Spis treści:
- Mączniak prawdziwy a rzekomy - jak je odróżnić i dlaczego to ważne?
- Sprawdzone domowe środki na mączniaka
- Jak zapobiegać nawrotom mączniaka w kolejnym sezonie?
Mączniak prawdziwy a rzekomy - jak je odróżnić i dlaczego to ważne?
Mączniak prawdziwy i mączniak rzekomy to zbiorcze nazwy dwóch grup grzybów, wywołujących zupełnie odmienne choroby, które na pierwszy rzut oka mogą wyglądać podobnie. Infekcje różnią się jednak m.in. objawami, warunkami rozwoju i sposobem zwalczania. Dlatego w ogrodzie tak ważne jest ich odróżnianie, ponieważ mają kompletnie inne zalecania, co do środków i terminów oprysków. Każdy grupa grzybów specjalizuje się także w innych roślinach żywicielskich.
- Mączniak prawdziwy
Jest wywoływany m.in. przez grzyby z rodzaju Oidium, Podosphaera czy Erysiphe i daje bardzo charakterystyczny obraz - roślina wygląda, jakby ktoś posypał ją białą mąką. Głównie na liściach i pędach pojawia się biały, mączysty nalot, który jest widoczny przede wszystkim na górnej stronie blaszki liściowej, choć może z czasem przechodzić i na spód. Nalot jest gęsty, ale można go zetrzeć palcem.
Z biegiem czasu porażone liście żółkną, deformują się i zasychają, a cała roślina słabnie oraz gorzej kwitnie lub plonuje. Mączniak prawdziwy rozwija się przy ciepłej i suchej, ale jednocześnie dusznej pogodzie z wysoką wilgotnością powietrza i brakiem wiatru - zwiększone ryzyko w uprawie pod osłonami. W ogrodzie atakuje m.in. róże, ogórki, pomidory, dynie, agrest czy dęby.
- Mączniak rzekomy
Choroba wywoływana przez grzyby z rzędów Peronosporales i Pseudoperonosporales. Mączniak rzekomy często na początku jest mylony z niedoborami pokarmowymi, ponieważ najczęściej jego pierwszymi objawami są oliwkowo-żółte plamy na górnej stronie liścia, często przebiegające pomiędzy nerwami. Dopiero gdy wilgotność powietrza staje wysoka, a liście długo pozostają mokre, w miejscach plam od spodu pojawia się szary lub szarofioletowy nalot. Jest delikatniejszy niż u mączniaka prawdziwego i często określany jako "dymny".
Mączniak rzekomy prowadzi do żółknięcia, brunatnienia i przedwczesnego opadania liści. Infekcja rozwija się najlepiej w chłodniejszą, deszczową pogodę, przy długotrwałym zwilżeniu liści. Dlatego stwarza zagrożenie dla roślin głównie wiosną i jesienią. Do najczęściej atakowanych roślin należą: ogórki, winorośl, rzodkiewka, chrzan, rośliny kapustne, szpinak i cebula.
Zobacz również:
Sprawdzone domowe środki na mączniaka
Domowe środki na mączniaka opierają się przede wszystkim na dwóch zasadach: zmianie warunków na powierzchni liścia tak, aby grzybnia nie mogła się dalej rozwijać, oraz delikatnym działaniu odkażającym przy jednoczesnym oszczędzaniu rośliny. Opryski najlepiej przeprowadzać w pochmurną pogodę lub wieczorem, aby nie poparzyć liści w pełnym słońcu.
- Naturalne opryski na mączniaka prawdziwego
Najpopularniejszym, a przy tym dobrze sprawdzonym sposobem na mączniaka prawdziwego jest oprysk z mleka rozcieńczonego wodą. Mleko ma naturalne właściwości antyseptyczne i tworzy na liściach cienką warstwę, która utrudnia rozwój grzyba. W praktyce używa się zwykle proporcji 1:8 (1 część mleka na 8 części wody). Tak przygotowanym roztworem spryskuje się liście co 5 dni na początku infekcji lub zapobiegawczo co 7-10 dni w okresach sprzyjających mączniakowi.
Pomocny okazuje się również oprysk z mieszanki 1 łyżki sody oczyszczonej, 1 łyżeczki oleju roślinnego lub płynu do mycia naczyń oraz 1 l wody. Wszystkie składniki należy dokładnie wymieszać, przelać do butelki z atomizerem oraz dokładnie opryskać daną roślinę - szczególnie liście. Można stosować profilaktycznie co ok. 10-14 dni w czasie sprzyjającym mączniakowi lub natychmiast po zauważeniu objawów. Mieszanka podwyższa pH na powierzchni rośliny, co utrudnia kiełkowanie zarodników i rozwój grzybni, a mydło pomaga preparatowi lepiej przylegać do blaszki liściowej.
- Naturalne opryski na mączniaka rzekomego
W walce z mączniakiem rzekomym pomocne są wyciągi roślinne o działaniu przeciwgrzybiczym, przygotowywane z powszechnych roślin rosnących w warzywniku, ziół czy też dzikich roślin polnych. Dobrze sprawdzają się m.in. napary z czosnku, rumianku lub skrzypu polnego, które wzmacniają naturalne mechanizmy obronne roślin.
Na mączniaka rzekomego działa także domowy oprysk na bazie jodyny. Wystarczy zmieszać ze sobą szklankę (250 ml) deszczówki, 5 ml 6-procentowego octu, 100 ml krochmalu oraz 2 ml jodyny. Całość należy wlać do butelki ze spryskiwaczem o pojemności jednego litra i uzupełnić miękką wodą do pełnej objętości. Oprysk z jodyny jest szczególnie polecany do ogórków.
Jednak żeby domowe środki rzeczywiście zadziałały, ważna jest systematyczność i odpowiednia technika oprysku. Preparaty najlepiej stosować regularnie, dokładnie pokrywając zarówno górną, jak i dolną stronę liści. Nie należy mieszać kilku różnych domowych oprysków naraz, gdyż w ten sposób można poparzyć lub osłabić roślinę - bezpieczniej wybrać jeden sposób, obserwować rośliny przez kilka dni i dopiero ewentualnie go zmieniać.
Niezależnie od wybranego środka konieczne jest wycinanie najmocniej porażonych części oraz dbanie o przewiewność, odpowiednie podlewanie i ogólną kondycję roślin, ponieważ nawet najlepszy oprysk nie zastąpi dobrej profilaktyki.
Zobacz również:
Jak zapobiegać nawrotom mączniaka w kolejnym sezonie?
Aby ograniczyć nawrót mączniaka w kolejnym sezonie, warto:
- usuwać i wynosić z ogrodu wszystkie porażone liście oraz resztki roślin i nie kompostować ich w zwykłej pryzmie;
- stosować płodozmian, czyli nie sadzić co roku tych samych gatunków w tym samym miejscu;
- wybierać odmiany odporniejsze na mączniaka, jeżeli pojawiały się z nim problemy w przeszłości;
- wykonywać luźniejsze nasadzenia i cięcie zagęszczających się pędów, żeby rośliny były przewiewne i szybciej obsychały po deszczu.
- podlewać rośliny rano, po ziemi, unikając moczenia liści - szczególnie pod osłonami;
- stosować opryski profilaktyczne przy sprzyjającej pogodzie, np. duszne, ciepłe okresy dla mączniaka prawdziwego lub chłodne, mokre dla rzekomego.
Źródło: deccoria.pl
