Spis treści:
- Co oznaczają białe i jasne plamy na pomidorach i papryce?
- Dlaczego zbyt mocne obrywanie liści szkodzi owocom pomidorów?
- Jak odróżnić oparzenie słoneczne warzyw od zarazy i chorób?
- Jak chronić owoce papryki i pomidora przed słońcem w szklarni i w gruncie?
Co oznaczają białe i jasne plamy na pomidorach i papryce?
W sierpniowym słońcu na jednej stronie owocu pomidora czy papryki może w ciągu jednego dnia pojawić się blada plama. Powodem jest oparzenie słoneczne - uszkodzenie tkanki spowodowane wysoką temperaturą i intensywnym promieniowaniem, a nie infekcja grzybowa czy bakteryjna. Wynika to z różnicy temperatur w samej tkance - w gorące, słoneczne dni miąższ tuż pod nasłonecznioną powierzchnią owocu ogrzewa się o wiele bardziej niż po stronie zacienionej. Ta różnica prowadzi do miejscowego obumierania komórek, które widać jako jasną plamę.
Skórka po nasłonecznionej stronie owocu traci wtedy barwnik, marszczy się i robi się cienka jak papier. U papryki plama najczęściej się zapada, a jej powierzchnia staje się jaśniejsza. Z czasem plama ciemnieje i czernieje, bo dochodzi do wtórnej kolonizacji przez grzyby saprofityczne, które rozkładają już obumarłą tkankę. Ten późniejszy etap bywa mylony z chorobą, choć jego pierwotną przyczyną wciąż jest słońce, nie patogen.
Ryzyko wyraźnie rośnie, gdy temperatura powietrza przekracza 30°C, zwłaszcza przy bezchmurnym niebie. Najbardziej narażone są owoce bliskie dojrzałości - bardziej niż młode, zielone zawiązki. Oparzenie słoneczne dotyka głównie owoców, ale w podobny sposób może uszkodzić też młode pędy i liście.
Zobacz również:
Dlaczego zbyt mocne obrywanie liści szkodzi owocom pomidorów?
Przerzedzanie liści pomidorów poprawia cyrkulację powietrza wokół krzaczków i przyspiesza wybarwianie się owoców. Kłopoty mogą zacząć się, jeśli oberwiesz je jednorazowo i w dużej liczbie, zamiast rozłożyć zabieg na kilka tygodni. Owoc, który do tej pory rósł w cieniu liścia, trafia wtedy nagle w pełne słońce, a jego skórka nie zdążyła wykształcić żadnej ochrony przed tak intensywnym światłem.
Zbyt mocne obrywanie liści szkodzi więc owocom pomidorów bardziej niż sam upał. Te rosnące przy gronach owocowych usuwaj etapowo, w odstępie 2-3 dni, zostawiając nad owocami przynajmniej kilka sztuk, które dają naturalny cień w najgorętszych godzinach dnia.
Jak odróżnić oparzenie słoneczne warzyw od zarazy i chorób?
Aby odróżnić oparzenie słoneczne warzyw od zarazy i innych chorób grzybowych, wystarczy zwrócić uwagę na kilka szczegółów.
Oparzenie słoneczne przypomina czasem zarazę ziemniaka, bo podobnie jak ona wywołują nieregularne plamy na owocach. Zmiana po oparzeniu słonecznym położona jest jednak zawsze po stronie owocu zwróconej do słońca i ma suchą, pomarszczoną skórkę. Zaraza z kolei atakuje owoc niezależnie od jego ułożenia względem słońca, a powstające plamy są twarde lub wodniste i sięgają w głąb miąższu.
Dobrą wskazówką jest też pogoda. Oparzenia nasilają się w gorące, słoneczne dni, zwłaszcza po okresie zachmurzenia. Zaraza rozwija się w warunkach wilgotnych i chłodniejszych, często po deszczowym tygodniu. Jeśli podobne plamy pojawiają się równolegle na liściach jako brunatniejące, wodniste przebarwienia z jasnym nalotem od spodu, najpewniej problemem jest choroba grzybowa, a nie słońce. W takim przypadku natychmiast usuń porażone części rośliny.
Z oparzeniem słonecznym łatwo pomylić też suchą zgniliznę wierzchołkową, czyli fizjologiczne zaburzenie związane z niedoborem wapnia w owocu. W jej przypadku ciemna, zapadnięta plama, sucha w dotyku, pojawia się zawsze na dolnym końcu owocu, naprzeciw szypułki, niezależnie od tego, która strona była wystawiona na słońce. Zaburzenie to nasila się przy nierównym podlewaniu i upałach, ale jego przyczyną nie jest samo światło, lecz zakłócony transport wapnia w roślinie.
W przeciwieństwie do zarazy i suchej zgnilizny, oparzenie słoneczne nie przenosi się z owocu na owoc ani z rośliny na roślinę - to wyłącznie efekt warunków pogodowych.
Jak chronić owoce papryki i pomidora przed słońcem w szklarni i w gruncie?
Ochrona owoców papryki i pomidora przed słońcem wygląda inaczej pod osłonami niż w gruncie. W szklarni i tunelu nad roślinami możesz rozwiesić siatkę cieniującą o przepuszczalności światła 30-50% - ochroni ona owoce przed najsilniejszym słońcem. Wilgoć, która skrapla się na ściance tunelu czy szybie, w połączeniu z ciepłem przyspiesza uszkodzenie skórki owocu, jeśli ten się o nią opiera. Odsuń więc pędy, które rosną zbyt blisko szyby lub folii. W upalne dni warto częściej wietrzyć szklarnię, aby zmniejszyć panującą w niej wilgoć.
W uprawie gruntowej od strony południowej lub zachodniej możesz posadzić wyższe rośliny, na przykład kukurydzę lub fasolę szparagową - przejmą one na siebie część najostrzejszego, popołudniowego słońca. Rośliny podlewaj też rzadziej, ale obficie, aby woda dotarła do głębokich warstw gleby - dobrze nawodnione pomidory są odporniejsze na warunki atmosferyczne. Na ziemi połóż warstwę ściółki ze skoszonej trawy, słomy lub kory - dzięki temu wolniej wysycha i mniej się nagrzewa, a to zmniejsza stres cieplny całej rośliny.
Źródło: deccoria.pl
