Spis treści:
- Wierzba purpurowa – charakterystyka
- Wierzba purpurowa – odmiany
- Wierzba purpurowa — pielęgnacja
- Wierzba purpurowa — ciekawostki
- Wierzba purpurowa — zastosowanie
Wierzba purpurowa – charakterystyka
Wierzba purpurowa (Salix purpurea), w Polsce znana też jako wierzba czarowna lub szpagatówka, to gatunek krzewu z rodziny wierzbowatych. Pospolicie występuje w całej Europie. Najczęściej spotkać ją można w dolinach rzek, nad stawami i na podmokłych łąkach. Bywa również uprawiana w ogrodach jako roślina ozdobna.
Wierzba purpurowa dorasta do 3 m wysokości i odznacza się kulistą koroną. Jej giętkie, połyskujące pędy mają purpurowo-czerwoną barwę i rosną bardzo rozłożyście. Liście rośliny osiągają długość ok. 12 cm. Mają odwrotnie lancetowaty kształt i są lekko matowe. Ich kolor jest ciemnozielony w części wierzchniej, od spodu są bardziej sine.
Szpagatówka jest rośliną dwupienną. Kwiaty wierzby purpurowej to bazie, czyli kotki. Mają ok. 2 cm (męskie są nieco mniejsze). Pojawiają się zwykle w marcu i kwietniu, zanim rozwiną się liście. Zawierają nektar przyciągający owady zapylające. Owocami wierzby są torebki z nasionami.
Wierzba purpurowa – odmiany
Do najpopularniejszych odmian wierzby purpurowej należą:
- Wierzba purpurowa Nana – odmiana wolnorosnąca, osiąga ok. 2 m wysokości i 2,5 m szerokości. W czerwcu wykształca drobne, mało urokliwe kwiaty. Liście są nieduże (6 cm) i sinozielone. Jesienią przebarwiają się na żółtobrązowo.
- Wierzba purpurowa Pendula – odznacza się rozłożystą koroną. Liście porastające długie, łukowate pędy są od wierzchu niebiesko-zielone, a od spodu srebrzystoszarawe. Odmiana doskonale znosi cięcie, można uprawiać ją w gruncie oraz pojemniku.
- Wierzba purpurowa Nancy Saunders – osiąga wysokość 3 m, młode rośliny mają kulisty pokrój, który z czasem staje się bardziej poduszkowaty. Pędy są purpurowe, a delikatne liście — srebrzystoszare.
- Wierzba purpurowa Howki – dorasta nawet do 7 m. Roślina ozdobna z młodych liści, które przebarwiają się na pomarańczowo. Bazie pojawiające się wczesną wiosną mają intensywnie różowy kolor.
- Wierzba purpurowa Nana Gracilis – odmiana polecana szczególnie do małych ogrodów. Krzew dorasta do 2-3 m wysokości. Pędy mają intensywnie czerwony kolor.
- Wierzba purpurowa Jagiellonka – mniej dekoracyjna odmiana, stosowana głównie w wikliniarstwie.
- Wierzba purpurowa Piankówka – odmiana wykorzystywana do pozyskiwania wikliny.
Wierzba purpurowa — pielęgnacja
Wierzba purpurowa to krzew o niewielkich wymaganiach, który można uprawiać w gruncie oraz w pojemniku na tarasie lub balkonie. Ponadto jest w pełni mrozoodporna i nie wymaga ochrony zimowej. Co ciekawe, może wytrzymać mrozy nawet do -30 stopni Celsjusza.
- Stanowisko
Wierzba purpurowa to krzew, który dobrze rośnie na większości gleb. W uprawie należy unikać podłoża zbyt suchego oraz podmokłego. Roślina nadaje się na miejsca ciepłe i słoneczne, ale radzi sobie także w półcieniu.
- Podlewanie
Ponieważ roślina jest bardzo tolerancyjna, bywa polecana niewprawionym ogrodnikom. Nie wymaga przeprowadzania skomplikowanych zabiegów pielęgnacyjnych. Należy jedynie pamiętać o częstym podlewaniu w okresie suszy i okresowym dokarmianiu.
- Nawożenie
Nawożenia potrzebują okazy uprawiane na ubogiej ziemi oraz te, które są intensywnie przycinane. Na przełomie marca i kwietnia można zastosować obornik lub nawozy o przedłużonym działaniu. Preparaty wieloskładnikowe i łatwo rozpuszczalne można stosować do końca kwietnia.
- Cięcie
Wierzba purpurowa silnie się rozrasta, dlatego wymaga regularnego przycinania. Zaleca się wykonywać je tuż po kwitnieniu, zanim pojawią się liście. Starsze egzemplarze przycina się krótko, ok. 15-20 cm nad ziemią. Dzięki temu zabiegowi krzewy pięknie się zagęszczają. Młodsze okazy przycina się tuż po posadzeniu o ok. 2/3 długości. Później rośliny przez 2-3 lata powinny rozwijać się swobodnie. Można w tym czasie usuwać pędy, które się krzyżują lub wystają poza formę rośliny.
Wierzba purpurowa — ciekawostki
- Krzew jest tolerancyjny względem zanieczyszczeń powietrza, doskonale nadaje się więc do miejskich ogrodów. Dobrze prezentuje się jako roślina soliterowa oraz rosnąca obok oczka wodnego.
- Na skalę przemysłową wierzba purpurowa uprawiana jest jako roślina energetyczna – uzyskuje się z niej biomasę do produkcji energii cieplnej, elektrycznej oraz paliwa.
- Rośliną często obsadza się wały przeciwpowodziowe oraz brzegi rzek – umacnia je i zapobiega wymywaniu przez wodę.
- Wierzba purpurowa, szczególnie odmiany Jagiellonka i Piankówka wykorzystywane są do produkcji wikliny.
Wierzba purpurowa — zastosowanie
Wierzba purpurowa jest stosowana w lecznictwie zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie. W korze rośliny zawarte są flawonoidy, kwasy organiczne oraz glikozydy – m.in. salicyna, która wyróżnia się działaniem przeciwzapalnym, przeciwgorączkowym i ściągającym. Dlatego surowiec często nazywany jest „roślinną aspiryną”.
Napary z suszonej kory wierzby łagodzą bóle głowy, gorączkę, dolegliwości związane z przeziębieniem, objawy miażdżycy oraz bóle reumatyczne. Poza tym roślina stosowana jest w leczeniu błon śluzowych przewodu pokarmowego oraz zapalenia błony śluzowej żołądka. Dzięki właściwościom ściągającym ma ona zastosowanie w leczeniu ran.
Warto również zaznaczyć, że kora wierzby purpurowej jest doskonałym środkiem leczniczym przy działaniach profilaktycznych skierowanych przeciwko chorobie Alzheimera, poprzez ograniczenie produkcji wolnych rodników, co wpływa pozytywnie na hamowanie procesu zaniku pamięci u ludzi. Ponadto wykazuje działanie uspokajające i ułatwiają zasypianie. Pamiętaj jednak, że p rzed włączeniem wierzby purpurowej do codziennej diety, należy skonsultować się z lekarzem.
