Spis treści:
- Jagoda goji - azjatycki krzew owocowy, który można uprawiać przy domu
- Jak uprawiać jagody goi?
- Zbiór jagód goji i ich właściwości prozdrowotne
Jagoda goji - azjatycki krzew owocowy, który można uprawiać przy domu
Kolcowój pospolity (Lycium barbarum), nazywany też kolcowojem szkarłatnym, to wieloletni krzew z rodziny psiankowatych (Solanaceae) - tej samej, do której należą pomidory, papryka i ziemniaki. W naturze rośnie w Chinach, Mongolii i Tybecie, ale od dawna jest obecny także w Europie. W Polsce spotkać go można nawet w stanie dzikim, bo dobrze znosi nasz klimat.
Krzew dorasta do 1-3 m wysokości i tworzy charakterystyczne, łukowato przewieszające się pędy, pokryte drobnymi kolcami. Liście są wąskie, lancetowate i szarozielone. Od czerwca do września w kątach liści pojawiają się drobne, fioletowe kwiaty, które przyciągają owady zapylające. Owoce - jajowate, czerwono-pomarańczowe jagody o długości 1-2 cm - dojrzewają od sierpnia do października.
Dorosły krzew jest mrozoodporny do około -26°C, a niektóre źródła podają nawet -30°C, więc zimuje w gruncie bez okrywania.
W szkółkach dostępne są odmiany wyselekcjonowane pod kątem wielkości i smaku owoców. Kolcowój pospolity 'Big Lifeberry' rodzi szczególnie duże, słodkie owoce i jest samopylny, choć sąsiedztwo drugiego egzemplarza zwiększa plony. Odmiana 'Sweet Lifeberry' dorasta do 2-3 m i również owocuje obficie. Obie odmiany dobrze sprawdzają się w polskich warunkach.
Jak uprawiać jagody goi?
Uprawa kolcowoju nie jest skomplikowana, ale krzew najlepiej owocuje, gdy zapewnisz mu odpowiednie warunki.
- Sadzenie
Kolcowój najlepiej sadzić wiosną lub jesienią. Sadzonki umieszczaj w dołkach o głębokości około 40 cm, w odstępach co najmniej 1,5 m od siebie. Przed sadzeniem wzbogać ziemię kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem.
- Ziemia
Krzew preferuje gleby żyzne, przepuszczalne, o odczynie od lekko kwaśnego do obojętnego (pH 6,0-7,0). Dobrze sprawdza się podłoże piaszczysto-gliniaste z dobrym drenażem. Kolcowój nie toleruje zastoisk wodnych, które prowadzą do gnicia korzeni. Na glebach ciężkich i gliniastych wzbogać ziemię piaskiem i kompostem, żeby poprawić jej przepuszczalność.
- Stanowisko
Miejsce powinno być słoneczne i ciepłe - w pełnym słońcu kolcowój kwitnie i owocuje znacznie lepiej niż w półcieniu. Roślina dobrze znosi wiatr, więc nie wymaga osłony. Krzew można prowadzić przy podporach - ogrodzeniu, murze lub rusztowaniu - podwiązując luźne pędy do drutów.
- Podlewanie
Dorosły kolcowój radzi sobie z suszą dzięki rozbudowanemu systemowi korzeniowemu. W okresie kwitnienia i dojrzewania owoców (czerwiec-październik) podlewaj go regularnie, żeby poprawić jakość i wielkość plonów.
- Nawożenie
Wiosną zastosuj nawóz wieloskładnikowy lub kompost rozsypany w strefie korzeniowej.
Kolcowój chętnie wypuszcza odrosty korzeniowe i potrafi się szybko rozrastać. Pędy, które dotkną ziemi, łatwo się ukorzeniają. W sprzyjających warunkach krzew może stać się rośliną inwazyjną, dlatego kontroluj jego wzrost - regularnie usuwaj odrosty i nie sadź go w pobliżu lasów, wydm czy innych cennych przyrodniczo terenów.
- Choroby, szkodniki i typowe problemy w uprawie jagód goi
Kolcowój pospolity jest dość odporny i rzadko choruje, możesz jednak napotkać kilka problemów w uprawie. Mszyce i przędziorki atakują krzew zwłaszcza w ciepłe, suche lata. Regularnie sprawdzaj spód liści - w razie porażenia wystarczy oprysk roztworem mydła ogrodniczego lub preparatem na bazie oleju rzepakowego.
Ptaki chętnie zjadają dojrzewające owoce goi, więc jeśli zależy ci na pełnym zbiorze, rozciągnij nad krzewem siatkę ochronną na czas owocowania.
Na glebach z zastojem wody korzenie mogą gnić, co objawia się żółknięciem i więdnięciem liści. Rozwiązaniem jest poprawa drenażu - dosypanie żwiru lub perlitu do dołka sadzeniowego.
Zbiór jagód goji i ich właściwości prozdrowotne
Kolcowój zaczyna owocować w drugim lub trzecim roku po posadzeniu. Owoce dojrzewają stopniowo od sierpnia do października - zbieraj je, gdy mają intensywnie czerwony kolor i łatwo odchodzą od szypułki. Delikatna skórka sprawia, że najłatwiej strząsać jagody na rozłożoną matę lub płachtę, zamiast zrywać je pojedynczo.
Nie spożywaj niedojrzałych owoców - mogą zawierać atropinę i wywołać objawy zatrucia.
Świeże jagody goji mają słodko-cierpki smak. Możesz je jeść prosto z krzewu, dodawać do sałatek, przetworzyć na sok lub dżem albo suszyć na zimę. Najczęściej przechowuje się je wysuszone - rozłóż owoce w jednej warstwie na sicie lub w suszarce spożywczej i susz w temperaturze około 40-50°C do momentu, aż staną się sprężyste i suche. Przechowuj je w szczelnym pojemniku w chłodnym, ciemnym miejscu. Suszone jagody dobrze sprawdzają się jako dodatek do owsianki, musli, herbaty albo domowych mieszanek bakaliowych.
Jagody goji zawierają witaminy C, E i z grupy B (B1, B2, B6), a także składniki mineralne - żelazo, cynk, wapń, selen i miedź. Są jednym z najbogatszych naturalnych źródeł zeaksantyny, barwnika z grupy karotenoidów, który wspiera zdrowie oczu i chroni siatkówkę przed uszkodzeniami wywołanymi przez wolne rodniki. Owoce dostarczają też błonnika pokarmowego i polisacharydów o działaniu prebiotycznym, czyli wspierającym prawidłową pracę jelit.
Spożywaj je jednak z umiarem - nie przekraczaj około 10-12 g suszonych owoców dziennie. Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny skonsultować się z lekarzem przed ich włączeniem do diety.
Źródło: deccoria.pl
