Spis treści:
- Co to jest biochar i jak powstaje?
- Czym biochar różni się od węgla aktywnego i drzewnego?
- Jak biochar działa na glebę?
- Jak stosować biochar w ogrodzie?
Co to jest biochar i jak powstaje?
Pod nazwą biochar (biowęgiel) kryje się czarny, porowaty materiał powstający w procesie pirolizy - kontrolowanego rozkładu biomasy w wysokiej temperaturze przy ograniczonym dostępie tlenu. Surowcem są najczęściej zrębki drzewne, łupiny orzechów, słoma, łuski ryżowe lub odpady z produkcji rolnej i leśnej. W zamkniętym reaktorze biomasa ogrzewa się do temperatury 300-700°C, dla biocharu przeznaczonego do ogrodu - zwykle poniżej 500°C.
W takich warunkach lotne substancje odparowują w postaci gazu i oleju pirolitycznego, a w reaktorze zostaje czysty węgiel pierwiastkowy z siatką mikroskopijnych porów. Jeden gram dobrego biocharu ma powierzchnię wewnętrzną liczoną w dziesiątkach, a nawet setkach metrów kwadratowych - im wyższa temperatura pirolizy, tym jest ona większa. To właśnie ta porowatość decyduje o jego przydatności w glebie.
Zobacz również:
Czym biochar różni się od węgla aktywnego i drzewnego?
Choć wszystkie trzy materiały wyglądają podobnie, różnią się pochodzeniem, strukturą porów i przeznaczeniem.
Węgiel drzewny służy jako paliwo - powstaje z wypalania drewna w mielerzach lub retortach, z przeznaczeniem do grilla i kominka. Brykiety grillowe często zawierają lepiszcza, parafinę albo siarkę ułatwiającą zapłon i dlatego nie nadają się do gleby. Czyste kawałki węgla drzewnego bez dodatków mają zbliżony skład chemiczny do biocharu, ale struktura ich porów jest mniej jednolita.
Węgiel aktywny przechodzi dodatkową obróbkę - aktywację parą wodną, dwutlenkiem węgla lub kwasami. Ten proces otwiera kolejne pory i wielokrotnie zwiększa powierzchnię chłonną. Efekt jest tak silny, że węgiel aktywny stosuje się do filtrów wody i powietrza oraz w medycynie przy zatruciach. W glebie działałby zbyt intensywnie - wyciągałby z niej nie tylko zanieczyszczenia, lecz także składniki odżywcze potrzebne roślinom.
Biochar plasuje się gdzieś pomiędzy. Jego pory mają wielkość wystarczającą do magazynowania wody i jonów soli mineralnych, a przy tym są na tyle duże, że zasiedlają je bakterie i grzyby glebowe. Produkowany jest z surowców przeznaczonych do gleby, bez dodatków chemicznych, z kontrolą temperatury i czasu pirolizy.
Jak biochar działa na glebę?
Porowata struktura biocharu zachowuje się w ziemi jak gąbka, ale z ważną różnicą - gąbka z czasem się rozkłada, a biochar jest chemicznie obojętny i pozostaje w glebie przez setki lat.
W glebie pełni on kilka funkcji:
- Zatrzymuje wodę w strefie korzeniowej, dzięki czemu rośliny łatwiej znoszą suszę i rzadziej trzeba je podlewać.
- Wiąże kationy składników pokarmowych - azotu amonowego, potasu, wapnia, magnezu - i powoli oddaje je korzeniom, zmniejszając wymywanie nawozów do głębszych warstw.
- Na glebach kwaśnych lekko podnosi pH, ponieważ sam ma odczyn zasadowy (najczęściej pH 8-10).
Szczególnie istotne jest to, że biochar zasiedlany jest przez pożyteczne mikroorganizmy Wewnątrz porów znajdują one ochronę przed przesuszeniem i zagrożeniami, dzięki czemu populacje bakterii i grzybów mikoryzowych stają się bardziej stabilne. Mikoryza pomaga korzeniom pobierać fosfor i wodę z miejsc, do których same by nie dotarły.
Efekty zależą od rodzaju gleby. Najbardziej widoczne są na ziemiach lekkich, piaszczystych, szybko przesychających i ubogich w próchnicę - tam biochar zmniejsza wymywanie składników i stabilizuje wilgotność. Na ciężkiej, żyznej glinie poprawa jest mniej spektakularna, choć i tu biochar polepsza napowietrzenie oraz strukturę.
Zobacz również:
Jak stosować biochar w ogrodzie?
Świeżego biocharu nie wsypuj prosto z worka do ziemi - suche pory działają wtedy jak odkurzacz i wciągają z niej dostępny azot i inne składniki. Najpierw go "naładuj", czyli nasyć pory wodą, składnikami odżywczymi i mikroorganizmami.
Jak to zrobić? Zmieszaj biochar z dojrzałym kompostem w proporcji 1:3, zwilż mieszankę i odstaw na 2 do 4 tygodni. Szybszą metodą jest zalanie biocharu gnojówką roślinną, biohumusem lub rozcieńczoną polewką obornikową i odstawienie na 24 godziny. Naładowany materiał jest wilgotny, ciemniejszy i nie pyli.
Przygotowany biochar wymieszaj z glebą na głębokość 15-20 cm, czyli w strefie aktywnej dla korzeni większości roślin. Dawka startowa to 0,5-1 l biocharu na mkw powierzchni uprawnej, co odpowiada mniej więcej 1-5 kg na 10 mkw. Na glebach bardzo lekkich możesz w kolejnych sezonach zwiększać ilość.
Punktowo dodaj 5-10 proc. naładowanego biocharu do mieszanki w dołkach pod byliny, krzewy i młode drzewa owocowe. W podłożach do pojemników sprawdza się w proporcji do 10 proc. objętości - poprawia przewiewność i ogranicza zasychanie ziemi w donicy.
Przy sypaniu załóż maseczkę, bo drobny pył łatwo unosi się w powietrzu i drażni drogi oddechowe. Zwilż materiał przed wymieszaniem z glebą. Nie używaj biocharu o nieznanym pochodzeniu - ten produkowany z tworzyw sztucznych, lakierowanego drewna czy impregnowanych desek może zawierać metale ciężkie i toksyczne związki.
Źródło: deccoria.pl
