Spis treści:
- Co oznaczają białe i jasne plamy na pomidorach i papryce?
- Dlaczego zbyt mocne obrywanie liści szkodzi owocom pomidorów?
- Jak odróżnić oparzenie słoneczne warzyw od zarazy i chorób?
- Jak chronić owoce papryki i pomidora przed słońcem w szklarni i w gruncie?
Co oznaczają białe i jasne plamy na pomidorach i papryce?
W sierpniowym słońcu na jednej stronie owocu pomidora czy papryki może w ciągu jednego dnia pojawić się blada plama. Powodem jest oparzenie słoneczne - uszkodzenie tkanki spowodowane wysoką temperaturą i intensywnym promieniowaniem, a nie infekcja grzybowa czy bakteryjna. Wynika to z różnicy temperatur w samej tkance - w gorące, słoneczne dni miąższ tuż pod nasłonecznioną powierzchnią owocu ogrzewa się o wiele bardziej niż po stronie zacienionej. Ta różnica prowadzi do miejscowego obumierania komórek, które widać jako jasną plamę.
Skórka po nasłonecznionej stronie owocu traci wtedy barwnik, marszczy się i robi się cienka jak papier. U papryki plama najczęściej się zapada, a jej powierzchnia staje się jaśniejsza. Z czasem plama ciemnieje i czernieje, bo dochodzi do wtórnej kolonizacji przez grzyby saprofityczne, które rozkładają już obumarłą tkankę. Ten późniejszy etap bywa mylony z chorobą, choć jego pierwotną przyczyną wciąż jest słońce, nie patogen.
Ryzyko wyraźnie rośnie, gdy temperatura powietrza przekracza 30°C, zwłaszcza przy bezchmurnym niebie. Najbardziej narażone są owoce bliskie dojrzałości, otwiera się w nowym oknie - bardziej niż młode, zielone zawiązki. Oparzenie słoneczne dotyka głównie owoców, ale w podobny sposób może uszkodzić też młode pędy i liście.
Zobacz również:
Dlaczego zbyt mocne obrywanie liści szkodzi owocom pomidorów?
Przerzedzanie liści pomidorów poprawia cyrkulację powietrza wokół krzaczków i przyspiesza wybarwianie się owoców. Kłopoty mogą zacząć się, jeśli oberwiesz je jednorazowo i w dużej liczbie, zamiast rozłożyć zabieg na kilka tygodni. Owoc, który do tej pory rósł w cieniu liścia, trafia wtedy nagle w pełne słońce, a jego skórka nie zdążyła wykształcić żadnej ochrony przed tak intensywnym światłem.
Zbyt mocne obrywanie liści szkodzi więc owocom pomidorów bardziej niż sam upał. Te rosnące przy gronach owocowych usuwaj etapowo, w odstępie 2-3 dni, zostawiając nad owocami przynajmniej kilka sztuk, które dają naturalny cień w najgorętszych godzinach dnia.
Jak odróżnić oparzenie słoneczne warzyw od zarazy i chorób?
Aby odróżnić oparzenie słoneczne warzyw od zarazy i innych chorób grzybowych, wystarczy zwrócić uwagę na kilka szczegółów.
Oparzenie słoneczne przypomina czasem zarazę ziemniaka, otwiera się w nowym oknie, bo podobnie jak ona wywołują nieregularne plamy na owocach. Zmiana po oparzeniu słonecznym położona jest jednak zawsze po stronie owocu zwróconej do słońca i ma suchą, pomarszczoną skórkę. Zaraza z kolei atakuje owoc niezależnie od jego ułożenia względem słońca, a powstające plamy są twarde lub wodniste i sięgają w głąb miąższu.
Dobrą wskazówką jest też pogoda. Oparzenia nasilają się w gorące, słoneczne dni, zwłaszcza po okresie zachmurzenia. Zaraza rozwija się w warunkach wilgotnych i chłodniejszych, często po deszczowym tygodniu. Jeśli podobne plamy pojawiają się równolegle na liściach jako brunatniejące, wodniste przebarwienia z jasnym nalotem od spodu, najpewniej problemem jest choroba grzybowa, a nie słońce. W takim przypadku natychmiast usuń porażone części rośliny.
Z oparzeniem słonecznym łatwo pomylić też suchą zgniliznę wierzchołkową, czyli fizjologiczne zaburzenie związane z niedoborem wapnia w owocu. W jej przypadku ciemna, zapadnięta plama, sucha w dotyku, pojawia się zawsze na dolnym końcu owocu, naprzeciw szypułki, niezależnie od tego, która strona była wystawiona na słońce. Zaburzenie to nasila się przy nierównym podlewaniu i upałach, ale jego przyczyną nie jest samo światło, lecz zakłócony transport wapnia w roślinie.
W przeciwieństwie do zarazy i suchej zgnilizny, oparzenie słoneczne nie przenosi się z owocu na owoc ani z rośliny na roślinę - to wyłącznie efekt warunków pogodowych.
Jak chronić owoce papryki i pomidora przed słońcem w szklarni i w gruncie?
Ochrona owoców papryki i pomidora przed słońcem wygląda inaczej pod osłonami niż w gruncie. W szklarni i tunelu nad roślinami możesz rozwiesić siatkę cieniującą o przepuszczalności światła 30-50% - ochroni ona owoce przed najsilniejszym słońcem. Wilgoć, która skrapla się na ściance tunelu czy szybie, w połączeniu z ciepłem przyspiesza uszkodzenie skórki owocu, jeśli ten się o nią opiera. Odsuń więc pędy, które rosną zbyt blisko szyby lub folii. W upalne dni warto częściej wietrzyć szklarnię, aby zmniejszyć panującą w niej wilgoć.
W uprawie gruntowej od strony południowej lub zachodniej możesz posadzić wyższe rośliny, na przykład kukurydzę lub fasolę szparagową - przejmą one na siebie część najostrzejszego, popołudniowego słońca. Rośliny podlewaj też rzadziej, ale obficie, aby woda dotarła do głębokich warstw gleby - dobrze nawodnione pomidory są odporniejsze na warunki atmosferyczne. Na ziemi połóż warstwę ściółki ze skoszonej trawy, słomy lub kory - dzięki temu wolniej wysycha i mniej się nagrzewa, a to zmniejsza stres cieplny całej rośliny.
Źródło: deccoria.pl
