Spis treści:
- Wygląd kocanek piaskowych
- Uprawa kocanek piaskowych
- Zbiór i przechowywanie kocanek piaskowych
- Właściwości i zastosowanie kocanek piaskowych
Wygląd kocanek piaskowych
Kocanki piaskowe to bylina z rodziny astrowatych (Asteraceae), osiągająca wysokość 15-40 cm, o smukłym pokroju. Łodyga jest wzniesiona, prosta, pokryta białym kutnerem. Liście są lancetowate, o długości 2-6 cm i szerokości 0,3-0,8 cm. Górna strona liści jest zielonkawoszara, dolna biało kutnerowata.
Kwiaty są drobne, rurkowate, zebrane w koszyczki o średnicy 4-6 mm, tworzące gęsty podbaldach. Koszyczki otaczają żółte lub pomarańczowe listki okrywy, które nie więdną po zasuszeniu. Kwitnienie przypada na okres od lipca do września. Owocem jest niełupka o długości 1-1,5 mm, z puchem kielichowym.
Uprawa kocanek piaskowych
Kocanki piaskowe preferują stanowiska słoneczne i ciepłe. Najlepiej rosną na glebach piaszczystych, przepuszczalnych, o pH 5,5-7,0. Nie tolerują gleb ciężkich i podmokłych.
Ze względu na ochronę gatunkową do uprawy należy pozyskiwać materiał wyłącznie ze źródeł ogrodniczych. Siew nasion przeprowadza się wiosną (marzec-kwiecień) lub jesienią (wrzesień-październik) na głębokość 0,5-1 cm, z rozstawą 20-30 cm. Możliwe jest także rozmnażanie przez podział kęp.
Kocanki wymagają umiarkowanego podlewania tylko w okresach suszy. Nawożenie powinno być oszczędne - wystarczy kompost, wykładany wiosną. Pielęgnacja polega na usuwaniu chwastów. Młode okazy warto zabezpieczyć na zimę warstwą ściółki.
Zbiór i przechowywanie kocanek piaskowych
Surowcem zielarskim są kwiatostany zbierane w początkowej fazie kwitnienia, gdy koszyczki są jeszcze zamknięte. Zbiór przeprowadza się w słoneczne dni przedpołudniowe. Kwiatostany ścina się wraz z 2-3 cm fragmentem łodygi.
Suszenie odbywa się w przewiewnym, zacienionym miejscu, w temperaturze 25-35°C. Prawidłowo wysuszony surowiec zachowuje żółtą barwę i charakterystyczny zapach.
Wysuszone kwiatostany przechowuje się w szczelnie zamkniętych pojemnikach, w suchym i ciemnym miejscu. Zachowują one właściwości lecznicze przez 1-2 lata.
Właściwości i zastosowanie kocanek piaskowych
Kocanki piaskowe zawierają związki biologicznie czynne o właściwościach żółciopędnych i żółciotwórczych. Ich zastosowanie opiera się głównie na tradycji zielarskiej.
Główne grupy związków występujących w kocankach piaskowych to:
- flawonoidy (apigenina, luteolina) - działają przeciwzapalnie;
- olejek eteryczny (α-pinen, limonen) - działa rozkurczowo;
- kwasy fenolowe (kawowy, chlorogenowy) - mają właściwości przeciwutleniające;
- garbniki - działają ściągająco.
Kwiatostany kocanek stosuje się głównie w schorzeniach wątroby i dróg żółciowych. Przeciwwskazania to: nadwrażliwość na astrowate, ciąża, karmienie piersią, choroby autoimmunologiczne. Preparaty z kocanek mogą wchodzić w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi.
Poza zastosowaniem leczniczym kocanki są cenione jako rośliny ozdobne w ogrodach naturalistycznych. Jako alternatywę dla objętych ochroną kocanek piaskowych można uprawiać kocanki ogrodowe (Helichrysum bracteatum).
Źródło: deccoria.pl
