Spis treści:
- Jak rozpoznać niedobór magnezu u ogórków? Objawy na liściach
- Dlaczego ogórkom brakuje magnezu?
- Oprysk z siarczanu magnezu na ogórki - proporcje i zastosowanie
- Kiedy i jak pryskać ogórki siarczanem magnezu?
Magnez odpowiada za prawidłowy przebieg fotosyntezy, transport cukrów i produkcję energii w komórkach roślin. Jeśli zaczyna go brakować, ogórki tracą intensywną zieleń, wolniej rosną i gorzej plonują. Wyjaśniamy, jak rozpoznać pierwsze objawy niedoboru oraz kiedy i w jakich proporcjach stosować oprysk z siarczanu magnezu, aby szybko poprawić kondycję roślin.
Jak rozpoznać niedobór magnezu u ogórków? Objawy na liściach
Charakterystycznym objawem niedoboru magnezu u ogórków jest chloroza między nerwami na starszych liściach. Najpierw blaszka liściowa traci intensywną zieleń, potem między żyłkami pojawiają się jasnozielone lub żółte pola, a same nerwy jeszcze przez pewien czas są wyraźnie zielone. To dość typowy obraz, ponieważ magnez należy do pierwiastków mobilnych. Gdy zaczyna go brakować, roślina transportuje go ze starszych liści do młodych, aktywnie rosnących części pędu. Z tego względu pierwsze symptomy zwykle widać na liściach dolnych, starszych, a nie na najmłodszych przyrostach.
Problem zaczyna się w chloroplastach, czyli "zielonych fabrykach" odpowiedzialnych za fotosyntezę. Magnez jest centralnym atomem cząsteczki chlorofilu, więc jego niedobór od razu odbija się na produkcji zielonego barwnika i sprawności aparatu fotosyntetycznego. Roślina gorzej wychwytuje energię światła, słabiej wiąże dwutlenek węgla i produkuje mniej cukrów potrzebnych do wzrostu oraz budowy owoców. To jednak nie wszystko. Magnez uczestniczy też w aktywacji wielu enzymów, stabilizuje rybosomy i bierze udział w przemieszczaniu asymilatów, czyli związków odżywczych wytworzonych w liściach. Kiedy zaczyna go brakować, ogórek słabiej wychwytuje światło, słabiej przerabia energię i słabiej rozprowadza efekty fotosyntezy po całej roślinie.
Objawy na liściach z czasem się zaostrzają. Początkowo widać tylko rozjaśnienia między nerwami, później pojawiają się nekrozy, czyli brunatne, martwe plamy, a brzegi liści mogą wyglądać jak przypalone. Blaszka staje się cieńsza, bardziej wiotka, szybciej się starzeje i zasycha. U ogórka, który ma duże liście i bardzo intensywny metabolizm w czasie kwitnienia oraz owocowania, ten proces postępuje jeszcze szybciej. Im większy niedobór, tym słabiej roślina chłodzi się przez transpirację i tym mocniej reaguje na stres świetlny oraz upał.
Jak odróżnić niedobór magnezu od niedoboru innych pierwiastków? Warto spojrzeć, które liście zmieniają kolor jako pierwsze:
- przy niedoborze żelaza problem zwykle zaczyna się od młodych liści, ponieważ żelazo słabo przemieszcza się w roślinie;
- gdy brakuje siarki, młode przyrosty jaśnieją raczej równomiernie;
- niedobór potasu najczęściej widać na starszych liściach, których brzegi żółkną, a potem zaczynają zasychać.
Zobacz również:
U ogórka objawy mogą się jednak nakładać, zwłaszcza podczas upałów, przy zasoleniu podłoża albo po zbyt intensywnym nawożeniu potasem. Powinniśmy więc patrzeć szerzej niż na jeden liść: jeśli starsze liście mają wyraźną chlorozę między nerwami, roślina słabnie mimo podlewania, a owoce robią się drobniejsze i mniej wyrównane, niedobór magnezu jest bardzo prawdopodobny.
Dlaczego ogórkom brakuje magnezu?
Niedobór magnezu u ogórków bardzo często problem polega na tym, że roślina nie potrafi go pobrać albo przetransportować do liści w tempie, którego wymaga intensywny wzrost. Ogórek ma płytki, dość wrażliwy system korzeniowy i duże zapotrzebowanie na wodę oraz składniki pokarmowe, zwłaszcza w czasie szybkiego przyrostu pędów, kwitnienia i zawiązywania owoców. W tej fazie każda nierównowaga szybko wychodzi na liściach. Jeśli korzeń pracuje słabiej, podłoże jest zbyt mokre, przesuszone albo zasolone, pobieranie magnezu spada, nawet gdy sam pierwiastek w glebie nadal jest obecny.
Najczęstszą przyczyną jest antagonizm jonowy, czyli konkurencja między składnikami pokarmowymi. Magnez występuje w glebie i pożywce w postaci kationu Mg²⁺, a o jego pobieranie "rywalizują" inne dodatnio naładowane jony, przede wszystkim potas (K⁺), wapń (Ca²⁺) i amon (NH₄⁺). Jeżeli ogórki otrzymują dużo nawozów potasowych - co zdarza się często w okresie owocowania - korzenie zaczynają pobierać potas łatwiej niż magnez. Efekt jest zdradliwy: roślina jest nawożona, a mimo to na starszych liściach pojawiają się objawy niedoboru magnezu. Podobny problem może wystąpić po zbyt obfitym wapnowaniu lub przy regularnym stosowaniu nawozów azotowych w formie amonowej.
Powodem niedoboru magnezu może być także odczyn podłoża i stan korzeni. Ogórki najlepiej pobierają większość makroelementów z gleby o pH zbliżonym do lekko kwaśnego lub obojętnego, zwykle w granicach około 6,0-7,0. Zbyt niskie albo zbyt wysokie pH zmienia dostępność składników i zwiększa ryzyko wtórnych niedoborów.
Dochodzi do tego jeszcze jedna rzecz: korzeń ogórka źle znosi skrajności. Zalanie, zbyt zimna gleba, ciężkie i słabo napowietrzone podłoże, a także uszkodzenia po przesadzaniu ograniczają oddychanie korzeni i aktywność błon komórkowych odpowiedzialnych za pobieranie jonów. Wówczas roślina ma składniki wokół siebie, ale nie jest w stanie ich przyswoić. W uprawach tunelowych problem nasila też zasolenie podłoża. Wysokie stężenie soli utrudnia korzeniom pobieranie wody, a to niestety ogranicza również dopływ magnezu do rośliny.
Na niedobór magnezu wpływa także szybkie tempo wzrostu ogórków oraz przebieg pogody. Pierwiastek ten jest niezbędny do tworzenia chlorofilu, produkcji energii i transportu cukrów do owoców. W czasie intensywnego wzrostu oraz plonowania jego zapotrzebowanie gwałtownie rośnie. Wystarczy wtedy przesuszenie, upał, nadmierna wilgotność lub zasolenie podłoża, aby pojawiły się pierwsze oznaki niedoboru.
Oprysk z siarczanu magnezu na ogórki - proporcje i zastosowanie
Oprysk z siarczanu magnezu stosuje się u ogórków przede wszystkim jako szybkie wsparcie przy pierwszych objawach niedoboru. W przeciwieństwie do nawożenia doglebowego, które uzupełnia zapasy składnika w podłożu i działa stopniowo, nawożenie dolistne dostarcza magnez bezpośrednio do liści: przenika przez kutykulę oraz aparaty szparkowe i może od razu zostać włączony do metabolizmu komórek.
Siarczan magnezu siedmiowodny dostarcza ogórkom dwóch ważnych składników: magnezu i siarki. Magnez jest potrzebny do odbudowy chlorofilu, aktywacji enzymów i sprawnego transportu asymilatów. Siarka bierze udział w syntezie aminokwasów siarkowych, białek i związków obronnych, więc pośrednio wspiera wzrost oraz odporność rośliny na stres. Po dobrze wykonanym oprysku najpierw poprawia się kondycja młodszych, jeszcze funkcjonujących liści, a potem ogórek stopniowo odzyskuje tempo wzrostu. Stare, mocno uszkodzone liście nie wrócą do idealnej zieleni. Jeśli tkanka już zamarła i pojawiły się nekrozy, roślina jej nie odbuduje.
W amatorskiej uprawie ogórków najbezpieczniejsze jest stężenie 0,2-0,3%, czyli 20-30 g siarczanu magnezu na 10 litrów wody. W przeliczeniu daje to 2-3 g na 1 litr wody. To dawka, która zwykle wystarcza do dolistnego dokarmiania i nie obciąża nadmiernie blaszki liściowej. Warto też pamiętać, że siarczan magnezu powinien być dokładnie rozpuszczony w letniej wodzie, a roztwór najlepiej zużyć od razu po przygotowaniu, zamiast zostawiać go na wiele godzin w nagrzanym opryskiwaczu.
Zobacz również:
Oprysk stosujemy wtedy, gdy objawy wskazują na niedobór magnezu albo gdy wiemy, że korzenie są chwilowo osłabione i nie pobierają składników wystarczająco sprawnie. Sprawdza się po okresach intensywnych opadów wypłukujących magnez z lekkiej gleby, po falach upałów, w czasie bardzo szybkiego wzrostu roślin oraz w tunelach, w których łatwo o zaburzenie proporcji między potasem, wapniem i magnezem. Pamiętajmy jednak, że siarczan magnezu nie zastępuje pełnego nawożenia i nie rozwiąże problemu, jeśli przyczyną żółknięcia jest choroba, uszkodzenie korzeni, silne zasolenie podłoża albo niedobór innego pierwiastka.
Kiedy i jak pryskać ogórki siarczanem magnezu?
Najlepszy moment na oprysk to początek objawów niedoboru oraz okres intensywnego wzrostu, kwitnienia i zawiązywania owoców. Zabieg najlepiej wykonać wcześnie rano albo wieczorem, kiedy liście nie są rozgrzane, a słońce nie operuje już mocno. To ogranicza ryzyko poparzenia blaszki liściowej i sprzyja lepszemu wchłanianiu magnezu.
Roztwór należy nanieść równomiernie na górną oraz dolną stronę liści, ale bez nadmiernego moczenia rośliny. Blaszka powinna być wyraźnie zwilżona, lecz nie ociekająca. Dobrze, jeśli po oprysku przez kilka godzin nie spadnie deszcz. Zabiegu nie wykonuje się w czasie upału, przy pełnym słońcu ani wtedy, gdy liście są suche i mocno nagrzane - w takich warunkach nawet dobrze przygotowany roztwór może uszkodzić tkanki.
Jak często powtarzać oprysk? W wielu przypadkach wystarcza jeden zabieg, a przy silniejszych objawach 2-3 opryski co 7-10 dni. Jeśli jednak po drugim zabiegu nowe liście nadal żółkną, trzeba wrócić do źródła problemu: sprawdzić pH podłoża, poziom zasolenia, nadmiar potasu albo kondycję korzeni. To moment, w którym dosypywanie kolejnego nawozu zwykle przestaje pomagać, a zaczyna pogłębiać zaburzenia.
Warto pamiętać jeszcze o jednej rzeczy. W tunelach, gdzie ogórki regularnie dostają nawozy do pomidorów albo uniwersalne mieszanki "na owoc", łatwo rozregulować proporcje między potasem, wapniem i magnezem. Wówczas liście bledną, roślina słabnie, a kolejna porcja nawozu nie przynosi poprawy. W takiej sytuacji lepiej na chwilę wstrzymać dokarmianie, podlewać umiarkowanie, sprawdzić odczyn podłoża i dopiero potem sięgnąć po oprysk z siarczanu magnezu.
Źródła: deccoria.pl, PubMed, Plant Nutrition
