa można je zaplanować w sąsiedztwie cebuli, której aromat działa na wiele szkodników odstraszająco.

Nasiona pasternaku zwyczajnego wysiewa się bezpośrednio do gruntu między połową marca, a kwietnia. Termin jego zbioru przypada na październik.

Pasternak ma treściwą, kremową konsystencję i delikatny, lekko słodkawy smak. Jest on smaczny, pożywny, poprawia trawienie i wspomaga apetyt. Wykorzystuje się go do zup, wegetariańskich pasztetów, a także sosów.

Korzeń pasternaku jest źródłem błonnika, węglowodanów, soli mineralnych oraz witaminy C, E, PP i witamin z grupy B.

• Stanowisko: słoneczne
• Wilgotność: podłoże umiarkowanie wilgotne
• Podlewanie: średnie
• Wysokość: 0,2-0,5 m
• Pokrój: wzniesiony
• Termin kwitnienia: lipiec, sierpień, wrzesień
• Zimozielona: nie
• Roślina ozdobna z: kwiaty