Spis treści:
- Zwartnica (hippeastrum) - charakterystyka
- Zwartnica — odmiany
- Zwartnica — uprawa
- Zwartnica — okres spoczynku
Zwartnica (hippeastrum) - charakterystyka
Hippeastrum to łacińska nazwa tropikalnej rośliny, która w Polsce jest znana jako zwartnica. Kwiat ten należy do rodziny amarylkowatych i pochodzi z tropikalnych terenów Ameryki Południowej, które ciągną się od Argentyny, aż po Meksyk i Karaiby.
Termin kwitnienia zwartnicy przypada na miesiące zimowe, a ponieważ roślina nie jest w stanie przetrwać zimowych temperatur w gruncie, to w naszym kraju uprawiana jest jedynie jako roślina doniczkowa.
Zwartnica to oryginalna roślina, która tworzy prostą, grubą i pustą w środku łodygę o wysokości do 60 cm. Największym walorem dekoracyjnym zwartnicy są jej kwiaty, które pojawiają się u szczytu pędu. Zwykle jest ich kilka, mają kielichowaty kształt oraz imponujące rozmiary. Większość odmian tworzy kwiatostany, które składają się z sześciu, dużych płatków oraz długich złotych lub białych pręcików, ale można znaleźć także okazy, które wyróżniają się pełnymi koronami kwiatowymi.
Hippeastrum występuje w wielu różnych kolorach. Najbardziej popularne są kwiaty w ciemnoczerwonym kolorze, ale wśród ogrodników furorę robią także egzemplarze o białych, różowych lub wielobarwnych płatkach, np. z plamkami lub pasami. Liście zwartnicy pojawiają się dopiero po zakwitnięciu rośliny. Są one ciemnozielone i mają mieczykowaty kształt.
Wiele osób zastanawia się, czym się różni hippeastrum od amarylisa? Otóż z asadnicza różnica między nimi polega na tym, że amarylis ma mniejsze, ale liczniejsze kwiaty, a jego liście wyrastają przed okresem kwitnienia i są cieńsze i dłuższe. Hippeastrum formuje za to duże i grube cebule, jego kwiaty są dużo większe, a liście pojawiają się po kwitnieniu i również są znacznie większe i bardziej mięsiste.
Ze względu na okres kwitnienia przypadający na zimowe miesiące, zwartnica bardzo często wykorzystywana jest do świątecznych dekoracji.
Zwartnica — odmiany
Hippeastrum występuje w wielu odmianach różniących się od siebie przede wszystkim kształtem i kolorystyką kwiatów. Do najciekawszych z nich należą:
- Apple Blossom – odmiana z białymi kwiatami zaróżowionymi na brzegach,
- Dancing Queen – kwiaty, w których czerwień i biel przenikają się wzajemnie, tworząc wór przypominający pasy,
- Red Lion – odmiana z intensywnie czerwonymi kwiatami,
- Rapido – szkarłatno-czerwone kwiaty są znakiem rozpoznawczym tej odmiany.
Zwartnica — uprawa
Zwartnica nie jest rośliną trudną w uprawie, a jej wymagania nie są zbytnio wygórowane. Jednak dla większości osób mających ją w domu największym wyzwaniem jest ponowne kwitnienie rośliny. Sprawdźcie, jak ją pielęgnować krok po kroku
- Ziemia
Hippeastrum dobrze przystosowują się do większości rodzajów gleby. Warto jednak zadbać o to, by podłoże było lekkie i przepuszczalne. Dobrze sprawdzi się w tej roli ziemia do kwiatów doniczkowych.
- Sadzenie
Po zakupie cebuli należy posadzić ją w ziemi mniej więcej do 2/3 wysokości, część cebuli powinna wystawać nad podłoże. Zwartnica bardzo źle znosi zaleganie korzeni w wodzie, dlatego doniczka powinna mieć otwory odpływowe, a jej dno należy wysypać grubą warstwę drenażu, który pozwoli na odprowadzanie nadmiaru wody. Po posadzeniu cebuli pamiętaj o jej podlaniu.
- Stanowisko
Stanowisko dla zwartnicy powinno być jasne, słoneczne i ciepłe. Optymalna temperatura w okresie wzrostu tej rośliny powinna wynosić 20-23 stopnie Celsjusza.
- Podlewanie
Posadzoną cebulę należy podlewać regularnie, tak by ziemia w doniczce była wilgotna, ale nie przelana.
- Kwitnienie
Pąk kwiatowy powinien pojawić się po około 5 tygodniach od posadzenia cebuli w donicy. W tym czasie należy obserwować wzrost pędu i obracać doniczkę, by łodyga się nie wyginała i rosła pionowo oraz pamiętać o regularnym nawadnianiu. Gdy kwiaty będą w całkowitym rozkwicie, można odsunąć doniczkę od bezpośredniego źródła światła i ciepła, a wtedy kwiaty utrzymają się dłużej.
- Nawożenie
W okresie wzrostu pędu kwiatowego można nawozić roślinę rozcieńczonym z wodą preparatem wieloskładnikowym do roślin kwitnących.
- Rozmnażanie
Zwartnicę rozmnaża z cebulek przybyszowych, które wyrastają z kilkuletniej cebuli "matki". Pojawiają się one po okresie spoczynku. Młode przyrosty najłatwiej jest oddzielić przy okazji przesadzania hippeastrum. Wtedy należy:
- wyjąć całą roślinę z donicy i delikatnie oderwać cebulki przybyszowe od głównej cebuli,
- umieścić młode części rośliny w niewielkich doniczkach,
- rozpocząć regularne podlewanie i nawożenie młodych cebul, na takich samych zasadach, jak w przypadku rośliny-matki.
Aby młode cebulki wytworzyły kwiaty, przez pierwsze 2-3 lata w okresie spoczynku nie należy ich zasuszać. Na ten czas wystarczy tylko zaprzestać nawożenia i ograniczyć podlewanie. Dla ułatwienia warto podpisać doniczki datą pobrania cebulek od rośliny "matki", dzięki temu nie pomylisz egzemplarzy.
Zwartnica — okres spoczynku
Po okresie kwitnienia w cyklu życia zwartnicy przychodzi czas na naturalny okres spoczynku. Zastanawiasz się, dlaczego twoja zwartnica nie kwitnie ponownie? Bez wprowadzenia rośliny w okres "zimowego snu" nie będzie ona w stanie wydać kwiatów po raz kolejny. Aby było to możliwe, trzeba zapewnić zwartnicy zupełnie odmienne warunki niż w czasie wegetacji, a w odpowiednim momencie pobudzić ją do rozwoju. Ten proces ogrodnicy nazywają "pędzeniem cebul".
Co zrobić, żeby zwartnica zakwitła na Boże Narodzenie?Postępuj według poniższych wskazówek:
- Gdy kwiaty przekwitną usuń łodygę, aby zwartnica nie zawiązała nasion, które mogłyby ją mocno osłabić. Z usunięciem liści warto jeszcze poczekać i podlewać oraz roślinę przez pewien czas. Dzięki temu w cebuli zgromadzą się składniki odżywcze niezbędne do wytworzenia nowych pędów kwiatowych.
- W sierpniu należy zaprzestać podlewania i nawożenia, aby nadziemna część rośliny uschła.
- Gdy liście i ziemia w doniczce już zaschną możemy przenieść pojemnik z cebulą do pomieszczenia, w którym panuje temperatura około 10 stopni Celsjusza. Zaprzestajemy również całkowicie podlewania. W takich warunkach należy przechowywać zwartnicę około 6-8 tygodni.
- Mniej więcej na początku listopada należy cebulę wyjąć z ziemi, usunąć stare korzenie i suche liście, a następnie posadzić do nowego podłoża zgodnie z wcześniej opisanymi wskazówkami.
- Świeżo przesadzoną cebulę trzeba przenieść do cieplejszego pomieszczenia o temperaturze 22-25 stopni i stopniowo podlewać niewielką ilością wody.
- Gdy pojawi się nowy pęd z pąkiem kwiatowym można zacząć roślinę częściej podlewać i nawozić.
- Po około 1,5 miesiąca od "wybudzenia" zwartnica powinna ponownie zakwitnąć. W sam raz na Boże Narodzenie!
Hippeastrum można pobudzać do kwitnienia nawet przez 7 lat! Jednak z czasem kwiaty mogą być mniej okazałe i wybarwione. Jeśli zauważysz zmiany w wyglądzie rośliny, zastąp ją nowymi sadzonkami. Przez ten czas z pewnością wytworzy wiele cebulek przybyszowych.
