Spis treści:
- Wygląd babki zwyczajnej
- Uprawa babki zwyczajnej
- Zbiór i przechowywanie babki zwyczajnej
- Właściwości i zastosowanie babki zwyczajnej w ogrodzie i medycynie
Wygląd babki zwyczajnej
Babka zwyczajna to wieloletnia bylina z rodziny babkowatych (Plantaginaceae), osiągająca wysokość 10-30 cm. Liście tworzą przyziemną rozetę, są ogonkowe, szerokojajowate do eliptycznych, o długości 5-20 cm i szerokości 4-9 cm, całobrzegie lub nieregularnie ząbkowane. Blaszka liściowa jest wyraźnie unerwiona, z 5-9 łukowato wygiętymi nerwami głównymi, ciemnozielona, niekiedy z czerwonawym odcieniem.
Łodygi kwiatostanowe są bezlistne, wzniesione, okrągłe w przekroju, o wysokości 10-40 cm, delikatnie bruzdowane, zazwyczaj nagie lub słabo owłosione. Kwiaty są drobne, o średnicy 2-3 mm, zielonkawobrązowe do białawych, zebrane w wąskie, cylindryczne kwiatostany kłosowe o długości 3-15 cm. Pojedynczy kwiat składa się z 4 działek kielicha, 4-płatkowej korony oraz 4 długich pręcików z jasnożółtymi pylnikami, wystającymi ponad koronę. Kwitnienie przypada na okres od maja do września.
Owocem jest wielonasienna torebka o długości 3-4 mm, jajowata lub elipsoidalna, pękająca poziomo. Nasiona są drobne (0,8-1,5 mm), kanciaste, ciemnobrązowe do czarnych, matowe, z charakterystycznym zagłębieniem na jednej stronie.
Uprawa babki zwyczajnej
Babka zwyczajna preferuje stanowiska słoneczne lub półcieniste, osłonięte od silnych wiatrów. Dobrze rośnie na różnych typach gleb, od piaszczystych po gliniaste, o pH w zakresie 5,5-7,5.
Siew nasion przeprowadza się wczesną wiosną (marzec-kwiecień) lub jesienią (wrzesień-październik), bezpośrednio do gruntu na głębokość 0,5-1 cm. Rozstawa między roślinami powinna wynosić 20-30 cm. Kiełkowanie następuje po 10-14 dniach w temperaturze 18-20°C.
Podlewanie jest konieczne głównie w okresie kiełkowania i początkowego wzrostu roślin oraz podczas długotrwałej suszy. W trakcie uprawy można stosować nawozy mineralne z przewagą potasu i fosforu.
Pielęgnacja polega na odchwaszczaniu i spulchnianiu gleby wokół roślin. Rozmnażanie odbywa się głównie przez nasiona, które łatwo się rozsiewają.
Zbiór i przechowywanie babki zwyczajnej
Liście babki zwyczajnej należy zbierać od maja do września, wybierając dobrze rozwinięte, zdrowe okazy bez uszkodzeń i przebarwień. Zbiór przeprowadza się w pogodne, suche dni, po obeschnięciu rosy. Nasiona najlepiej pozyskiwać pod koniec lata, gdy kwiatostany zbrunatnieją.
Suszenie liści prowadzi się w przewiewnym, zacienionym miejscu w temperaturze 25-30°C. Prawidłowo wysuszony surowiec zachowuje naturalną, ciemnozieloną barwę. Proces suszenia trwa około 4-7 dni. Suszone liście należy przechowywać w papierowych torebkach lub szczelnych szklanych pojemnikach, w suchym, ciemnym i chłodnym miejscu, przez okres do 12 miesięcy.
Właściwości i zastosowanie babki zwyczajnej w ogrodzie i medycynie
Główne grupy związków występujących w babce zwyczajnej to:
- glikozydy irydoidowe (aukubina, katalpol) - działają przeciwzapalnie, antybakteryjnie i przeciwwirusowo;
- flawonoidy (apigenina, luteolina) - wykazują działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne;
- śluz roślinny - działa osłaniająco, łagodząco i przeciwkaszlowo;
- garbniki - mają właściwości ściągające i przeciwbakteryjne;
- kwasy fenolowe - działają przeciwzapalne i przeciwalergiczne.
Liście babki zwyczajnej stosuje się wewnętrznie w postaci naparu w leczeniu stanów zapalnych dróg oddechowych, kaszlu i zapalenia oskrzeli.
Babka zwyczajna wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwkrwotoczne i łagodzące. Wspomaga gojenie ran dzięki zawartości związków stymulujących regenerację tkanek. Przed rozpoczęciem kuracji babką zwyczajną należy skonsultować się z lekarzem, szczególnie w przypadku przewlekłych schorzeń i podczas stosowania innych leków.
źródło: deccoria.pl
