Spis treści:
- Stefanotis, czyli pnący jaśmin z Madagaskaru
- Wymagania i pielęgnacja stefanotisa
- Najczęstsze błędy w uprawie stefanotisa
Stefanotis, czyli pnący jaśmin z Madagaskaru
Stefanotis (Stephanotis) to roślina z rodziny toinowatych, tworząca dekoracyjne pnącza. W Polsce jest uprawiana jako roślina doniczkowa. Naturalnie rośnie w tropikalnych i subtropikalnych rejonach Azji, Afryki oraz Madagaskaru. Cały rodzaj obejmuje 15 gatunków. Do najpiękniejszych i najładniej pachnących należy stefanotis bukietowy (Stephanotis floribunda).
Wytwarza giętkie, cienkie pędy, zdrewniałe u podstawy i elastyczne na wierzchołkach. Nie mają organów czepnych, ale potrafią owijać się wokół podpór i w ten sposób wspinać się ku górze. Na całej ich długości osadzone są eliptyczne, ciemnozielone liście na długich ogonkach.
Typowy okres kwitnienia stefanotisa przypada od maja do sierpnia. W tym czasie roślina pokrywa się białymi, lejkowatymi kwiatami wydzielającymi przyjemny, słodki zapach. Każdy płatek rozkłada się na boki i jest pokryty delikatnym, błyszczącym nalotem. W naturalnym środowisku po przekwitnięciu stefanotis wykształca owoce pełne czarnych nasion, jednak w uprawie domowej rzadko owocuje.
Wymagania i pielęgnacja stefanotisa
Decydując się na uprawę stefanotisa, musisz zapewnić mu optymalne warunki. W pierwszej kolejności zajmij się podłożem. Powinno być lekkie, próchnicze i przepuszczalne, najlepiej o kwaśnym odczynie. Zawsze pamiętaj również o warstwie drenażu. Dobre podłoże może składać się z ziemi kompostowej oraz grubego piasku.
Postaw doniczkę w jasnym miejscu, ale nie wystawiaj rośliny na ostre, południowe słońce; liście powinny być osłonięte przed bezpośrednimi promieniami. Jeśli stefanotis ma za mało światła, zaczyna zrzucać liście i nie wytwarza nowych pąków kwiatowych. Najlepszym miejscem dla stefanotisa będzie pomieszczenie z południowymi oknami, jednak nie stawiaj go bezpośrednio na parapecie, lecz w pewnym oddaleniu od szyby. Temperatura wokół rośliny powinna latem wynosić około 24 stopni Celsjusza. Nigdy nie umieszczaj jej w przeciągu i zapewnij podpory, po których będzie mogła się wspinać.
Od kwietnia do sierpnia stefanotis wymaga regularnego podlewania. Zawsze sprawdzaj stan podłoża, ponieważ nie powinno przesychać. Przyjmuje się, że roślinę w okresie wegetacji podlewa się umiarkowanie, zwykle kilka razy w tygodniu, dostosowując częstotliwość do stopnia przesychania podłoża. Z drugiej strony nie wolno jej przelać, ponieważ korzenie zaczną gnić. Jesienią ogranicz podlewanie do dwóch razy w tygodniu, a zimą nawet do jednego razu tygodniowo. Stefanotis dobrze reaguje na regularne zraszanie liści, jednak musisz unikać moczenia kwiatów.
Do tego zabiegu używaj wody o temperaturze pokojowej, najlepiej odstanej, aby zawierała jak najmniej wapnia. Duża ilość tego pierwiastka prowadzi do chlorozy liści. Poza tym stefanotis preferuje wysoką wilgotność powietrza, dlatego oprócz zraszania warto ustawić doniczkę obok nawilżacza lub umieścić ją na podstawce z mokrym keramzytem.
Kolejnym bardzo istotnym zabiegiem pielęgnacyjnym jest nawożenie. Przez cały okres wegetacyjny można stosować nawozy dla roślin kwitnących lub pnączy. Mieszanki powinny być wieloskładnikowe. Dokarmianie przeprowadza się co dwa tygodnie, najlepiej stosując połowę zalecanej dawki. Z rośliną trzeba obchodzić się ostrożnie, zwłaszcza przy nawożeniu, ponieważ przenawożenie prowadzi do zahamowania kwitnienia.
Ważnym aspektem uprawy stefanotisa jest przesadzanie, które zazwyczaj wykonuje się co roku ze względu na szybko rosnący system korzeniowy. Optymalny termin przypada na luty i marzec, czyli okres, gdy kończy się spoczynek zimowy i rozpoczyna wegetacja. Nowy pojemnik powinien być większy od poprzedniego o jeden rozmiar, czyli mniej więcej o 5 cm.
Poza przesadzaniem stefanotisa można również przycinać. Rośnie szybko i często wymaga formowania, najlepiej w marcu, zanim zacznie wytwarzać nowe pędy i pąki kwiatowe. W tym czasie warto także pozbyć się części zbyt wybujałych, ogołoconych lub uszkodzonych pędów. Podczas przycinania zacznie wypływać mleczny sok, dlatego uważaj, aby nie zabrudzić nim siebie ani mieszkania.
Dużą zaletą uprawy stefanotisa jest możliwość jego rozmnażania. Sadzonki również pobiera się w marcu. Pęd przycina się pod kątem, powinien mieć od 8 do 10 cm długości. Następnie usuwa się dolne pary liści, a łodygę umieszcza w ukorzeniaczu. Gdy pojawią się pierwsze korzenie, roślinę można posadzić w mieszance torfu i piasku, podlać, a następnie przykryć folią. Pamiętaj o regularnym wietrzeniu sadzonek i zapewnieniu im odpowiednio wysokiej temperatury, wynoszącej około 21 stopni Celsjusza. Po około miesiącu młode rośliny są gotowe do dalszej uprawy i pielęgnuje się je tak samo, jak dorosłe okazy.
Zimą stefanotisa należy trzymać w nieco niższej temperaturze, mniej więcej 14-16 stopni Celsjusza, z dala od źródeł ciepła. Dzięki temu roślina przejdzie w stan spoczynku i w kolejnym sezonie ponownie pięknie zakwitnie. Zdarza się jednak, że jest atakowana przez szkodniki, takie jak wełnowce, przędziorki czy tarczniki. Gdy się pojawią, przetrzyj liście i pędy za pomocą wacika lub patyczków kosmetycznych, a następnie przemyj je roztworem denaturatu albo szarego mydła. Na koniec możesz zastosować również specjalistyczny oprysk przeznaczony do zwalczania tych szkodników.
Najczęstsze błędy w uprawie stefanotisa
Niestety stefanotis wykazuje dużą wrażliwość na błędy pielęgnacyjne i rzadko je wybacza. Dlatego staraj się unikać największych pułapek w jego uprawie. Przede wszystkim gatunek nie znosi wahań temperatury, dużych i gwałtownych spadków ciepła oraz przeciągów. Dużym problemem jest również suche powietrze, a także ustawienie rośliny na parapecie, gdzie dociera bardzo ostre słońce. Z drugiej strony źle rośnie także w cieniu. Prowadzi to do zrzucania kwiatów lub braku zawiązywania pąków kwiatowych.
Wiele roślin doniczkowych lubi obracanie doniczki, dzięki czemu pędy i kwiaty równomiernie kierują się ku światłu. Stefanotis jest tu jednak wyjątkiem - bardzo źle reaguje na takie zabiegi. Częste przestawianie go lub obracanie doniczki może spowodować zrzucenie wszystkich pąków kwiatowych. Zbyt obfite podlewanie również nie jest wskazane, ponieważ korzenie stefanotisa szybko zaczynają gnić, co skutkuje zahamowaniem wzrostu, osłabieniem, a nawet całkowitym obumarciem rośliny.
Źródło: deccoria.pl
