Spis treści:
- Pysznogłówka ogrodowa – charakterystyka
- Pysznogłówka ogrodowa – odmiany
- Uprawa pysznogłówki
- Pysznogłówka zastosowanie
- Jakie właściwości ma pysznogłówka?
Pysznogłówka ogrodowa – charakterystyka
Pysznogłówka ogrodowa (z łac. Monarada) jest wieloletnią rośliną ozdobną z rodziny jasnowatych. Osiąga od 0,6 do maksymalnie 1, 5 metra wysokości i naturalnie porasta tereny Ameryki Północnej, przez co potocznie nazywana jest indiańskim pióropuszem.
Łodygi byliny są sztywne i owłosione. Dość gęsto porastają je jajowate liście, jednak to widowiskowe "poszarpane" kolorowe kwiaty pysznogłówki są jej największym atutem. Na rabatach możemy je podziwiać przez całe wakacje – w okresie od czerwca do września, a nawet do października.
Cytrusowy zapach pysznogłówki przyciąga owady, zwłaszcza motyle i pszczoły. Niektórym ogrodnikom kojarzy się on z charakterystyczną wonią pomarańczy bergamoty, przez co roślina określana bywa również jako bergamotka.
Pysznogłówka ogrodowa – odmiany
Odmiany pysznogłówki ogrodowej różnią się od siebie kolorem i wysokością. Każda ma nieco inne zalety, ale wszystkie są piękne i zachwycają niepowtarzalną urodą. Roślina jest wielogatunkowym mieszańcem, a do najpiękniejszych odmian pysznogłówki zaliczyć możemy:
- Pink Supreme
Pysznogłówka Pink Supreme ma różowe kwiaty i jest niską odmianą, która dorasta do wysokości około 60 cm.
- Red Shades
Odmiana pysznogłówki ogrodowej idealna dla miłośników czerwonych kwiatów. Dorasta do około 1 metra wysokości.
- Schneewittchen
Prezentuje się niewinnie z uwagi na czystą biel kwiatów. Podobnie jak odmiana pysznogłówki Red Shades, Shneewittchen również dorasta do wysokości około 1 metra.
- Fireball
W tym przypadku kwiaty są amarantowo-czerwone, a sama pysznogłówka jest niewysoka, maksymalnie 60 centymetrowa.
- Blaustrumpf
Ta odmiana pysznogłówki ogrodowej osiąga maksymalnie 1 metr wysokości i ma kwiaty w odcieniach fioletu.
Uprawa pysznogłówki
Uprawa pysznogłówki nie powinna sprawiać większych problemów, gdyż nie jest to roślina bardzo wymagająca. Jeżeli jednak ma zachwycać zapachem i urodą, należy zapewnić jej optymalne warunki do rozwoju
- Sadzenie pysznogłówki
Sadzenie pysznogłówek ze sklepów ogrodniczych powinno odbywać się bezpośrednio do gruntu, najlepiej wiosną. W przypadku sadzonek z wysiewu, nasiona najpierw umieszcza się w donicach z żyzną ziemią, a do gruntu wysadza dopiero w sierpniu.
- Ziemia dla pysznogłówki
Idealne podłoże jest żyzne i przepuszczalne. Nie mając pewności, co do jakości gleby, warto zasilić ją nawozami organicznymi np. obornikiem. Ziemia dla pysznogłówki powinna być również stale wilgotna, ale nie mokra.
- Stanowisko pysznogłówki
Stanowisko pysznogłówki musi być zaciszne i słoneczne. Najprawdopodobniej wystarczy jej również miejsce półcieniste, gdyż w Ameryce Północnej byliny najczęściej porastają obrzeża jasnych lasów. W całkowicie zacienionych miejscach roślina będzie słabo kwitnąć.
- Podlewanie pysznogłówki
Bylina źle znosi suszę, więc w okresach bezdeszczowych należy ją regularnie podlewać i stale kontrolować, czy podłoże nadal jest lekko wilgotne.
- Nawożeniepysznogłówki
Roślinę warto dodatkowo odżywiać, aby w ten sposób pobudzić jej kwitnienie. Nawożenie pysznogłówki preparatami przeznaczonymi do roślin kwitnących, kompostem czy biohumusem powinno przynieść najlepsze efekty.
- Kwitnienie pysznogłówki
Gdy ma miejsce kwitnienie pysznogłówki, bylina zachwyca różowymi, czerwonymi lub fioletowymi kwiatostanami, które zebrane są w charakterystyczne „główki”. Aby roślina długo zachwycała swym pięknem, koniecznie trzeba usuwać jej przekwitłe kwiatostany. Po 2-3 latach od momentu sadzenia pysznogłówki, bylinę warto również odmłodzić.
- Rozmnażanie pysznogłówki
Rozmnażanie pysznogłówki odbywa się wiosną lub jesienią np. poprzez podział rozrośniętych bylin. Jesienią wykopujemy bryłę korzeniową, dzielimy ją na mniejsze części i każda sadzimy w przeznaczonym jej miejscu w ogrodzie. Młode rośliny można również uzyskać z siewu nasion lub poprzez sadzonki wierzchołkowe.
- Choroby i szkodniki pysznogłówki
Jeżeli chodzi o choroby i szkodniki pysznogłówki, to latem najczęściej atakowana jest ona przez mączniaka prawdziwego. Groźną chorobę grzybową rozpoznaje się po białym nalocie i stopniowym zwijaniu się liści rośliny, która stopniowo marnieje.
Aby przeciwdziałać rozwojowi pasożyta, zaleca się usuwać porażone części rośliny i stosować specjalne opryski (chemiczne lub naturalne np. z wrotyczu, skrzypu polnego, drożdży). Nie zawsze jednak to pomaga i wtedy niestety chore pysznogłówki trzeba zutylizować, aby nie zarazić mącznikiem pozostałych roślin w ogrodzie.
Najbardziej irytującym szkodnikiem pysznogłówki są zaś mszyce, których również możemy pozbyć się środkami ze sklepów ogrodniczych lub naturalnie, np. stosując wywar z czosnku.
Pysznogłówka zastosowanie
Pysznogłówka w ogrodzie prezentuje się naprawdę widowiskowo. Zwłaszcza w pobliżu stawu lub oczka wodnego. Na rabatach może być wysadzana również samodzielnie albo w otoczeniu innych bylin, takich jak: krwawniki, jeżówki czy floksy wiechowate.
Niższe odmiany pysznogłówki śmiało można uprawiać w pojemnikach na balkonie lub tarasie. Kwiaty pięknie pachną, a niektórzy są w stanie odnaleźć w nich nie tylko nuty cytrusowe, ale również lawendy czy truskawek.
Jakie właściwości ma pysznogłówka?
O leczniczych właściwościach pysznogłówki wiadomo od wieków. Indianie mieli używać jadalnych kwiatów pysznogłówki jako naturalnych perfum z uwagi na jej piękny zapach. Surowcem wykorzystywanym w medycynie ludowej było ziele oraz liście zbieranie podczas kwitnienia rośliny, która zawiera m.in.: fenole, aldehydy, cytral, p-cymen, a także olejki lotne: tymol i karwakrol.
Pysznogłówka wspomaga trawienie pokarmów, wykazuje działanie przeciwbakteryjne i moczopędne. Z jej suszonych kwiatów i liści do dziś przygotowuje się zdrowotne herbaty, aby załagodzić w ten sposób objawy przeziębiania i grypy. Można również dodawać je do sałatek, a nawet do wody wraz z miętą i cytryną, aby stworzyć orzeźwiający napój na letnie upały.
Źródło: opracowanie własne, roślinoholicy.pl, krzewyozdobne.pl
