Spis treści:
- Wygląd skrzypu polnego
- Uprawa skrzypu polnego
- Zbiór, suszenie i przechowywanie skrzypu polnego
- Właściwości i zastosowanie skrzypu polnego
Wygląd skrzypu polnego
Skrzyp polny to bylina z rodziny skrzypowatych (Equisetaceae), wytwarzająca dwa rodzaje pędów: wiosenne pędy płodne oraz letnie pędy płonne. Pędy płodne pojawiają się wczesną wiosną, są nierozkrzewione, brunatnożółte lub różowawe, o wysokości 10-25 cm, zakończone kłosem zarodnionośnym. Po rozsianiu zarodników pędy te obumierają. Pędy płonne są zielone, wzniesione, o wysokości 10-60 cm, silnie rozgałęzione w okółkach.
Łodyga jest bruzdowana, pusta w środku, o średnicy 3-5 mm, z wyraźnymi pochewkami w węzłach. Gałązki boczne są cienkie, 4-kanciste, wyrastają w okółkach po 6-12 sztuk.
Skrzyp nie wytwarza prawdziwych liści ani kwiatów. Funkcję asymilacyjną pełnią zielone łodygi i gałązki, natomiast zredukowane liście łuskowate tworzą ząbkowane pochewki przy węzłach łodygi. Roślina rozmnaża się przez zarodniki wytwarzane w kłosach zarodnionośnych.
Zobacz również:
Uprawa skrzypu polnego
Skrzyp polny jest rośliną dziko rosnącą, rzadko uprawianą celowo ze względu na ekspansywny charakter i trudność opanowania rozrostu. W naturze preferuje gleby gliniaste i piaszczysto-gliniaste, umiarkowanie wilgotne, o pH 5,5-7,0. Występuje zarówno na stanowiskach słonecznych, jak i półcienistych. Toleruje różne typy gleb, ale najobficiej rośnie na podłożach zasobnych w wilgoć.
Rozmnaża się głównie wegetatywnie przez fragmenty kłączy. Ze względu na głęboki i silnie rozbudowany system podziemny wyeliminowanie skrzypu z zajętego stanowiska jest bardzo trudne.
Zbiór, suszenie i przechowywanie skrzypu polnego
Surowcem zielarskim są pędy płonne, zbierane od maja do sierpnia. Zbiór polega na ścinaniu górnych części pędów o długości 15-20 cm, najlepiej w suchą, słoneczną pogodę. Suszenie przebiega naturalnie w przewiewnym, zacienionym miejscu lub w suszarni w temperaturze do 40°C. Pędy należy rozłożyć cienką warstwą na sitach. Prawidłowo wysuszony surowiec ma szarozieloną barwę.
Suszony skrzyp przechowuje się w papierowych torebkach lub płóciennych woreczkach, w suchym i chłodnym miejscu, przez 2-3 lata.
Zobacz również:
Właściwości i zastosowanie skrzypu polnego
Główne grupy związków występujących w skrzypie polnym to:
- związki krzemowe (5-7% krzemionki) - wzmacniają tkankę łączną, włosy, paznokcie i kości;
- flawonoidy (izokwercytryna, kemferol, apigenina, luteolina) - działają moczopędnie i przeciwzapalnie;
- kwasy fenolowe - wykazują właściwości przeciwutleniające;
- saponiny - wspomagają wchłanianie innych substancji czynnych;
- sole mineralne (potas, wapń, magnez) - uzupełniają niedobory mineralne.
Skrzyp stosowany jest głównie jako środek moczopędny przy infekcjach dróg moczowych, kamicy nerkowej i obrzękach. Wspomaga remineralizację kości i może być pomocny w profilaktyce osteoporozy. Zewnętrznie surowiec znajduje zastosowanie w postaci okładów na trudno gojące się rany.
Skrzyp jest przeciwwskazany u osób z niewydolnością nerek lub serca, u kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u osób z niedoborem tiaminy lub nadużywających alkoholu. Ostrożność należy zachować przy jednoczesnym przyjmowaniu leków moczopędnych. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do niedoboru tiaminy ze względu na obecność enzymu tiaminazy. Przed rozpoczęciem kuracji wskazana jest konsultacja z lekarzem.
W kosmetyce skrzyp znajduje zastosowanie w preparatach wzmacniających włosy i paznokcie oraz w produktach przeciwzmarszczkowych.
źródło: deccoria.pl
