Spis treści:
- Mikroliście - czym różnią się od kiełków?
- Jakie nasiona nadają się na mikroliście?
- Jak uprawiać mikroliście w domu - krok po kroku
- Jak uniknąć pleśni przy uprawie mikroliści?
- Jak przechowywać i jeść mikroliście?
Mikroliście - czym różnią się od kiełków?
Mikroliście bywają mylone z kiełkami, choć różnią się od nich sposobem uprawy i wyglądem. Kiełki rozwijają się w słoiku lub kiełkownicy, w samej wodzie, a zjada się je razem z nasionem i drobnym korzonkiem. Mikroliście rosną natomiast w ziemi lub na macie, a po 7-14 dniach od wzejścia można je ściąć nożyczkami tuż nad podłożem. Na talerz trafia więc tylko ich zielona część.
Charakterystyczną cechą większości mikroliści są liścienie, czyli pierwsze listki siewki. Mają zwykle zaokrąglony lub sercowaty kształt i gładkie brzegi, dlatego nie przypominają dorosłej rośliny. Liście właściwe, typowe dla danego gatunku, dopiero zaczynają się wtedy pojawiać. Inaczej wyglądają mikroliście grochu, którego liścienie zostają pod ziemią, w nasieniu. Nad tackę wyrastają u niego od razu wysokie pędy ze skręconymi wąsami, takimi samymi jak u groszku rosnącego na działce.
Mimo niewielkich rozmiarów mikroliście są cennym dodatkiem do codziennej diety. Zawierają około pięć razy więcej witamin C, E i K oraz beta-karotenu niż dojrzałe liście tych samych roślin. Poszczególne gatunki różnią się jednak pod tym względem.
Zobacz również:
Jakie nasiona nadają się na mikroliście?
Z nasion wielu znanych warzyw i ziół możesz wyhodować smaczne mikroliście. Do najpopularniejszych gatunków należą:
- rzodkiewka - jej siewki są ostre i pieprzne, a do jedzenia nadają się już po 6-10 dniach;
- gorczyca - w ciągu 8-12 dni wytwarza lekko pikantne listki;
- brokuł - daje łagodne w smaku mikroliście, które można zbierać po 8-10 dniach;
- słonecznik - tworzy grube, soczyste łodyżki o orzechowym posmaku, gotowe do ścięcia po 8-12 dniach;
- groch - wypuszcza chrupiące, słodkie pędy, które dorastają w ciągu 10-15 dni;
- burak - jego siewki mają czerwone łodyżki i ziemisty smak, a na zbiór trzeba poczekać 10-21 dni;
- bazylia - pachnie intensywnie, ale rośnie najwolniej i jest gotowa dopiero po 16-25 dniach.
Jeśli to twoja pierwsza uprawa mikroliści, zacznij od rzodkiewki lub gorczycy, które kiełkują szybko i bez kłopotów. W ciepłej kuchni i przy jasnym oknie można je ściąć już po około tygodniu.
Przy zakupie sprawdź, czy opakowanie jest przeznaczone na kiełki i mikroliście albo ma oznaczenie "niezaprawiane". Nasiona do siewu w ogrodzie są czasem pokryte środkiem grzybobójczym, który chroni je przed chorobami w glebie. Taki środek może zostać na siewkach i razem z nimi trafić do jedzenia.
Na mikroliście nie nadają się pomidory, papryka, bakłażan ani ziemniaki. Wszystkie należą do psiankowatych, które mają w liściach i łodygach trujące alkaloidy.
Jak uprawiać mikroliście w domu - krok po kroku
Do uprawy mikroliści w domu wystarczy płytki pojemnik, podłoże, nasiona i jasne okno. Może to być specjalna tacka do mikroliści albo czyste opakowanie po żywności z kilkoma otworami w dnie. Otwory odprowadzają nadmiar wody i pozwalają podlewać siewki od spodu, dzięki czemu listki pozostają suche.
Na dno wysyp 2-5 cm ziemi do wysiewu albo włókna kokosowego. Zamiast sypkiego podłoża możesz też położyć matę konopną. Nie używaj gleby z ogrodu ani kompostu, bo mogą zawierać bakterie, a mikroliście je się zwykle na surowo. Przed siewem nawilż podłoże od spodu - wstaw tackę do naczynia z wodą, a gdy cała warstwa będzie wilgotna, wyjmij ją i odstaw na chwilę, aby nadmiar odciekł.
Duże nasiona słonecznika i grochu namocz na 8-12 godzin w wodzie pitnej, a w tym czasie przepłucz je raz lub dwa razy. Dzięki temu wykiełkują szybciej i bardziej równo. Drobnych ziaren rzeżuchy, rukoli czy bazylii nie mocz, ponieważ w wodzie pokrywają się śluzem i sklejają w grudki, których nie da się potem równo rozsypać.
Rozsyp nasiona gęsto i równomiernie po całej powierzchni, tak aby nie leżały jedne na drugich, a następnie lekko dociśnij je dłonią. Nie przysypuj ich ziemią, bo wtedy na liściach zostaną grudki podłoża. Na koniec spryskaj uprawę wodą i przykryj ją drugą, odwróconą tacką albo kawałkiem tektury.
Przykrycie zatrzymuje wilgoć i odcina dostęp światła, co ułatwia kiełkowanie. Tackę ze słonecznikiem lub grochem obciąż dodatkowo od góry książką. Ciężar dociśnie duże nasiona do podłoża, z którego będą lepiej pobierać wodę; sprawi też, że siewki słonecznika łatwiej pozbędą się łusek z liścieni.
Po 3-5 dniach, gdy pojawią się kiełki, zdejmij przykrycie i przestaw tackę na parapet najjaśniejszego okna, najlepiej od południa. Nie zwlekaj z tym, bo wilgotne powietrze pod osłoną sprzyja pleśni. Przy zbyt słabym świetle siewki wyciągają się też i pochylają w stronę szyby, dlatego zimą możesz je doświetlić lampą do roślin.
Mikroliście są gotowe do zbioru, gdy siewki osiągną 3-7 cm wysokości. Zetnij je wtedy ostrymi nożyczkami tuż nad podłożem. Większość gatunków po ścięciu nie odrasta - wyjątkiem jest groch. Jeśli tacka zostanie na parapecie, jego pędy częściowo odrosną i możesz je ściąć drugi raz. Po ostatnim zbiorze wyrzuć zużyte podłoże na kompost, a tackę przed kolejnym siewem umyj wodą z płynem do naczyń.
Jak uniknąć pleśni przy uprawie mikroliści?
Przed pleśnią najlepiej chroni umiarkowane podlewanie i niezakłócony ruch powietrza wokół tacki. Mikroliście podlewaj więc dopiero wtedy, gdy wierzch podłoża zacznie przesychać.
Grzyb często pojawia się najpierw w miejscach, gdzie nasiona leżą w grudkach lub kilku warstwach, ponieważ siewki dłużej pozostają tam mokre, a powietrze słabiej między nimi krąży. Jeśli nalot pojawił się właśnie w takich kępach, przy kolejnym siewie rozłóż ziarna rzadziej.
Zobacz również:
Kilka dni po siewie na korzonkach może pojawić się biały, jednolity puszek, który łatwo pomylić z pleśnią. Tworzą go włośniki, czyli bardzo drobne włoski korzeniowe, przez które siewka pobiera wodę. Pleśń przypomina natomiast szarawą lub białą pajęczynę rozpiętą na podłożu, łuskach nasion i łodyżkach. W razie wątpliwości spryskaj puszek wodą. Po zwilżeniu włośniki przylegają do korzeni i przestają być widoczne, a pleśń pozostaje na miejscu.
Jeśli mimo wszystko uprawa zaczęła pleśnieć, nie jedz siewek pochodzących z niej. Wyrzuć całą jej zawartość, bo grzyb rozrasta się w podłożu również tam, gdzie nalotu jeszcze nie widać.
Jak przechowywać i jeść mikroliście?
Mikroliście są najsmaczniejsze zaraz po ścięciu, dlatego zbierz tylko tyle, ile potrzeba do posiłku, a resztę zostaw w tacce na parapecie. Większy zbiór najlepiej przechowywać w lodówce, w czystym woreczku lub zamykanym pojemniku. Przed schowaniem nie myj listków, bo mokre psują się szybciej. W chłodzie, do 5°C, zachowują świeżość zwykle przez 5-10 dni. Poza lodówką tracą jakość bardzo szybko - gorczyca w ciepłym pokoju nie nadaje się do jedzenia już po dobie.
Mikroliście opłucz w zimnej wodzie pitnej dopiero tuż przed jedzeniem i odsącz na sitku. Najprościej jeść je na surowo, jako dodatek do kanapek, past do pieczywa i tortilli. Ostra rzodkiewka i gorczyca pasują do jajka i twarożku, a słodkawy groch i orzechowy słonecznik do sałatek i koktajli.
Źródło: deccoria.pl
