Spis treści:
- Jak prawidłowo myć i odkażać drewniane deski do krojenia na co dzień?
- Jak pozbyć się nieprzyjemnego zapachu i plam z drewnianej deski?
- Czym impregnować deski kuchenne, żeby dłużej służyły?
- Jak często olejować deskę kuchenną?
- Jak usunąć głębokie zarysowania i odnowić powierzchnię drewnianej deski
Jak prawidłowo myć i odkażać drewniane deski do krojenia na co dzień?
Aby zachować drewnianą deskę w dobrym stanie, zaraz po gotowaniu umyj ją pod bieżącą ciepłą wodą z dodatkiem płynu do naczyń. Dokładnie wyszoruj szczotką wcięcia po nożu - w nich osadzają się resztki jedzenia i bakterie. Nie zanurzaj drewna w wodzie na dłużej i nie wkładaj deski do zmywarki - wysoka temperatura i długi kontakt z wilgocią paczą drewno i powodują pęknięcia.
Po umyciu wysusz deskę w pozycji pionowej, opierając ją o ścianę lub wieszając na haczyku, tak by powietrze miało dostęp z obu stron. Deska położona płasko na blacie schnie nierówno, a wilgoć uwięziona pod spodem sprzyja rozwojowi pleśni przy krawędziach.
Po kontakcie z surowym mięsem, rybą lub drobiem samo mycie płynem do naczyń nie wystarczy - warstwę drewna trzeba jeszcze odkazić. Posyp deskę grubą solą i polej ją wodą utlenioną - sól działa jak delikatny peeling, a woda utleniona skutecznie niszczy bakterie. Do lżejszej, codziennej dezynfekcji, gdy deska nie miała kontaktu z surowym mięsem, wystarczy spryskanie roztworem octu spirytusowego i wody w proporcji 1:1 - zostaw ją tak na kilka minut i spłucz.
Do krojenia surowego mięsa, ryby lub drobiu przeznacz osobną deską, a inną do warzyw i pieczywa, które trafiają na talerz bez dalszej obróbki termicznej. Rozdzielenie desek ogranicza ryzyko, że bakterie z surowego mięsa przeniosą się na inne produkty.
Jak pozbyć się nieprzyjemnego zapachu i plam z drewnianej deski?
Prawidłowe mycie i odkażanie drewnianych desek do krojenia nie zawsze usuwa jednak plamy i zapachy, które wniknęły głęboko w drewno. Zaschnięte ślady po burakach, kurkumie czy soku z owoców zejdą za to po zastosowaniu pasty z sody oczyszczonej. Sodę wymieszaj z niewielką ilością wody na gęstą papkę i wetrzyj ją okrężnymi ruchami w przebarwione miejsce. Po kilkunastu minutach spłucz deskę ciepłą wodą.
Intensywny zapach czosnku, cebuli lub ryby usuń solą i cytryną. Posyp deskę grubą solą, a następnie przetrzyj ją przekrojoną cytryną, dociskając tak, by sok wsiąkał w drewno. Zostaw miksturę na 15-20 minut, spłucz i dokładnie wysusz - kwas z cytryny neutralizuje zapachy, a sól wyciąga zanieczyszczenia z porów drewna.
Nie stosuj do dezynfekcji drewna wybielacza i innych silnych środków chemicznych - porowata struktura wchłania je głębiej niż powierzchnia z tworzywa sztucznego, a resztki mogą później przenikać do krojonej żywności. Ocet, woda utleniona, soda oczyszczona oraz sól z cytryną wystarczą do codziennej pielęgnacji bez ryzyka dla zdrowia.
Zobacz również:
Czym impregnować deski kuchenne, żeby dłużej służyły?
Częste mycie i szorowanie usuwa z powierzchni drewna naturalną warstwę ochronną, dlatego z czasem deska zaczyna chłonąć wodę i zapachy szybciej niż na początku. Aby zachować trwałość drewna i bezpieczeństwo żywności trzeba ją więc regularnie impregnować. Najlepszy do tego jest olej mineralny o czystości spożywczej - bezbarwny, bezwonny i trwały. W przeciwieństwie do olejów kuchennych, takich jak oliwa z oliwek czy olej słonecznikowy, nie jełczeje z czasem i nie zostawia nieprzyjemnego zapachu. Alternatywą jest tłoczony na zimno olej lniany przeznaczony do kontaktu z żywnością, który wnika głębiej w drewno i je utwardza, choć wysycha wolniej i zostawia wyraźniejszy zapach.
Zwykły olej lniany ze sklepu budowlanego, czyli tak zwany pokost lniany, do desek się nie nadaje - zawiera dodatki przyspieszające schnięcie (sykatywy), które są toksyczne i zawierają metale ciężkie. Do impregnacji deski kuchennej wybierz olej z wyraźnym oznaczeniem "do kontaktu z żywnością" na etykiecie.
Jak często olejować deskę kuchenną?
Nową deskę natrzyj olejem dwa lub trzy razy przed pierwszym użyciem, aż przestanie go szybko wchłaniać. Stan już używanej deski sprawdź kroplą wody - jeśli tworzy perłę na powierzchni, drewno wciąż jest zabezpieczone, ale jeżeli szybko wsiąka, czas na kolejne olejowanie. Nałóż cienką warstwę oleju miękką szmatką na całą powierzchnię i krawędzie, zostaw na godzinę do wchłonięcia, a nadmiar zetrzyj czystą ściereczką. Dla dodatkowej ochrony przed wodą wetrzyj na koniec w powierzchnię cienką warstwę wosku pszczelego rozpuszczonego z olejem mineralnym - taka mieszanka skuteczniej odpycha wilgoć i ułatwia późniejsze czyszczenie.
Samo olejowanie nie wystarczy jednak, gdy trzeba już usunąć głębokie zarysowania i odnowić powierzchnię drewnianej deski - to wymaga dodatkowych czynności.
Jak usunąć głębokie zarysowania i odnowić powierzchnię drewnianej deski
Regularne olejowanie chroni drewno przed wilgocią, ale nie wygładzi już powstałych zarysowań ani głębokich nacięć po nożu. Zanim jednak zabierzesz się za szlifowanie, oceń stan deski. Powierzchowne rysy po nożu i pojedyncze przebarwienia możesz naprawić w domu w kilku krokach. Inaczej jest z głębokimi pęknięciami, przez które deska zaczyna się rozchodzić, ciemnymi plamami wnikającymi w głąb drewna oraz z uporczywym nieprzyjemnym zapachem utrzymującym się mimo dokładnego mycia - te objawy świadczą o tym, że deska nie powinna mieć już kontaktu z żywnością.
Jeśli drewno kwalifikuje się do naprawy, połóż deskę na stabilnym blacie i przeszlifuj ją ręcznie papierem ściernym owiniętym wokół drewnianego klocka szlifierskiego. Szlifuj wzdłuż słojów, nigdy w poprzek, bo w przeciwnym razie na powierzchni powstaną nowe, głębsze rysy. Głębsze nacięcia zeszlifuj papierem o gradacji około 80-120, a następnie wygładź powierzchnię tym o gradacji 180-240. Po szlifowaniu przetrzyj deskę wilgotną szmatką, aby usunąć pył, i zostaw do całkowitego wyschnięcia.
Świeżo odsłonięte włókna drewna chłoną wilgoć i zapachy znacznie łatwiej niż wcześniej, dlatego zaraz po wyschnięciu natrzyj je olejem tak samo, jak w przypadku regularnej impregnacji. Dopiero ta warstwa zamyka pory drewna i przywraca desce ochronę.
Źródło: deccoria.pl
