Spis treści:
- Wygląd rozmarynu lekarskiego
- Uprawa rozmarynu lekarskiego
- Zbiór i przechowywanie rozmarynu lekarskiego
- Właściwości i zastosowanie rozmarynu lekarskiego
Wygląd rozmarynu lekarskiego
Rozmaryn lekarski to zimozielony półkrzew osiągający wysokość 50-150 cm, o wyprostowanym, krzaczastym pokroju. Łodygi są drewniejące u podstawy, czworokątne w przekroju, silnie rozgałęzione, pokryte drobnymi włoskami. Młode pędy mają zielonkawą barwę, starsze - szarobrązową.
Liście są zimozielone, wąskie, równowąskie, o długości 2-4 cm i szerokości 2-4 mm, osadzone naprzeciwlegle na łodydze, z brzegami podwiniętymi ku dołowi. Górna strona liścia jest ciemnozielona, lekko błyszcząca, dolna - srebrzystoszara, wydzielająca intensywny, żywiczny aromat po potarciu.
Kwiaty są drobne (10-12 mm), dwuwargowe, jasnoniebieskie do fioletowych, zebrane w krótkie grona na szczytach pędów. Rozmaryn kwitnie od maja do lipca. Owocem są rozłupki rozpadające się na cztery jednonasienne orzeszki o barwie brązowej, długości około 2 mm.
Zobacz również:
Uprawa rozmarynu lekarskiego
Rozmaryn lekarski preferuje stanowiska ciepłe, słoneczne, osłonięte od wiatru. Wymaga gleb przepuszczalnych, o odczynie lekko zasadowym do obojętnego (pH 6,5-8,0). Najlepiej rośnie na podłożach lekkich, piaszczysto-gliniastych, zasobnych w wapń. Źle znosi nadmiar wilgoci i gleby ciężkie, gliniaste.
Sadzenie rozmarynu przeprowadza się wiosną, po ustąpieniu przymrozków (maj), w rozstawie 40-60 cm. Sadzonki sadzi się na głębokość równą wysokości bryły korzeniowej. Możliwe jest także rozmnażanie przez sadzonki pędowe pobierane latem lub wczesną jesienią, które ukorzenia się w wilgotnym podłożu.
Podlewanie powinno być umiarkowane - rozmaryn dobrze znosi okresy suszy. Nawożenie organiczne stosuje się wiosną. Można także stosować nawozy mineralne dla roślin ozdobnych w dawkach zalecanych przez producenta.
Pielęgnacja polega na odchwaszczaniu, spulchnianiu gleby oraz przycinaniu pędów, które wykonuje się po kwitnieniu lub wczesną wiosną. Cięcie stymuluje rośliny do intensywniejszego krzewienia się i zapobiega nadmiernemu drewnieniu.
Zbiór i przechowywanie rozmarynu lekarskiego
Zbiór liści i młodych pędów rozmarynu przypada na okres od maja do września, najlepiej przed kwitnieniem lub po jego zakończeniu, w godzinach przedpołudniowych, po obeschnięciu rosy. Ścinanie pędów należy wykonywać ostrym nożem lub sekatorem, pozostawiając dolną, zdrewniałą część pędu.
Suszenie powinno odbywać się w miejscu przewiewnym, zacienionym, w temperaturze nieprzekraczającej 35°C. Pędy można związać w pęczki do suszenia w pozycji wiszącej lub rozłożyć cienką warstwą na sitach. Prawidłowo wysuszony surowiec zachowuje intensywny aromat i szarozieloną barwę.
Przechowywanie wysuszonego rozmarynu wymaga szczelnie zamkniętych pojemników szklanych lub ceramicznych. W takich warunkach ziele zachowuje swoje właściwości aromatyczne i lecznicze przez około 12 miesięcy.
Zobacz również:
Właściwości i zastosowanie rozmarynu lekarskiego
Główne grupy związków występujących w rozmarynie lekarskim to:
- olejek eteryczny (1,5-2,5%) zawierający pinen, kamforę, cyneol - działa przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo i przeciwzapalnie;
- kwasy fenolowe (kwas rozmarynowy, kawowy) - mają właściwości przeciwutleniające i hepatoprotekcyjne;
- diterpeny (karnosal, kwas karnozowy) - wykazują działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne;
- flawonoidy - działają wzmacniająco na naczynia krwionośne i przeciwzapalnie.
Rozmaryn stosuje się wewnętrznie w postaci naparu przy dolegliwościach trawiennych, wzdęciach, braku apetytu. Ziele rozmarynu działa żółciopędnie i żółciotwórczo, wspomaga pracę wątroby i procesy trawienne.
Zewnętrznie wykorzystuje się napary lub olejek rozmarynowy do nacierań przy bólach mięśniowych i reumatycznych oraz do płukania jamy ustnej przy stanach zapalnych dziąseł. Rozmaryn dodawany do kąpieli działa pobudzająco i odświeżająco.
Przeciwwskazania do stosowania rozmarynu obejmują ciążę, nadciśnienie tętnicze, epilepsję oraz choroby nerek. Przed rozpoczęciem stosowania preparatów z rozmarynem w celach leczniczych należy skonsultować się z lekarzem.
źródło: deccoria.pl
