Patison (Cucurbita pepo var. Patisoniana)

Patison to jednoroczna roślina z rodziny dyniowatych. Charakteryzuje ją duży krzaczasty pokrój, okazałe liście oraz oryginalne owoce w kształcie dysku. Warzywo to Pochodzi z Ameryki środkowej i południowej, a do Europy przywędrowało około XVI wieku, za pośrednictwem hiszpańskich konkwistadorów.

Dziś patisony uprawia się na całym świecie, ze względu na ich wartości odżywcze i szerokie zastosowanie kulinarne. Można jeść je w formie smażonej, duszonej, faszerowanej, jako danie główne lub dodatek do innych potraw.

Patison to roślina o krzaczastym pokroju, dorastająca do około 1 metra. Wykształca dość grube, puste w środku łodygi oraz duże, okazałe liście. Kwiaty patisona wyrastają z kątów liści. Na jednym krzewie mogą rozwinąć się zarówno kwiaty odmiany żeńskiej, jak i męskiej, ale owoce zawiązują się jedynie z tych pierwszych.

Owoce patisona mają kształt foremnego dysku. W zależności od odmiany mogą mieć także kształt dzwonków, stożków albo dysków z karbowanymi brzegami. Dojrzałe owoce mają do 20 centymetrów średnicy. Przybierają różne barwy: od kremowej po zieloną. Istnieją także inne, bardziej dekoracyjne odmiany patisona, wydające owoce w kolorze fioletowym, pomarańczowym lub zielonym z żółtymi plamami.

Uprawa patisona nie jest kłopotliwa. Roślina ta wykazuje wymagania podobne do większości odmian dyni oraz zwykłych ogórków. Należy sadzić ją na stanowiskach słonecznych oraz na glebach piaszczysto-gliniastych, o dobrej przepuszczalności. Najważniejszym elementem pielęgnacji patisona jest regularne podlewanie. Roślina ta wykazuje duże zapotrzebowanie na wodę i źle znosi okresy suszy.

Nasiona wysiewa się do rozsady na przełomie kwietnia i maja, a sadzonki przenosi się do gruntu w drugiej połowie maja. Pierwsze owoce pojawiają się zwykle już po 5-6 tygodniach. Zbiory można prowadzić aż do października, bo regularne obrywanie dojrzałych owoców, pobudza roślinę do dalszego kwitnienia i zawiązywania nowych owoców.

Patison jest odporny na choroby i szkodniki, dlatego jego uprawa jest dość prosta. Natomiast zbyt wysoka wilgotność może prowadzić do rozwoju chorób grzybowych, takich jak mączniak prawdziwy, mączniak rzekomy lub szara pleśń. Wśród szkodników największe zagrożenie stanowi przędziorek chmielowiec.

Patison to warzywo bogate w witaminy C, PP oraz B1 i B2. Stanowi także źródło węglowodanów i soli mineralnych, między innymi wapnia, żelaza, magnezu i fosforu. Patison zawiera także sporo błonnika, czym pozytywnie wpływa na trawienie i funkcjonowanie układu pokarmowego. Warzywa te znane są także z zawartości karotenoidów, czyli składników o działaniu przeciwnowotworowym.

Patisony można smażyć, dusić i gotować. Doskonale nadają się na danie główne, przekąskę lub dodatek do innych potraw. Młode warzywa, o średnicy do 7 centymetrów można także konserwować.

• Stanowisko: słoneczne
• Wilgotność: podłoże umiarkowanie wilgotne
• Podlewanie: średnie, obfite
• Wysokość: 0,5m- 1m
• Pokrój: krzewiasty
• Termin kwitnienia: czerwiec
• Zimozielona: nie
• Roślina ozdobna z: owoce