Spis treści:
- Jak poznać, że bylina wymaga podziału?
- Które byliny można dzielić i przesadzać pod koniec lata?
- Jak podzielić karpę byliny krok po kroku?
- Jak prawidłowo przycinać kłącza i liście irysów bródkowych?
- Pielęgnacja i podlewanie świeżo podzielonych bylin
Jak poznać, że bylina wymaga podziału?
Kępa byliny rośnie w tym samym miejscu przez wiele lat, ale z czasem jej środek pustoszeje, a nowe pędy pojawiają się już tylko na obrzeżach. Kwiatów jest z roku na rok mniej, liście robią się drobniejsze, a cała roślina traci dawny pokrój. Taki obraz sygnalizuje, że karpa wymaga podziału i przesadzenia w nowe miejsce.
Termin podziału różni się w zależności od gatunku. Rośliny wiosenne i wczesnoletnie możesz dzielić i przesadzać pod koniec lata, tuż po przekwitnięciu. Rudbekie, jeżówki i astry zakwitają dopiero latem lub jesienią. Poczekaj z nimi do wiosny i podziel je, gdy wypuszczą pierwsze pędy.
Które byliny można dzielić i przesadzać pod koniec lata?
Byliny, które przekwitły, nie przestają rosnąć - późnym latem wciąż rozwijają system korzeniowy, mimo że dni robią się chłodniejsze. Dzięki temu świeżo podzielona roślina będzie miała przed sobą kilka tygodni na ukorzenienie, zanim przyjdą pierwsze przymrozki. Jesienne deszcze dodatkowo ograniczają ryzyko przesuszenia świeżo posadzonych fragmentów.
Zobacz również:
Do gatunków, które można dzielić i przesadzać pod koniec lata, należą irysy bródkowe, pierwiosnki, kuklik, bergenie oraz funkie. W tym samym okresie - od końca sierpnia do końca września - możesz podzielić też liliowce. Wiosenny termin jest jednak dla nich bezpieczniejszy - daje roślinie cały sezon na ukorzenienie się przed zimą, a nie tylko kilka tygodni.
Pamiętaj, że nie każdą bylinę da się podzielić - gatunki o korzeniu palowym, takie jak gipsówka, mak czy łubin, źle znoszą naruszenie bryły korzeniowej, dlatego rozmnóż je z nasion.
Jak podzielić karpę byliny krok po kroku?
Zabieg zaplanuj na pochmurny dzień lub wieczór - ostre słońce szkodzi świeżo rozdzielonym roślinom. Dzień wcześniej podlej rabatę, aby ziemia zmiękła, a korzenie łatwiej dały się wyjąć. Z narzędzi przygotuj ostry szpadel, widły ogrodowe oraz zdezynfekowany nóż.
Podważ całą karpę szpadlem lub widłami, zachowując szeroki promień wokół rośliny, żeby nie uszkodzić korzeni. Ostrożnie wyjmij ją z ziemi. Bryłę oczyść z podłoża i oceń jej stan - środkową, zdrewniałą lub pustą część odrzuć, a do dalszego sadzenia zostaw młodsze fragmenty z brzegu kępy. Luźniejsze korzenie rozdziel rękami lub widłami ustawionymi grzbietem do siebie, a gęste bryły przetnij ostrym, czystym nożem. Każdy uzyskany w ten sposób fragment powinien mieć zdrowe korzenie i co najmniej dwa-trzy pąki wzrostu.
Przed sadzeniem przytnij liście o jedną trzecią do połowy długości - zwłaszcza u bylin o dużej masie zielonej, takich jak jeżówki czy rudbekie. Dzięki temu roślina będzie tracić mniej wody podczas ukorzeniania. Na koniec posadź fragmenty na tej samej głębokości, na jakiej rosły wcześniej, dociśnij ziemię wokół karpy i podlej obficie.
Jak prawidłowo przycinać kłącza i liście irysów bródkowych?
Większość bylin ma korzeń wiązkowy, który można rozdzielić rękami lub przeciąć nożem. Irys bródkowy ma grube, płożące się kłącze, dlatego wymaga nieco innego podejścia. Z każdego przekwitniętego kłącza wyrastają zwykle dwa nowe, boczne odrosty. Z biegiem lat robi się ich coraz więcej i zaczynają zachodzić na siebie. Te najstarsze, położone najbliżej środka, już nie kwitną - dlatego kępa wymaga podziału już po 3-4 latach.
Zabieg możesz przeprowadzić od lipca do września, tuż po przekwitnięciu, gdy liście wyraźnie żółkną na końcach. Kępę wykop widłami z zapasem ziemi wokół rośliny, żeby nie zahaczyć o płytko leżące kłącza. Oczyść ją z resztek podłoża i znajdź naturalne miejsca podziału, tam, gdzie z jednego kłącza wyrastają młode odrosty. Stare, zdrewniałe fragmenty ze środka kępy wyrzuć. Zdrowe, młodsze części potnij ostrym, zdezynfekowanym nożem na kilkucentymetrowe kawałki. Każdy fragment zachowaj z dwoma-trzema oczkami wzrostu i własnym wachlarzem liści.
Przed sadzeniem liście przytnij o połowę długości, nadając im kształt wachlarza, a z korzeni usuń uszkodzone lub zbyt długie końce. Dzięki temu rośliny szybciej się ukorzenią i stracą mniej wody.
Ranę po cięciu kłącza pokryj węglem drzewnym. Zostaw kłącze w przewiewnym, zacienionym miejscu na dzień lub dwa, aby uszkodzenia tkanek mogły przeschnąć. Taki zabieg ogranicza ryzyko gnicia.
Zobacz również:
Nowe kłącza posadź płytko, tak by górna część leżała tuż przy powierzchni gleby lub lekko nad nią. Zbyt głębokie sadzenie może spowodować gnicie kłączy lub słabe kwitnienie irysów. Zachowaj między nimi odległości od 25 do 50 cm, zależnie od siły wzrostu i docelowej wysokości odmiany.
Pielęgnacja i podlewanie świeżo podzielonych bylin
Zaraz po posadzeniu podlej nowe sadzonki obficie, żeby korzenie miały bezpośredni kontakt z wilgotną ziemią.
Przez pierwsze dwa tygodnie podłoże utrzymuj stale wilgotne, ale nie mokre. Liście świeżo przesadzonych roślin czasem lekko więdną w pierwszych dniach po zabiegu - to naturalne zjawisko. Więdnięcie towarzyszy wtedy regeneracji korzeni i nie świadczy o tym, że rośliny wymagają częstszego podlewania.
Świeżo podzielone byliny w upalne, słoneczne dni potrzebują dodatkowej ochrony przed słońcem. Możesz osłonić je gałęziami iglaków lub agrowłókniną, a ziemię wokół nich przykryć cienką warstwą kompostu lub kory. Warstwa mulczu ogranicza parowanie wody i wyrównuje wahania temperatury gleby.
Przez pierwsze dwa-trzy tygodnie po podziale, kiedy rośliny dopiero odbudowują system korzeniowy, unikaj nawożenia. Gdy pojawią się nowe pędy, zastosuj nawóz wieloskładnikowy z przewagą fosforu i potasu - wspiera on rozwój korzeni i przyszłe kwitnienie, bez nadmiernego pobudzania liści.
Źródło: deccoria.pl
