Co sadzić we wrześniu w ogrodzie?
Ciepła gleba i zwiększona ilość wilgoci stwarzają idealne warunki do sadzenia wielu gatunków. Wykorzystaj ten czas na umieszczenie w ziemi wiosennych roślin cebulowych. W przypadku tulipanów, narcyzów i krokusów pamiętaj o ważnej zasadzie - cebulkę umieść na głębokości trzy razy większej niż jej wysokość. Zachowaj też odpowiednie odstępy między roślinami (10-15 cm) dla ich swobodnego rozwoju.
Wrzesień to dobry moment na sadzenie krzewów i bylin. Rośliny posadzone teraz mają czas na ukorzenienie się przed nadejściem mrozów. Dla bylin przygotuj żyzne, próchnicze podłoże i dobierz pH według potrzeb konkretnego gatunku.
W warzywniku zaplanuj wysiew szpinaku, roszponki i buraków liściowych, które możesz siać do połowy miesiąca. W drugiej połowie września posadź cebulę dymkę - głębiej i gęściej niż w siewie wiosennym.
Wrzesień to idealny czas dla miłośników wrzosów. Wybierz słoneczne stanowisko i przygotuj lekką, przepuszczalną glebę o kwaśnym odczynie (pH 3,5-5,0). Doskonale sprawdzą się odmiany wrzosu pospolitego, takie jak 'Allegro' o intensywnie czerwonych kwiatach czy 'Alba Plena' o białych, pełnych kwiatostanach.
Prace w sadzie we wrześniu
Drzewa owocowe we wrześniu obficie odwdzięczają się za całoroczną opiekę. To główny okres zbiorów jabłek i gruszek jesiennych odmian. Aby owoce zachowały swoje walory smakowe, zbieraj je tuż przed pełną dojrzałością - około 1-2 tygodnie przed osiągnięciem pełnego wybarwienia.
Praktyczną wskazówką dla określenia właściwego terminu zbiorów jest obserwacja - gdy pierwsze zdrowe owoce zaczynają same opadać, nadchodzi czas zbioru. Zacznij od największych owoców, pozostałe zbieraj po około tygodniu.
Zanim wypełnisz piwnicę, odpowiednio ją przygotuj. Na trzy tygodnie przed planowanym składowaniem wybiel ściany i zastosuj środek grzybobójczy, który ochroni twoje zbiory przed chorobami grzybowymi podczas przechowywania.
Utrzymuj sad w czystości - usuwaj opadłe, zwłaszcza porażone chorobami owoce i liście. Zakop je głęboko lub zutylizuj, by nie stanowiły źródła infekcji w kolejnym sezonie.
- Nawożenie sadu we wrześniu
We wrześniu w sadzie zastosuj nawożenie przygotowujące drzewa do zimy. Wybieraj nawozy o obniżonej zawartości azotu (N), a podwyższonej potasu (K) i fosforu (P), w proporcjach około N-P-K 3-8-16. Potas wzmocni odporność roślin na mróz, a fosfor wpłynie korzystnie na rozwój systemu korzeniowego. Nawóz rozrzuć równomiernie pod koronami drzew (nie bezpośrednio przy pniu) i delikatnie wymieszaj z wierzchnią warstwą gleby.
Zamiast nawozów mineralnych możesz zastosować dobrze rozłożony kompost lub obornik, który oprócz składników odżywczych wzbogaci glebę w próchnicę. Nawożenie organiczne jest szczególnie zalecane na glebach lekkich, piaszczystych.
- Zwalczanie chorób i szkodników w sadzie
Wrzesień to czas, gdy wiele chorób grzybowych ujawnia się na drzewach owocowych. Zwróć uwagę na objawy parcha jabłoni - ciemne, oliwkowozielone plamy na liściach i owocach. Zakażone liście i owoce należy usunąć i zniszczyć.
Na wiśniach i czereśniach możesz zauważyć objawy raka bakteryjnego - zrakowacenia pni i gałęzi oraz zasychające liście i pędy. Silnie porażone gałęzie wycinaj, a rany zabezpiecz maścią ogrodniczą z dodatkiem fungicydów.
Pod koniec września na pnie drzew owocowych załóż opaski lepowe, które wyłapią samice piędzika przedzimka - szkodnika, którego gąsienice wiosną żerują na liściach i zawiązkach owoców. Opaski wykonaj z papieru falistego lub specjalnej lepowej taśmy ochronnej.
Wrzesień w ogrodzie warzywnym
Chłodniejsze noce przypominają o konieczności dokończenia zbiorów warzyw wrażliwych na przymrozki. Nie zwlekaj ze zbiorem pomidorów, ogórków i papryki - nawet drobne spadki temperatury poniżej zera mogą je zniszczyć. Niedojrzałe pomidory umieść w chłodnym pomieszczeniu (około 10°C) lub zawieś całe krzaczki w suchym miejscu - powoli dojrzeją.
We wrześniu możesz rozpocząć wykopki warzyw korzeniowych: marchwi, buraków, pietruszki i selera. Zbierz również fasolę i bób przeznaczone na suche ziarno - najlepiej, gdy strąki są już żółtawe i zaczynają podsychać. Cebulę przeznaczoną do zimowego przechowywania dobrze wysusz.
Nie marnuj resztek zdrowych roślin po zbiorach - wykorzystaj je na kompost. Pamiętaj jednak, by materiał porażony chorobami usunąć i zniszczyć, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się patogenów.
- Nawożenie ogrodu warzywnego
We wrześniu w ogrodzie warzywnym stosuj nawozy z wysoką zawartością potasu i fosforu. Dla warzyw zimujących w gruncie (czosnek, szpinak) przygotuj nawóz o składzie N-P-K 4-12-18. Unikaj nawozów bogatych w azot, które pobudziłyby rośliny do wzrostu tuż przed zimą, osłabiając ich mrozoodporność.
Dobrym rozwiązaniem jest również rozsianie na grządkach mączki bazaltowej, która powoli uwalnia potas, magnez i mikroelementy, jednocześnie poprawiając strukturę gleby.
Na zagonach przeznaczonych do wiosennej uprawy możesz rozsiać nawóz wapniowo-magnezowy, który zneutralizuje kwaśny odczyn gleby i uzupełni niezbędny dla roślin magnez.
- Choroby i szkodniki w ogrodzie warzywnym
We wrześniu na warzywach kapustnych często pojawia się mączniak rzekomy - na liściach występują żółtawe plamy, od spodu pokryte szarym, aksamitnym nalotem. Zwalczaj go, usuwając porażone liście i stosując opryski preparatami miedziowymi.
W tym miesiącu możesz też zaobserwować aktywność turkucia podjadka - dużego owada drążącego pod ziemią tunele i uszkadzającego korzenie roślin. Aby się go pozbyć, zakop w ziemi pułapki z niewielką ilością obornika końskiego, gdzie szkodniki będą szukać schronienia na zimę.
Na późnych odmianach marchwi może występować połyśnica marchwianka - szkodnik, którego larwy drążą korytarze w korzeniach. Aby ograniczyć jej występowanie, przyspiesz zbiór marchwi i dokładnie oczyść pole z resztek pożniwnych.
Pielęgnacja trawnika we wrześniu
Jesienne warunki sprzyjają regeneracji trawnika po intensywnym letnim użytkowaniu. Wykorzystaj ten czas na wertykulację, która usunie martwą materię organiczną (filc) blokującą dostęp powietrza i wody do korzeni. Następnie przeprowadź aerację - napowietrzenie podłoża, co wzmocni system korzeniowy trawy.
Koś trawnik regularnie, najlepiej raz w tygodniu, utrzymując optymalną wysokość. Wrzesień to wciąż okres intensywnego wzrostu traw.
W miejscach przerzedzonych przeprowadź dosiew, dobierając mieszankę traw odpowiednią do warunków nasłonecznienia. Dla lepszego efektu wymieszaj nasiona z piaskiem, co ułatwi równomierne rozsianie.
- Nawożenie trawnika jesienią
Przeprowadź ostatnie w sezonie nawożenie trawnika, stosując specjalny nawóz jesienny o składzie N-P-K około 8-20-30. Zmniejszona zawartość azotu przy zwiększonej ilości potasu pomoże trawie przygotować się do zimy i wzmocnić jej odporność na mróz i choroby. Nawóz rozrzuć równomiernie, najlepiej po skoszeniu trawy i podczas wilgotnej pogody.
Jeśli zauważasz oznaki zakwaszenia gleby (mech, żółknięcie trawy), zastosuj wapnowanie, używając kredy lub mączki dolomitowej. Zabieg ten najlepiej wykonać na 2 tygodnie przed lub po nawożeniu mineralnym.
- Choroby trawnika we wrześniu
Jesień to okres, gdy na trawniku mogą pojawić się choroby grzybowe, takie jak pleśń śniegowa. Charakteryzuje się białawymi lub różowymi plamami na trawie. Aby jej zapobiec, nie dopuszczaj do zbyt dużego zagęszczenia murawy, koś regularnie i usuwaj ścięte źdźbła.
Często występuje też czerwona nitkowatość, objawiająca się czerwonawymi plamami na trawie i nalotem przypominającym nitki. Zwalcza się ją przez poprawę drenażu, unikanie nawożenia azotowego późną jesienią i zastosowanie fungicydów.
Druga połowa września to doskonały moment na wzbogacenie trawnika o krokusy. Wiosną, gdy trawa nie jest jeszcze efektowna, kolorowe kwiaty staną się ozdobą twojego ogrodu.
Przygotowanie roślin ozdobnych na zimę
Choć część roślin nadal kwitnie, wrzesień to czas przygotowań do zimowego spoczynku. Systematycznie usuwaj przekwitłe kwiatostany jeżówki purpurowej i róż - przedłużysz w ten sposób ich kwitnienie. Róże niepowtarzające kwitnienia możesz teraz przyciąć i wykorzystać pędy do przygotowania sadzonek.
We wrześniu nadal masz czas na przesadzanie bylin z podziałem, który odmłodzi rośliny i zapewni im lepszy wzrost w przyszłym sezonie. Każda część podzielonej byliny powinna mieć kilka zdrowych pędów i własny system korzeniowy. Miejsca cięcia zabezpiecz fungicydem przed infekcjami.
- Nawożenie roślin ozdobnych przed zimą
Byliny i krzewy ozdobne nawóź we wrześniu nawozami jesiennymi o niskiej zawartości azotu (3-5%) i wysokiej potasu (15-20%). Preparat rozsyp wokół roślin (nie bezpośrednio przy łodygach) i delikatnie wymieszaj z wierzchnią warstwą gleby.
Dla róż doskonale sprawdzi się specjalny nawóz jesienny o składzie N-P-K 5-10-20 z dodatkiem magnezu i mikroelementów.
Rośliny kwasolubne, jak różaneczniki, wrzosowate czy magnolie zasil specjalistycznym nawozem do roślin kwasolubnych o przedłużonym działaniu w dawce zalecanej przez producenta.
- Choroby roślin ozdobnych we wrześniu
We wrześniu na różach często występuje czarna plamistość, objawiająca się czarnymi plamami na liściach, które później żółkną i opadają. Zbieraj i niszcz porażone liście, a krzewy opryskaj preparatami miedziowymi.
Astry mogą być atakowane przez mączniaka prawdziwego - na liściach i pędach pojawia się biały, mączysty nalot. Zwalczaj go, usuwając silnie porażone części roślin i stosując opryski środkami siarkowymi.
Na początku września wykop lilie, które przez kilka lat rosły w tym samym miejscu. Po podziale cebul posadź je od razu w nowym miejscu lub przechowaj w lodówce (2-4°C), przesypane torfem. Pod koniec miesiąca wykop bulwy mieczyków i begonii. Po oczyszczeniu i zabezpieczeniu fungicydem przechowuj je w suchym, chłodnym pomieszczeniu.
W słoneczne dni zbieraj nasiona roślin jednorocznych. Większość możesz przechować do wiosny, ale niektóre, jak czarnuszkę, chaber bławatek czy nagietek lekarski, wysiej już we wrześniu - rośliny z jesiennego siewu wcześniej zakwitną w następnym roku.
Źródło: Deccoria.pl
