Spis treści:
- Wygląd babki lancetowatej
- Uprawa babki lancetowatej
- Zbiór, suszenie i przechowywanie babki lancetowatej
- Właściwości i zastosowanie babki lancetowatej
Wygląd babki lancetowatej
Babka lancetowata to wieloletnia bylina z rodziny babkowatych (Plantaginaceae), osiągająca wysokość 10-50 cm, tworząca charakterystyczne rozety liściowe przylegające do podłoża. Łodyga jest zredukowana do krótkiego pędu, z którego wyrasta rozeta liściowa. Liście są lancetowate, o długości do 30 cm i szerokości do 4 cm, zwężone w długi ogonek, całobrzegie lub słabo ząbkowane, z 3-7 wyraźnymi nerwami biegnącymi równolegle. Blaszka liściowa jest naga lub słabo owłosiona.
Kwiaty są drobne, niepozorne, czterokrotne, zebrane w gęsty, kulisty lub walcowaty kłos osadzony na długim, bruzdowanym głąbiku kwiatostanowym wyrastającym z kątów liści. Korona jest błoniasta, brunatna, a z kwiatu wystają długie białawe pręciki. Kwitnienie trwa od maja do września. Owocem jest torebka zawierająca 2 gładkie, błyszczące, czerwonobrunatne nasiona.
Uprawa babki lancetowatej
Babka lancetowata preferuje stanowiska słoneczne lub lekko zacienione. Jest rośliną mało wymagającą względem podłoża - rośnie na glebach przeciętnych i umiarkowanie żyznych, zarówno piaszczystych, jak i gliniastych. Toleruje okresową suszę.
Wysiew nasion przeprowadza się wiosną (kwiecień-maj) lub jesienią, bezpośrednio do gruntu, na niewielką głębokość. Rośliny wschodzą po 10-14 dniach. Babka lancetowata nie wymaga intensywnego nawożenia ani regularnego podlewania. Pielęgnacja ogranicza się do odchwaszczania w pierwszym roku uprawy. Gatunek jest w pełni mrozoodporny i nie wymaga zabezpieczenia na zimę.
Zobacz również:
Zbiór, suszenie i przechowywanie babki lancetowatej
Surowcem zielarskim są liście babki lancetowatej, zbierane w okresie kwitnienia (maj-wrzesień). Pozyskuje się młode, zdrowe liście bez oznak uszkodzeń.
Suszenie przeprowadza się w miejscu zacienionym i przewiewnym lub w suszarniach w temperaturze do 40°C. Prawidłowo wysuszony surowiec ma zieloną barwę i lekko gorzkawy smak. Przechowywany w suchym, zacienionym miejscu, w szczelnych pojemnikach, zachowuje właściwości przez 1-2 lata.
Właściwości i zastosowanie babki lancetowatej
Główne grupy związków występujących w babce lancetowatej to:
- glikozydy irydoidowe (aukubina do 2,5%, katalpol do 1,1%) - działają przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie i wykrztuśnie;
- śluzy roślinne (ok. 6,5%) - powlekają i chronią błony śluzowe, łagodzą podrażnienia;
- garbniki (ok. 6,5%) - wykazują działanie ściągające, przeciwbiegunkowe i uszczelniające naczynia włosowate;
- flawonoidy (bajkaleina, skutelareina, luteolina) - działają przeciwutleniająco i przeciwzapalnie;
- kwasy fenolowe (chlorogenowy, kawowy) - wzmacniają działanie przeciwutleniające;
- związki krzemu (ponad 1%) oraz sole cynku i potasu - wspomagają regenerację tkanek.
Babka lancetowata znajduje zastosowanie przede wszystkim w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych. Działa wykrztuśnie i rozkurczowo na mięśnie gładkie, łagodzi suchy kaszel, chrypkę oraz stany zapalne gardła i jamy ustnej. Świeży surowiec wykazuje właściwości bakteriostatyczne.
Śluzy zawarte w liściach powlekają błony śluzowe przewodu pokarmowego, co uzasadnia stosowanie babki lancetowatej w nieżytach żołądka i jelit, chorobie wrzodowej oraz nadkwaśności. Garbniki dodatkowo uszczelniają naczynia włosowate i zmniejszają przekrwienie błon śluzowych.
Zewnętrznie okłady ze świeżych lub suszonych liści przyspieszają gojenie ran, owrzodzeń i otarć naskórka. Sok ze świeżych liści łagodzi świąd po ukąszeniach owadów oraz stany zapalne skóry.
Przed rozpoczęciem kuracji preparatami z babki lancetowatej należy skonsultować się z lekarzem. Nie zaleca się stosowania u osób z nadwrażliwością na rośliny z rodziny babkowatych oraz bezpośrednio przed przyjęciem lub po przyjęciu leków doustnych, ponieważ śluzy mogą wpływać na ich wchłanianie.
źródło: deccoria.pl
