Spis treści:
- Terminy siewu fasoli szparagowej - po 15 maja, nie wcześniej
- Ochrona fasoli przed śmietką kiełkówką - profilaktyka przed siewem
- Pielęgnacja fasoli szparagowej - podlewanie, nawożenie, spulchnianie gleby
- Nawożenie - fosfor i potas, azot w ograniczonej dawce
- Dobre sąsiedztwo dla fasoli - z czym łączyć, czego unikać
Terminy siewu fasoli szparagowej - po 15 maja, nie wcześniej
Fasola szparagowa to roślina ciepłolubna i każdy stopień Celsjusza ma dla niej znaczenie. Nasiona kiełkują dopiero, gdy temperatura gleby na głębokości kilku centymetrów osiągnie minimum 11°C, a optymalnie 15-18°C. W zimnej ziemi po prostu gniją.
W większości regionów Polski terminy siewu fasoli szparagowej zaczynają się po 15 maja, czyli po przejściu zimnych ogrodników i zimnej Zośki. Jeśli wiosna jest chłodna, poczekaj jeszcze tydzień. Najpóźniejszy sensowny termin to początek lipca, bo strąki potrzebują 60-80 dni od siewu do zbioru.
Odmiany karłowe możesz wysiewać co 10-14 dni aż do końca czerwca - dzięki temu zbiory rozłożą się od końca lipca do września. Nasiona umieść na głębokości 3-5 cm, w rzędach co 40-50 cm. Przy odmianach tycznych zostaw 20-30 cm między gniazdami i wbij podpory przed siewem, żeby później nie naruszyć korzeni.
Fasola lubi gleby lekkie, próchniczne, dobrze przepuszczalne, o odczynie zbliżonym do obojętnego (pH 6,5-7,5). Na ciężkich ziemiach rośliny rosną słabo i częściej chorują. Wybierz stanowisko słoneczne, ciepłe i osłonięte - wiatr łamie kruche pędy, a chłód opóźnia kwitnienie.
Zobacz również:
Ochrona fasoli przed śmietką kiełkówką - profilaktyka przed siewem
Śmietka kiełkówka i śmietka glebowa o dwie małe szare muchówki o długości 4-6 mm, których larwy wyjadają kiełkujące nasiona od środka. Pierwsze pokolenie wylatuje na przełomie kwietnia i maja i to ono robi największe szkody.
Ochrona fasoli przed śmietką kiełkówką w warunkach przydomowego ogrodu opiera się głównie na profilaktyce. Kupuj nasiona zaprawiane fabrycznie - producent oznacza to wyraźnie na opakowaniu. Nie siej fasoli w glebę, w którą niedawno wmieszano świeży obornik czy nieprzefermentowany kompost, bo larwy żerują w rozkładającej się materii organicznej i mnożą się tam masowo. Najlepszą bronią jest jednak opóźnienie siewu do momentu, gdy gleba ma stabilnie 15°C - wschody pojawiają się wtedy w 7 dni zamiast 14, a larwy nie zdążą uszkodzić nasion.
Pomaga też płodozmian. Fasoli nie siej w tym samym miejscu częściej niż co 3-4 lata i unikaj sąsiedztwa z innymi bobowatymi (groch, bób, soczewica), bo atakują je te same grupy szkodników.
Pielęgnacja fasoli szparagowej - podlewanie, nawożenie, spulchnianie gleby
Fasola najwięcej wody potrzebuje od zawiązania pierwszych pąków aż do końca zbiorów. Jeśli raz przelejesz grządkę, a raz dasz roślinom przeschnąć, kwiaty i młode zawiązki zaczną opadać, a strąki, które zostaną, wyrosną krzywe i włókniste. Dlatego od pojawienia się pąków zacznij regularnie podlewać fasolę - obficie, raz na 4-5 dni, zawsze tą samą dawką, rano lub wieczorem, prosto pod krzew.
Moczenie liści sprzyja antraknozie i szarej pleśni, dlatego nie polewaj nadziemnej części rośliny. W upale powyżej 30°C skróć odstępy między cyklami nawadniania do 2-3 dni, ale nie zwiększaj jednorazowej porcji wody.
Na włóknistość wpływa też odmiana i moment zbioru. Współczesne odmiany karłowe, takie jak 'Złota Saxa', 'Polka' czy 'Galopka' nie zawiązują włókien w strąkach. Pierwsze strąki zerwij, gdy osiągną długość 10-15 cm, zanim nasiona w środku zaczną wybrzuszać skórkę. Później fasolka twardnieje niezależnie od pielęgnacji. Co 2-3 dni przejdź się po grządce po kolejne strąki - regularne zrywanie pobudza roślinę do dalszego kwitnienia.
Pielęgnacja fasoli szparagowej obejmuje też regularne spulchnianie gleby między rzędami. Po każdym większym deszczu lub podlewaniu na powierzchni tworzy się skorupa, przez którą do korzeni trudniej dociera powietrze. Spulchnij ziemię płytko, nie głębiej niż na 4-5 cm, bo główna masa korzeni fasoli rośnie 2-5 cm pod powierzchnią. Przy okazji usuń chwasty.
Zobacz również:
Nawożenie - fosfor i potas, azot w ograniczonej dawce
Fasola żyje w symbiozie z bakteriami brodawkowymi z rodzaju Rhizobium, które wiążą azot atmosferyczny i przekazują go bezpośrednio do korzeni. Dlatego dodatkowe nawożenie azotowe daje efekt odwrotny do zamierzonego - bujny wzrost liści kosztem strąków.
Jeśli stanowisko zostało jesienią lub rok wcześniej zasilone kompostem albo przefermentowanym obornikiem, dodatkowe nawożenie nie jest już potrzebne. Na ubogiej glebie zastosuj na 2 tygodnie przed siewem nawóz wieloskładnikowy z przewagą fosforu i potasu - fosfor sprzyja rozwojowi korzeni, a potas reguluje gospodarkę wodną. W trakcie kwitnienia możesz dokarmić rośliny dolistnie preparatem z borem i molibdenem, które pomagają w zawiązywaniu strąków.
Dobre sąsiedztwo dla fasoli - z czym łączyć, czego unikać
Fasola w symbiozie z bakteriami brodawkowymi pobiera azot wprost z powietrza i wzbogaca nim glebę. Korzystają na tym rośliny posadzone obok, które potrzebują dużo tego składnika - kapusta, brokuł, kalafior, ogórek, dynia i ziemniak. Na takim współdziałaniu opiera się stara indiańska uprawa "trzech sióstr": fasola tyczna pnie się po kukurydzy, a dynia ściele się pod nimi, zatrzymując wilgoć i tłumiąc chwasty. Dobrze obok fasoli rosną też marchew, burak ćwikłowy, sałata i rzodkiewka - ich korzenie sięgają na inną głębokość, więc nie konkurują o wodę.
Gorszym towarzystwem dla fasoli są rośliny z rodziny czosnkowatych - cebula, czosnek, por i szalotka. Wydzielają one do gleby związki siarki, które ograniczają wzrost fasoli i zmniejszają jej plony. Podobnie hamująco działają na nią koper włoski i kolendra, więc posadź je w innej części ogrodu.
Korzystne w bezpośrednim sąsiedztwie są zioła i kwiaty o silnym zapachu, które ograniczają populację mszyc. Tradycyjnie do fasoli sadzi się cząber ogrodowy; podobnie działają aksamitka i nagietek, które ograniczają też liczebność nicieni w glebie. Na grządce po fasoli posadź w kolejnym sezonie kapustne lub dyniowate - wykorzystają one azot, który zostanie po korzeniach.
Żródło: Deccoria.pl
