Spis treści:
- Kiedy i jak sadzić cukinię? Siew do gruntu i uprawa z rozsady
- Jakie wymagania ma cukinia?
- Najczęstsze problemy w uprawie cukinii
Cukinia ma opinię jednego z najłatwiejszych w uprawie warzyw i jest w tym bardzo dużo prawdy. Rośnie szybko, a jeden krzew potrafi wydać tyle plonów, że często nie wiadomo co z nimi zrobić. Chcąc jednak zapewnić jej idealny start, warto pamiętać o kilku elementach. Jakie wymagania pielęgnacyjne ma cukinia? Jakie problemy mogą nas spotkać przy uprawie tej rośliny?
Kiedy i jak sadzić cukinię? Siew do gruntu i uprawa z rozsady
Przed wysadzeniem cukinii warto zawczasu wybrać miejsce, w którym będzie rosła. Roślina potrzebuje minimum 6, a najlepiej ponad 8 godzin pełnego nasłonecznienia w ciągu dnia. Im więcej słońca, tym więcej plonów. Stanowisko powinno być też osłonięte od silnego wiatru - ułatwia to pracę pszczołom i innym zapylaczom. Brak zapylenia kwiatów to najczęstszy powód, dla którego młode zawiązki cukinii żółkną i odpadają. Gleba musi być żyzna, przepuszczalna, o odczynie pH 6,0-7,0.
Kiedy sadzić cukinię? Wszystko zależy od wyboru metody - bezpośrednio z nasion do gruntu lub z przygotowanej wcześniej rozsady. Siew bezpośredni do gruntu jest najpopularniejszy. Nasiona wysiewa się po ostatnich wiosennych przymrozkach (najlepiej po tzw. Zimnej Zośce), gdy temperatura gleby osiągnie minimum 15 st. C. W ciepłym podłożu cukinia kiełkuje błyskawicznie - w zaledwie 5 do 7 dni. Uprawa z rozsady pozwala na wcześniejszy zbiór. Wysiew nasion w pomieszczeniu lub szklarni należy zacząć na 4-6 tygodni przed planowanym wysadzeniem do gruntu (czyli od połowy kwietnia). Do gruntu młode rośliny przesadza się również po drugiej połowie maja.
Jak sadzić cukinię? Dorosły krzew osiąga ok. 0,6-1,2 m wysokości oraz podobną szerokość. Z tego względu rośliny potrzebują sporo przestrzeni. Możesz je posadzić na dwa sposoby:
1. Sadzenie na kopczykach
Ta metoda poprawia drenaż i sprawia, że ziemia szybciej się nagrzewa. Należy uformować kopczyki o wysokości 15-30 cm i szerokości 30-60 cm. Na szczycie każdego kopczyka wysiewa się 4-5 nasion na głębokość około 2,5 cm.
Po tym, jak siewki wypuszczą pierwsze liście właściwe, należy wykonać przerywkę, czyli usunąć najsłabsze okazy i zostawić 2-3 najsilniejsze rośliny na jednym kopczyku.
2. Sadzenie rzędowe
Zachowuje się odstęp 60-90 cm między roślinami w rzędzie i 90-120 cm między poszczególnymi rzędami, aby mieć swobodny dostęp podczas zbiorów.
Przy czym cukinia świetnie poradzi sobie również w pojemniku. Wystarczy jej duża donica lub specjalna torba materiałowa o szerokości min. 60 cm i głębokości 30 cm. Donica musi mieć otwory w dnie. W przypadku podłoża najlepiej użyć przepuszczalnej ziemi doniczkowej z dodatkiem perlitu lub wermikulitu.
Istotny jest także wybór odmiany. Dobrze sprawdzą się to o kompaktowym, krzaczastym pokroju, które nie wypuszczają długich pędów. Nie można zapomnieć o regularnym podlewaniu. Ziemia w donicach wysycha błyskawicznie. W upalne dni trzeba dostarczać jej wody codziennie.
Jakie wymagania ma cukinia?
Chcąc, aby sadzonki cukinii prawidłowo się rozwijały i rodziły mnóstwo zdrowych owoców, istotne jest zapewnienie im odpowiednich warunków. O tym powinno się pamiętać:
- Podlewanie
Cukinia potrzebuje sporo wilgoci - optymalnie ok. 50 mm (50 l na mkw.) wody tygodniowo. Zawsze podlewamy roślinę bezpośrednio przy ziemi. Mokre liście to najprostsza droga do rozwoju chorób grzybowych. Można również zainstalować linie kroplujące.
Przy czym po rozpoczęciu owocowania bardzo ważna jest regularność. Gwałtowne skoki - od przesuszenia podłoża do obfitego zalania - skutkują deformacją owoców oraz gniciem ich wierzchołków.
- Nawożenie
Cukinia to roślina o dużych potrzebach pokarmowych. Przed posadzeniem warto wymieszać glebę z kompostem lub granulowanym nawozem o spowolnionym działaniu. Po 6 tygodniach można zasilić ją nawozem wieloskładnikowym.
Gdy pojawią się pierwsze pąki, należy zmniejszyć dawkę azotu na rzecz fosforu i potasu. Nadmiar azotu pobudzi roślinę do wzrostu liści, a lepiej zadbać o składniki, które skupią się na rozwoju owoców. Jeśli liście bledną lub marnieją, można szybko wzmocnić cukinię nawozami organicznymi, np. biohumusem.
- Ściółkowanie
Wokół krzewów warto rozsypać 5-7 cm warstwę ściółki (słomy, rozdrobnionych liści lub zrębków). Zatrzymuje ona wilgoć w glebie i stabilizuje jej temperaturę. Ponadto ściółka zapobiega odbijaniu się kropel wody od ziemi, co ogranicza przenoszenie zarodników grzybów na dolne liście. Należy pamiętać, aby zostawić 2-5 cm wolnej przestrzeni wokół samej łodygi, aby nie zaczęła gnić.
- Przycinanie
Istotne jest regularne odcinanie najstarszych, dolnych liści - zwłaszcza tych z plamami mączniaka. Poprawi to cyrkulację powietrza wewnątrz krzewu i spowolni rozwój chorób. Do ich usuwania należy używać ostrych, czystych sekatorów. Tnie się tuż przy pędzie głównym - nie należy zostawiać kikutów, które łatwo gniją i wabią szkodniki.
Ponadto w mniejszych ogrodach warto rozważyć prowadzenie cukinii przy paliku. Pionowe podparcie oszczędza miejsce, trzyma owoce z dala od wilgotnej ziemi i ułatwia zbiory.
Najczęstsze problemy w uprawie cukinii
Cukinia zazwyczaj nie sprawia większych trudności w uprawie. Wybacza drobne potknięcia, dzięki czemu jest idealna dla początkujących, jednak nie oznacza to, że jest całkowicie bezproblemowa. Istnieje kilka typowych zagrożeń - zarówno ze strony chorób grzybowych, jak i szkodników - na które warto uważać, aby cieszyć się obfitymi plonami.
Często może paść ofiarą mączniaka prawdziwego. Ta choroba grzybowa pojawia się zwykle w połowie lata i pod koniec sezonu. Objawia się charakterystycznym, białym nalotem na liściach. Zazwyczaj roślina nie obumiera, ale jest wyraźnie osłabiona, co znacząco zmniejsza plonowanie. Chcąc chronić cukinię, warto zadbać o dobry przepływ powietrza między sadzonkami i nie moczyć liści podczas podlewania. Profilaktycznie można zastosować oprysk z oleju neem.
Zobacz również:
Kolejną częstą chorobą jest zgnilizna wierzchołkowa owoców. Objawia się czernieniem i gniciem końcówek młodych cukinii. Problem ten wynika z niedoboru wapnia, który najczęściej jest spowodowany nieregularnym podlewaniem (roślina nie jest w stanie pobrać pierwiastka z suchej gleby).
Poza chorobami grzybowymi cukinia bywa atrakcyjna dla szkodników łodygowych, takich jak m.in. przeziernik dyniowaty. Larwy tych owadów wgryzają się w łodygę tuż przy ziemi, co może doprowadzić do nagłego obumarcia całej rośliny. Sygnałem ostrzegawczym jest gwałtowne więdnięcie liści oraz odchody widoczne u podstawy pędu.
Chcąc chronić cukinię, na początku sezonu można zastosować ochronne siatki lub agrowłókninę, które uniemożliwią owadom złożenie jaj. Trzeba je jednak zdjąć, zanim cukinia zacznie kwitnąć, w przeciwnym razie owady nie zapylą kwiatów.
Cukinię atakują również pluskwiaki dyniowate. Dorosłe osobniki gromadzą się pod liśćmi, gdzie składają miedziane jaja. Chcąc zapobiec ich rozprzestrzenianiu się, należy regularnie przeglądać spodnią stronę liści i niszczyć jaja, zanim wyklują się z nich trudne do zwalczenia młode pluskwiaki.
Poza tym nie powinno się nigdy sadzić cukinii rok po roku w tym samym miejscu, ani na stanowisku po innych warzywach dyniowatych (ogórkach, dyniach, arbuzach). Przestrzeganie płodozmianu zmniejsza ryzyko nagromadzenia się w glebie groźnych szkodników i patogenów. Dobrym towarzystwem dla tej rośliny będą fasola, groch, koper, a także nasturcje czy też nagietki.
Źródło: deccoria.pl
