Spis treści:
- Kalmia szerokolistna to alternatywa dla rododendronów
- Odmiany kalmii o oryginalnych kwiatach
- Jakie wymagania ma kalmia szerokolistna?
- Gdzie sadzić kalmię i z czym ją łączyć?
- Cięcie, choroby i mrozoodporność kalmii
Kalmia szerokolistna to alternatywa dla rododendronów
Kalmia szerokolistna (Kalmia latifolia) pochodzi z Ameryki Północnej i należy do rodziny wrzosowatych - tej samej, co różaneczniki, azalie i wrzosy. W polskich ogrodach dorasta do 1,5-2 m wysokości, a jej zimozielone, skórzaste i błyszczące liście do złudzenia przypominają liście rododendrona.
O wyjątkowości rośliny stanowią jej kwiaty. Pojedynczy kwiat ma kształt miseczki o średnicy 2-2,5 cm, zbudowanej z pięciu zrośniętych płatków. Na ich wewnętrznej stronie znajduje się dziesięć drobnych zagłębień, w których spoczywają pylniki osadzone na napiętych pręcikach - kiedy owad siada na kwiecie, pręciki zwalniają napięcie i wystrzeliwują pyłek na jego grzbiet. Skupiska 20 do 50 kwiatów tworzy szczytowe baldachogrona o średnicy 8-10 cm.
Dlaczego kalmia szerokolistna to dobra alternatywa dla rododendronów? Z kilku powodów. Kwitnie później - od połowy maja do końca czerwca, gdy większość różaneczników już przekwita, dzięki czemu możesz wydłużyć okres dekoracyjności kwasolubnej rabaty. Jej liście pozostają zielone przez cały rok, a krzew rośnie wolno i nie wymaga ciągłego formowania.
Zobacz również:
Odmiany kalmii o oryginalnych kwiatach
Najciekawsze odmiany kalmii są dwubarwne, w których wnętrze kwiatu kontrastuje z obrzeżem:
- 'Minuet' to karłowa odmiana, która po 10 latach dorasta zaledwie do 0,8 m wysokości i tyle samo szerokości. Jej kwiaty są różowe, a w środku każdego z nich widać wąski cynamonowy pierścień oraz drobne, ciemniejsze cętki. Niewielki rozmiar krzewu sprawia, że pasuje do małych ogrodów i do donic na tarasie.
- 'Carousel' wytwarza białe kwiaty z wyraźnym purpurowo-czerwonym wzorem i szeroką, cynamonową obręczą. Krzew rośnie powoli i po 10 latach osiąga 1-1,2 m wysokości oraz prawie taką samą szerokość. Kwitnie obficie.
- 'Ostbo Red' ma w pąkach kwiaty intensywnie czerwone, po rozwinięciu białe od środka i czerwone na zewnątrz. Pąki w obrębie jednego baldachogrona otwierają się nierównomiernie, więc krzew kwitnie w kilku barwach naraz.
- 'Olympic Fire' to średniej wielkości odmiana dorastająca do 0,9 m. W pąkach jej kwiaty są intensywnie czerwone, a po otwarciu jasnoróżowe i przechodzące z czasem w biel.
- 'Peppermint' kwitnie na biało, ale w środku każdego kwiatu widać charakterystyczny kasztanowoczerwony rysunek w kształcie gwiazdki - to wzór typowy tylko dla tej odmiany.
Wśród polskich odmian na uwagę zasługuje kalmia szerokolistna 'Muras' wyselekcjonowana w 2001 roku przez prof. Piotra Murasa ze starych krzewów kalmii rosnących w Ogrodzie Botanicznym we Wrocławiu. Kwitnie czysto białymi kwiatami kontrastującymi z bordowymi pylnikami, jest dobrze przystosowana do polskich warunków klimatycznych i rozwija się obficie w czerwcu, gdy większość różaneczników już przekwita.
Jakie wymagania ma kalmia szerokolistna?
Kalmia szerokolistna jest rośliną wymagającą i wrażliwą na warunki uprawy. Najważniejszy dla niej jest odczyn gleby - musi być wyraźnie kwaśny, w zakresie pH 4,0-5,5. W glebie wapiennej lub obojętnej krzew żółknie z chlorozy i zamiera w ciągu kilku sezonów.
Sadź kalmię wiosną - od końca kwietnia do połowy maja - albo wczesną jesienią we wrześniu. Dołek wykop o szerokości i głębokości około 50 cm, a wybraną ziemię wymieszaj z kwaśnym torfem, korą sosnową i dojrzałym kompostem w proporcji mniej więcej połowa torfu na połowę ziemi rodzimej. Szyjka korzeniowa powinna znaleźć się na poziomie gruntu - nie głębiej, bo płytki system korzeniowy szybko zgnije. Dla typowych odmian 1,5-metrowych zachowaj 1,2-1,5 m odstępu między krzewami.
- Stanowisko
Najlepsze jest półcieniste, zaciszne i osłonięte od silnych wiatrów oraz mrozu w zimie. Kalmia toleruje pełne słońce, ale tylko przy stałym dostępie wody - inaczej jej liście wysychają, a kwiatów jest mniej. Pełny cień także ogranicza kwitnienie. Idealne miejsce to wschodnia lub północno-wschodnia ekspozycja przy ścianie domu, pod okapem wysokich drzew liściastych i w sąsiedztwie różaneczników.
- Podlewanie
Musi być regularne, zwłaszcza w pierwszych dwóch latach po posadzeniu i w okresach suszy. Płytki, gęsty system korzeniowy szybko się przesusza, dlatego strefę korzeniową obowiązkowo przykryj 5-8-centymetrową warstwą kory sosnowej. Do podlewania używaj deszczówki lub odstanej wody - twarda woda z kranu z czasem podnosi pH gleby i pogarsza warunki uprawy.
- Nawożenie
Ogranicz się do nawozów dla roślin kwasolubnych - tych samych, które stosujesz do rododendronów i azalii. Pierwszą dawkę podaj wczesną wiosną, drugą tuż po kwitnieniu - w obu przypadkach zmniejsz proporcje rekomendowane przez producenta o około połowę, bo kalmia jest wrażliwa na zasolenie. Wiosną podsyp krzew warstwą kwaśnego kompostu. Unikaj nawozów wysokoazotowych - pobudzają wzrost pędów kosztem kwitnienia.
Gdzie sadzić kalmię i z czym ją łączyć?
Kalmia najlepiej prezentuje się na rabatach kwasolubnych, gdzie tworzy zwartą grupę z innymi przedstawicielami rodziny wrzosowatych. Posadź ją w towarzystwie różaneczników i azalii, a uzyskasz rabatę kwitnącą od kwietnia do końca czerwca - kalmia przejmuje pałeczkę, kiedy rododendrony tracą kwiaty.
Niższe piętro zapełnij wrzosami, wrzoścami i pierisami, a strefę korzeniową kalmii uzupełnij paprociami, funkiami lub turzycami, które tolerują kwaśne podłoże i półcień. Starsze egzemplarze kalmii ogołacają się od dołu - niska obwódka z bylin maskuje ten mankament i chroni płytkie korzenie przed przesuszeniem. Dobrze nadają się do tego żurawki, zawciągi nadmorskie i borówki niskie.
Zobacz również:
Niskie odmiany, takie jak 'Minuet' czy 'Olympic Wedding', nadają się do uprawy w pojemnikach na tarasie pod warunkiem, że donica ma minimum 30-40 l pojemności i wypełnisz ją ziemią do roślin kwasolubnych. Pojemniki na zimę przenieś do chłodnego, jasnego pomieszczenia o temperaturze kilku stopni powyżej zera albo dobrze osłoń agrowłókniną - w donicy bryła korzeniowa przemarza znacznie szybciej niż w gruncie.
Cięcie, choroby i mrozoodporność kalmii
Kalmia szerokolistna nie wymaga regularnego cięcia. Jej pąki kwiatowe zawiązuje na ubiegłorocznych pędach, więc każde mocniejsze przycięcie ogranicza kwitnienie w kolejnym sezonie. Po przekwitnięciu usuń wyłącznie zaschnięte kwiatostany i ewentualnie skróć pojedyncze pędy łamiące pokrój krzewu. Cięcie wykonuj w rękawicach - wszystkie części rośliny są trujące dla ludzi i zwierząt - zawierają grajanotoksyny.
Krzew choruje rzadko. Jego najczęstsze problemy to plamistość liści i fytoftoroza, które pojawiają się przy nadmiernie wilgotnym podłożu. Z owadów kalmię atakują opuchlaki - ich charakterystycznym objawem są półkoliste ubytki w brzegach liści - oraz mączliki, drobne białe owady żerujące od spodu blaszek. Po wykryciu szkodników sięgnij po preparat przeznaczony do tej grupy insektów.
Mrozoodporność kalmii szerokolistnej jest dobra, ale nie pełna. Dorosłe egzemplarze posadzone w osłoniętym miejscu znoszą polskie zimy bez okrycia, młode krzewy w pierwszych dwóch-trzech latach po posadzeniu osłaniaj agrowłókniną. Najgroźniejsze są wiosenne przymrozki uderzające w rozwinięte pąki, dlatego dobry wybór stanowiska to podstawa.
Źródło: deccoria.pl
