Spis treści:
- Śliwa tarnina – charakterystyka
- Śliwa tarnina i jej wymagania
- Tarnina – przycinanie
- Rozmnażanie śliwy tarniny
- Wartości odżywcze tarniny
- Tarnina - właściwości owoców i kwiatów
Śliwa tarnina – charakterystyka
Śliwa tarnina jest krzewem owocowym, które należy do rodziny różowatych. Znana jest również jako ciarka, a sama jej łacińska nazwa prunus spinosa oznacza dosłownie kolczastą śliwę.
W Polsce spotykana jest na skrajach lasów, łąkach, polanach czy brzegach rzek. Roślina osiąga do 3 metrów wysokości. Na jej pędach wyrastają długie ciernie. Liście tarniny są małe i owalne oraz posiadają ząbkowane brzegi. Kwiaty mają kolor biały i pojawiają się jeszcze przed rozwinięciem liści.
Śliwa tarnina owocuje w okresie od października do grudnia. Jej owoce to kuliste pestkowce, które mają ciemnoniebieski kolor. Swoim wyglądem przypominają borówki.
Ważną informacją jest to, że nasiona tarniny są trujące. Spożycie ich nawet w małej ilości może spowodować zatrucie. Natomiast, gdy zjemy dużą dawkę nasion, dojdzie do porażenia ośrodka oddechowego, co może spowodować śmierć.
Śliwa tarnina i jej wymagania
Tarnina ma małe wymagania odnośnie uprawy. Najlepiej rozwija się w glebie żyznej i w podłożu zasadowym. Mimo tego, że są to najbardziej sprzyjające jej warunki, to śliwa tarnina będzie rosła w każdej ziemi, jeśli będzie miała zapewnioną odpowiednią ilość słońca. Najkorzystniejsze dla niej jest pełne słońce lub półcień.
Tarnina to roślina mrozoodporna, która przetrwa zimę, nawet jeśli jej nie będziemy osłaniali. Co więcej, jest ona łatwa w uprawie, ponieważ nie potrzebuje ani podlewania, ani nawożenia.
Jej owocowanie przypada na okres jesienno-zimowy, ale owoce najlepiej jest zebrać dopiero po pierwszych przymrozkach. Jeśli zerwiemy je wcześniej, konieczne będzie schowanie owoców na 2-3 dni do zamrażalnika.
Zbiory kwiatów śliwy tarniny należy przeprowadzić zanim pojawią się liście. Zaleca się wybranie do tego dnia suchego, ciepłego oraz słonecznego. Zebrane przez nas kwiaty trzeba suszyć na słońcu, do momentu aż uzyskają kremowy kolor. Następnie należy je przechowywać w zamkniętych naczyniach, do których nie dostanie się wilgoć.
Tarnina – przycinanie
Śliwa tarnina z racji tego, że nie jest rośliną wymagającą, to nie potrzebuje obowiązkowego cięcia. Mimo to, jeśli już zdecydujemy się na przycinanie, to tarnina je znosi dobrze i mocniej się rozwija.
Tarnina jest krzewem, który mocno się rozgałęzia, więc przycinanie jej pomaga kontrolować kształt korony. Szczególnie w przypadku, gdy tworzy ona żywopłot, to przycinanie krzewu będzie wtedy niezbędnym zabiegiem.
Najlepszym czasem na przycinanie śliwy tarniny jest okres od lutego do marca, kiedy nie pojawiają się już wysokie mrozy. Drugim terminem jest koniec lata oraz początek jesieni. Tarniny nie należy przycinać w okresie gniazdowania ptaków, ponieważ wtedy krzew stanowi schronienie dla nich.
Podczas przycinania tarniny trzeba uważać na długie ciernie, ponieważ można pokaleczyć dłonie. Najlepiej będzie założyć rękawice ochronne, a do samego przycinania użyć pił ogrodniczych albo sekatorów dwuramiennych, które będą najlepsze do cięcia twardych pędów.
Rozmnażanie śliwy tarniny
Tarninę można wyhodować z pestki. Należy ją pobrać z owoców, które są jeszcze niedojrzałe. Pestki powinno się zebrać na przełomie sierpnia oraz września.
Nasiona tarniny należy zbierać na przełomie sierpnia oraz września. Powinny zostać zasiane na głębokości około 3 centymetrów w okresie jesiennym lub wiosennym.
Tarnina może być rozmnażana metodą sadzenia odrostów korzeniowych. Wykopuje się roślinę macierzystą, pobiera zdrowy materiał korzeniowy (maksymalnie jedną trzecią rośliny), a następnie sadzi się ją z powrotem.
Jednak najprostszym sposobem jest zakup sadzonek śliwy tarniny w sklepach ogrodniczych. W Polsce możemy kupić sadzonki trzech odmiany tarniny:
- Purpura – to tarnina, która ma purpurowe liście i różowe kwiaty
- Plena – to odmiana, która ma kwiaty z podwójnym okółkiem płatków korony
- Variegata – to roślina o liściach biało żyłkowanych
Wartości odżywcze tarniny
Owoce tarniny mają wysoką wartość odżywczą przy ich stosunkowo niskiej kaloryczności w 100 g produktu. Spożywając tylko 114 kcal, dostarczamy organizmowi bardzo duże ilości wody i błonnika pokarmowego. Dodatkowo tarnina jest źródłem witaminy C, beta-karotenu, witaminy A i E.
Oprócz tego śliwa tarnina dostarcza również wapń, żelazo, magnez, fosfor, potas, sód, cynk, miedź oraz mangan.
Tarnina - właściwości owoców i kwiatów
Tarnina ma szerokie zastosowanie w ziołolecznictwie. Jej owoce wykorzystywane są między innymi w dolegliwościach układu moczowego. Korzystnie działa również na żołądek, ponieważ rozkurcza jego ściany i pozytywnie wpływa na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego.
Owoce śliwy tarniny mają także działanie przeciwbiegunkowe, ponieważ zawierają garbniki. Tworzą one po zetknięciu z błoną śluzową jelit nieprzepuszczalną błonkę, dzięki której z abezpiecza ona organizm przed substancjami, które wywołują biegunkę.
Dodatkowo owoce tarniny są polecane dla ludzi w wieku podeszłym i dla dzieci zmagających się z przewlekłymi nieżytami żołądka i jelit. Oprócz tego związki flawonowe, które zawiera tarnina, obniżają ciśnienie krwi oraz pomagają w walce z cholesterolem.
W związku z tym spożywanie owoców tarniny zapobiega tworzeniu się miażdżycy oraz co się z tym wiąże, zapobiega pojawianiu się chorób, takich jak choroba niedokrwienna serca, udar mózgu czy zawał serca.
Same kwiaty tarniny również mają pozytywny wpływ na organizm. Kwiaty łagodzą stany zapalne w drogach moczowych.
Stosuje się je podczas leczenia kamicy moczowej, stanów zapalnych nerek, cewki moczowej oraz pęcherza moczowego. Co więcej, kwiaty tarniny mają łagodne działanie przeczyszczające i pomagają przeprowadzić detoksykację organizmu.
