Spis treści:
- Jak wygląda kminek zwyczajny?
- Uprawa kminku zwyczajnego
- Zbiór i przechowywanie kminku zwyczajnego
- Właściwości i zastosowanie kminku zwyczajnego
Jak wygląda kminek zwyczajny?
Kminek zwyczajny jest rośliną dwuletnią należącą do rodziny selerowatych (Apiaceae). W pierwszym roku wytwarza rozetę liściową, a w drugim - pędy kwiatowe osiągające wysokość 30-80 cm o wyprostowanym, luźnym pokroju, rozgałęziającym się w górnej części.
Liście odziomkowe tworzą rozetę, są podwójnie pierzastosieczne, o długości 10-20 cm. Liście łodygowe są mniejsze (5-10 cm), również pierzastosieczne, o wąskich, nitkowatych odcinkach o długości 5-15 mm. Blaszka liściowa jest ciemnozielona, naga, o delikatnej teksturze.
Kwiaty kminku są drobne (2-3 mm średnicy), białe lub lekko różowawe, zebrane w baldachy złożone. Kwitnienie przypada na maj-czerwiec drugiego roku wegetacji. Owoce to rozłupki o długości 3-5 mm, podłużnie jajowate, brunatne, z podłużnymi jaśniejszymi żeberkami, silnie aromatyczne, dojrzewające w lipcu-sierpniu.
Uprawa kminku zwyczajnego
Kminek zwyczajny preferuje stanowiska słoneczne lub lekko półcieniste, osłonięte od silnych wiatrów. Najlepiej rośnie na glebach żyznych, przepuszczalnych, o umiarkowanej wilgotności i odczynie lekko zasadowym do obojętnego (pH 6,5-7,5). Dobrze znosi okresowe przesuszenie podłoża.
Siew przeprowadza się bezpośrednio do gruntu wczesną wiosną (marzec-kwiecień) lub późnym latem (sierpień) na głębokość 1-2 cm, w rzędach oddalonych od siebie o 30-40 cm.
Podlewanie jest konieczne głównie w okresie kiełkowania i wzrostu młodych roślin oraz podczas długotrwałej suszy. Nawożenie obejmuje przedsiewne zastosowanie 20-30 g nawozu wieloskładnikowego na 1 mkw, a wiosną drugiego roku - dokarmianie azotem w ilości 10-15 g/mkw.
Pielęgnacja polega na regularnym odchwaszczaniu, szczególnie w pierwszym roku uprawy, oraz spulchnianiu gleby.
Zbiór i przechowywanie kminku zwyczajnego
Zbiór owoców kminku przeprowadza się, gdy zaczynają brązowieć (lipiec-sierpień), wczesnym rankiem, aby zapobiec osypywaniu się nasion. Ścina się baldachy wraz z kawałkiem łodygi (10-15 cm) i układa na płachtach lub w przewiewnych koszach.
Suszenie odbywa się w miejscu przewiewnym, zacienionym, w temperaturze 25-30°C. Po wyschnięciu (7-10 dni) owoce oddziela się od baldachów przez wymłócenie lub wytarcie, a następnie oczyszcza przez przesianie.
Przechowywanie wymaga szczelnych, ciemnych pojemników szklanych lub ceramicznych, w suchym i chłodnym miejscu (temperatura poniżej 20°C). Przy odpowiednich warunkach owoce kminku zachowują właściwości aromatyczne i lecznicze przez 2-3 lata.
Właściwości i zastosowanie kminku zwyczajnego
Owoce kminku zawierają liczne substancje biologicznie czynne, wpływające korzystnie na funkcjonowanie układu pokarmowego i oddechowego. Najważniejsze z nich to:
- olejek eteryczny (3-7%) - działa rozkurczowo, wiatropędnie i antyseptycznie;
- flawonoidy - wykazują działanie przeciwzapalne i przeciwutleniające;
- kumaryny - zwiększają wydzielanie soków trawiennych;
- kwasy organiczne - wspomagają trawienie i przyswajanie składników odżywczych.
W lecznictwie stosuje się napary z owoców kminku (1-2 g na szklankę wody) przy wzdęciach, niestrawności i kolkach jelitowych. Olejek kminkowy używany jest zewnętrznie do nacierań przy bólach mięśniowych i reumatycznych w stężeniu 3-5%. Należy pamiętać, że stosowanie kminku w celach leczniczych powinno być konsultowane z lekarzem.
W kuchni owoce kminku stanowią cenioną przyprawę do potraw mięsnych, serów, chleba i kapusty. Młode liście i korzenie mogą być dodawane do sałatek. W przemyśle spożywczym kminek wykorzystywany jest do produkcji likierów, wódek i nalewek.
Źródło: Deccoria.pl
