Spis treści:
- Letnie a zimowe cięcie drzew owocowych - najważniejsze różnice
- Co daje letnie prześwietlanie korony?
- Kiedy wykonać cięcie letnie drzew owocowych?
- Jak prześwietlić koronę krok po kroku?
- Letnie cięcie jabłoni i grusz
- Jak przycinać drzewa pestkowe po zbiorach - wiśnie, czereśnie i śliwy?
Letnie a zimowe cięcie drzew owocowych - najważniejsze różnice
Letnie i zimowe cięcie drzew owocowych służą innym celom. Zabieg wykonywany zimą lub wczesną wiosną, gdy drzewa znajdują się jeszcze w stanie spoczynku, pobudza je do intensywnego wzrostu. Po usunięciu części pędów roślina kieruje zgromadzone zapasy do pozostawionych gałęzi, co może prowadzić do wytworzenia licznych, silnych przyrostów.
Cięcie letnie działa odwrotnie. Usunięcie pędów w okresie wegetacji zmniejsza powierzchnię liści, a tym samym ogranicza zdolność drzewa do intensywnego wzrostu. Roślina rozwija mniej długich przyrostów, a więcej energii przeznacza na zawiązywanie pąków kwiatowych oraz dojrzewanie owoców.
- Cięcie zimowe
Cięcie zimowe lub wczesnowiosenne pobudza drzewo do wypuszczania nowych pędów, dlatego stosuje się je głównie do formowania i odmładzania korony. Najczęściej wykonuje się je u jabłoni oraz grusz. Trzeba jednak pamiętać, że mocne skrócenie gałęzi w tym okresie może doprowadzić do pojawienia się licznych wilków, a rany goją się wolniej.
Zobacz również:
- Cięcie letnie
Cięcie letnie ogranicza natomiast nadmierny wzrost drzewa i pozwala prześwietlić zbyt gęstą koronę. Podczas zabiegu usuwa się wilki, pędy konkurencyjne oraz gałęzie rosnące do środka. Termin ten jest szczególnie ważny w przypadku drzew pestkowych. Ponieważ zabieg przeprowadza się w okresie aktywnej wegetacji, rany po cięciu zazwyczaj szybciej się zabliźniają.
Oba terminy mogą, a nawet powinny się uzupełniać. Zimą wykonuje się zasadnicze formowanie korony, a latem usuwa pędy, które niepotrzebnie ją zagęszczają. Wyjątkiem są drzewa pestkowe, zwłaszcza wiśnie i czereśnie, te drzewa owocowe należy przycinać po zakończeniu owocowania.
Co daje letnie prześwietlanie korony?
Letnie prześwietlanie korony poprawia dostęp światła i przepływ powietrza. Liście szybciej wysychają po deszczu, dzięki czemu zmniejszają się warunki sprzyjające rozwojowi chorób grzybowych. Łatwiejsze stają się także zbiory oraz późniejsze zabiegi pielęgnacyjne.
Nasza rada: Gęsta korona nie oznacza większych plonów. Jeżeli do jej wnętrza dociera niewiele światła, owoce słabiej się wybarwiają, dojrzewają nierównomiernie i mogą być mniej słodkie. W zacienionych partiach drzewa stopniowo zamiera również drewno owoconośne.
Podczas cięcia w pierwszej kolejności usuwa się:
- pędy rosnące pionowo do góry, czyli tzw. wilki,
- gałęzie kierujące się do wnętrza korony,
- pędy krzyżujące się i ocierające o siebie,
- przyrosty konkurujące z przewodnikiem,
- gałęzie suche, uszkodzone i porażone przez choroby,
- bardzo nisko zwisające fragmenty utrudniające pielęgnację drzewa.
Korona po zabiegu powinna być rozluźniona, ale nie ogołocona. Zbyt mocne cięcie pozbawia owoce osłony przed intensywnym słońcem i ogranicza powierzchnię liści potrzebną do ich odżywiania. Może również spowodować ponowne wytwarzanie dużej liczby silnych pędów.
Bezpieczniej jest rozłożyć prześwietlanie mocno zaniedbanego drzewa na dwa lub trzy sezony. Jednorazowo nie powinno się usuwać znacznej części żywej korony.
Kiedy wykonać cięcie letnie drzew owocowych?
Termin zależy przede wszystkim od gatunku i odmiany.
- Wiśnie oraz czereśnie przycina się po zbiorze owoców, najczęściej w lipcu lub sierpniu.
- Podobnie postępuje się ze śliwami dojrzewającymi latem. Późnych odmian śliw nie należy ciąć zbyt późno, ponieważ rany muszą zdążyć zagoić się przed nadejściem chłodnych i wilgotnych dni.
- U jabłoni właściwe prześwietlanie korony wykonuje się najczęściej na około trzy-cztery tygodnie przed planowanym zbiorem. Usunięcie wilków poprawia nasłonecznienie jabłek, co sprzyja ich wybarwianiu. Nie należy jednak przeprowadzać zabiegu zbyt wcześnie, ponieważ drzewo może odpowiedzieć wytworzeniem kolejnych przyrostów.
- Grusze przycina się podobnie jak jabłonie, ale nieco ostrożniej. Szczególnej uwagi wymagają młode drzewa, których wzrostu nie należy nadmiernie ograniczać.
Cięcie najlepiej zaplanować na suchy, pogodny dzień. Nie powinno się wykonywać go bezpośrednio przed deszczem, ponieważ wilgoć zwiększa ryzyko zakażenia świeżych ran przez grzyby i bakterie.
Jak prześwietlić koronę krok po kroku?
Przed rozpoczęciem pracy warto obejrzeć drzewo z każdej strony. Pozwala to ocenić, które pędy rzeczywiście powodują zagęszczenie, a które są potrzebne do zachowania prawidłowej konstrukcji korony.
Najpierw usuwa się gałęzie suche, złamane i wyraźnie chore. Następnie można wyciąć pędy rosnące do środka oraz te, które krzyżują się z innymi. Dopiero w kolejnym etapie usuwa się wybrane wilki.
Nie wszystkie pionowe przyrosty trzeba wycinać. Część młodych pędów można odgiąć do bardziej poziomego położenia. Ogranicza to ich wzrost i sprzyja przekształceniu w przyszłe drewno owoconośne. Pędy przeznaczone do wycięcia usuwa się przy nasadzie, bez pozostawiania długiego, przypadkowego kikuta.
Gałęzie należy ciąć tak, aby nie uszkodzić obrączki znajdującej się u ich podstawy. To właśnie w tej strefie drzewo najsprawniej tworzy tkankę zabliźniającą ranę. Przy skracaniu pędu cięcie wykonuje się nad zdrowym pąkiem skierowanym na zewnątrz korony.
Pracę warto co kilka minut przerywać i ponownie obejrzeć całe drzewo. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której jedna część korony zostanie prześwietlona znacznie mocniej niż pozostałe.
Zobacz również:
Letnie cięcie jabłoni i grusz
Latem na jabłoniach pojawiają się liczne wilki - długie, silne pędy rosnące pionowo, szczególnie w miejscach wykonania wcześniejszego, mocnego cięcia. Zacieniają owoce i zagęszczają wnętrze korony, dlatego większość z nich można usunąć.
Wycinanie wilków przeprowadza się zazwyczaj w lipcu i sierpniu, uwzględniając termin dojrzewania danej odmiany. Przy jabłoniach późnych nie należy nadmiernie skracać pędów owoconośnych. Pozbawienie drzewa zbyt dużej liczby liści może spowolnić odżywianie i dojrzewanie owoców.
W pierwszej kolejności usuwa się wilki wyrastające pionowo i zasłaniające jabłka. Zostawić można słabsze pędy rosnące ukośnie lub poziomo, ponieważ w kolejnych latach mogą pojawić się na nich pąki kwiatowe.
Podobne zasady obowiązują przy gruszach. Drzewa te również mają tendencję do tworzenia silnych pionowych przyrostów. Jeżeli korona jest bardzo gęsta, lepiej usunąć część wilków latem, zamiast czekać z całym zabiegiem do zimy.
Jak przycinać drzewa pestkowe po zbiorach - wiśnie, czereśnie i śliwy?
Wiśnie, czereśnie i część śliw najlepiej przycinać latem, bezpośrednio po zakończeniu zbiorów. Drzewa pestkowe są bardziej podatne na choroby kory i drewna, dlatego termin zabiegu ma tu szczególne znaczenie. Podczas ciepłej i suchej pogody rany szybciej wysychają oraz się zabliźniają.
- Cięcie czereśni po zbiorach
Młode czereśnie wymagają przede wszystkim formowania korony. U starszych drzew wykonuje się cięcie prześwietlające i ograniczające wysokość. Usuwa się pędy kierujące się do wnętrza, konkurujące z przewodnikiem oraz rosnące niemal pionowo.
Długie, zwisające i słabo owocujące fragmenty starszych konarów można skrócić do młodszego rozgałęzienia skierowanego na zewnątrz. Należy unikać usuwania wielu grubych konarów podczas jednego zabiegu. Duże rany u czereśni mogą się trudno goić i prowadzić do gumowania, czyli wydzielania lepkiej, bursztynowej substancji.
Jeżeli konieczne jest większe odmłodzenie drzewa, lepiej rozłożyć je na kilka sezonów.
- Cięcie wiśni po owocowaniu
Sposób cięcia wiśni zależy od tego, na jakich pędach owocuje odmiana. Popularne odmiany należące do grupy łutówek tworzą owoce głównie na jednorocznych, długich przyrostach. Po owocowaniu pędy te stopniowo się ogołacają, wydłużają i zaczynają zwisać.
Takie wyeksploatowane gałęzie skraca się do młodego, dobrze rozwiniętego pędu skierowanego na zewnątrz korony. Najstarsze, silnie ogołocone fragmenty można usunąć całkowicie. Zabieg pobudza drzewo do wypuszczania nowych przyrostów, na których pojawią się owoce w kolejnym sezonie.
Nie wszystkie wiśnie owocują wyłącznie na jednorocznym drewnie. Odmiany zawiązujące owoce również na krótkopędach i starszych gałęziach wymagają łagodniejszego cięcia, zbliżonego do pielęgnacji śliw.
- Letnie cięcie śliwy
Śliwy najlepiej przycinać regularnie, ale niezbyt intensywnie. Korona powinna pozostać przewiewna, dlatego usuwa się pędy rosnące stromo, krzyżujące się i skierowane do środka.
Starsze gałązki owoconośne można skracać nad młodszym, dwuletnim pędem. W ten sposób stopniowo odnawia się drewno owocujące bez pobudzania drzewa do gwałtownego wzrostu.
Wczesne odmiany śliw tnie się po zbiorach, najczęściej w sierpniu. W przypadku późnych odmian przeprowadzenie zabiegu jesienią może być ryzykowne. Rany nie zawsze zdążą się zagoić przed nadejściem zimna, dlatego zasadnicze cięcie lepiej przenieść na okres przed rozpoczęciem wegetacji.
Bezpieczne cięcie drzew pestkowych wymaga suchej pogody oraz czystych, ostrych narzędzi. Wiśnie, czereśnie i śliwy są podatne między innymi na raka bakteryjnego, brunatną zgniliznę drzew pestkowych oraz choroby prowadzące do zamierania pędów. Patogeny mogą przenikać przez świeże rany.
Przed rozpoczęciem pracy sekator i piłę należy oczyścić oraz zdezynfekować. Dezynfekcję trzeba powtórzyć po wycięciu gałęzi z objawami choroby i przed przejściem do kolejnego drzewa. Ogranicza to przenoszenie zakażeń pomiędzy roślinami.
Jeśli na pędach widoczne są wycieki gumy, zapadnięte rany, przebarwienia kory lub zasychające końcówki, cięcie powinno mieć charakter sanitarny. Porażony fragment usuwa się aż do zdrowej tkanki, a narzędzie dezynfekuje po każdym cięciu.
Uważaj na najczęstsze błędy popełniane przez ogrodników podczas letniego cięcia po zbiorach. Jednym z najczęstszych błędów jest zbyt mocne prześwietlenie korony. Owoce nagle odsłonięte na działanie intensywnego słońca mogą ulec poparzeniu. Drzewo traci też dużą część aparatu liściowego, który odpowiada za odżywianie plonu.
Problemem jest również przypadkowe skracanie wszystkich młodych pędów. Część z nich może w kolejnych sezonach przekształcić się w wartościowe drewno owoconośne. Usuwać należy przede wszystkim przyrosty niepotrzebne, a nie każdy pęd, który pojawił się latem.
Źródło: deccoria.pl
