Spis treści:
- Fotergilla - zapomniany, ale piękny krzew z rodziny oczarowatych
- Sadzenie i pielęgnacja fotergilli
- Jak zakwasić podłoże, by fotergilla lepiej kwitła?
- Cięcie, rozmnażanie i najczęstsze problemy fotergilli
Fotergilla - zapomniany, ale piękny krzew z rodziny oczarowatych
Fotergilla (Fothergilla) pochodzi z południowo-wschodnich stanów Ameryki Północnej i należy do rodziny oczarowatych. Rodzaj obejmuje tylko dwa gatunki - fotergillę większą (Fothergilla major) oraz fotergillę olszolistną, nazywaną też Gardena (Fothergilla gardenii). W Polsce spotkasz również krzyżówkę obu gatunków - fotergillę pośrednią (Fothergilla x intermedia), której najpopularniejszą odmianą jest 'Mount Airy'.
Fotergilla większa dorasta w naszych warunkach do 1,5-2 m wysokości, natomiast Gardena jest wyraźnie mniejsza i osiąga 0,6-1,5 m. Krzew rośnie wolno, ma zwarty, kulisty pokrój i kształtuje zgrabną koronę bez przycinania. Liście są skórzaste, ciemnozielone, z wyraźnym użyłkowaniem.
Największym atutem rośliny są kwiaty. Białe, bezpłatkowe kwiatostany w kształcie szczotki do butelek pojawiają się na przełomie kwietnia i maja, tuż przed liśćmi lub równocześnie z nimi. Wydzielają delikatny, miodowy aromat. Jesienią, zwykle pod koniec września, liście fotergilli przebarwiają się na odcienie czerwieni, pomarańczu i żółci - często wszystkie kolory występują na jednej roślinie.
Sadzenie i pielęgnacja fotergilli
Fotergilla jest krzewem stosunkowo łatwym w uprawie, ale ma konkretne wymagania dotyczące gleby i stanowiska. Jeśli zapewnisz jej właściwe warunki, przez wiele lat odwdzięczy się obfitym kwitnieniem i spektakularną kolorystyką na jesień.
- Sadzenie
Najlepszym terminem jest jesień - wrzesień i październik, gdy gleba jest jeszcze ciepła, a roślina zdąży się zakorzenić przed mrozami. Sadzenie wiosenne też jest możliwe, a sadzonki w pojemnikach możesz sadzić praktycznie przez cały sezon wegetacyjny. Wykop dołek dwukrotnie większy od bryły korzeniowej i zachowaj odstęp 1,5-2 m między krzewami przy sadzeniu w grupie.
- Ziemia
Fotergilla wymaga gleby żyznej, próchniczej, przepuszczalnej, ale stale umiarkowanie wilgotnej. Kluczowy jest odczyn - roślina preferuje podłoże lekko kwaśne, o pH 5,5-6,5. Nie toleruje gleb wapiennych - zbyt wysokie pH powoduje chlorozę liści. Do dołka dodaj kwaśny torf wysoki wymieszany z ziemią ogrodową w proporcji 1:1 oraz przekompostowane igliwie lub korę sosnową.
- Stanowisko
Najlepszym miejscem dla fotergilli jest półcień, gdzie gleba dłużej utrzymuje wilgoć, ale na stanowisku słonecznym krzew kwitnie obficiej, a liście przebarwiają się intensywniej. W głębokim cieniu kwitnienie będzie słabe lub roślina nie zakwitnie wcale. Fotergilla jest w pełni mrozoodporna w polskich warunkach.
- Podlewanie
To roślina wrażliwa na suszę - podlewaj ją regularnie, zwłaszcza w pierwszych latach po posadzeniu oraz w upalne miesiące. Podłoże powinno być stale lekko wilgotne. Do podlewania używaj deszczówki - woda z kranu często podnosi pH gleby.
- Nawożenie
Stosuj 2-3 razy w sezonie nawozy przeznaczone dla roślin kwasolubnych - tych samych, które sprawdzają się pod różaneczniki, azalie czy borówki. Pierwszą dawkę podaj wczesną wiosną, drugą na początku czerwca, ostatnią najpóźniej do połowy lipca. Unikaj nawozów wapniowych.
Jak zakwasić podłoże, by fotergilla lepiej kwitła?
Najczęstszą przyczyną problemów z fotergillą jest niewłaściwe pH podłoża. Jeśli test kwasomierzem pokaże powyżej 6,5, trzeba obniżyć odczyn gleby.
Najprostszym naturalnym sposobem jest zmieszanie wierzchniej warstwy ziemi z kwaśnym torfem wysokim w proporcji 1:1 na głębokość około 20-30 cm. Tę metodę zastosuj przed sadzeniem, a później corocznie rozsypuj 2-centymetrową warstwę torfu wokół krzewu. Efekt jest szybki, ale nietrwały - torf należy uzupełniać co rok.
Trwalsze rezultaty daje siarka ogrodowa - wymieszaj ją z glebą na głębokość 15-20 cm. Działa powoli, bo bakterie glebowe potrzebują kilku tygodni, by utlenić siarkę do kwasu siarkowego. Dawka zależy od rodzaju gleby i aktualnego pH - trzymaj się zaleceń na opakowaniu. Dla szybkiego efektu interwencyjnego, gdy liście żółkną, sięgnij po siarczan glinu (w dawce 30-50 g na mkw) lub siarczan żelaza (20-30 g na mkw).
Siarczan amonu to nawóz zakwaszający, który jednocześnie dostarcza azot. Stosuj go wyłącznie wiosną i na początku czerwca - jesienne aplikacje nie mają sensu, bo nawóz wypłucze się przez zimę. Dobrą praktyką jest też ściółkowanie krzewu korą sosnową lub przekompostowanym igliwiem. Warstwa 3-5 cm utrzymuje wilgoć, ogranicza wzrost chwastów i stopniowo zakwasza podłoże.
Cięcie, rozmnażanie i najczęstsze problemy fotergilli
Fotergilla nie wymaga cięcia formującego - sama wytwarza zgrabny, zwarty pokrój. Wczesną wiosną wykonaj cięcie sanitarne - usuń pędy suche, przemarznięte, chore lub uszkodzone. Jeśli krzew nadmiernie się zagęszcza, prześwietl go po kwitnieniu, ale pierwsze cięcie tego typu wykonaj dopiero w drugim roku po posadzeniu. Tnij ostrożnie - krzew regeneruje się bardzo wolno.
Rozmnażanie fotergilli nie jest łatwe. Najszybszą metodą jest ukorzenianie sadzonek półzdrewniałych z bieżącego sezonu, pobieranych późnym latem. Umieść je w podłożu z torfu i piasku w półcieniu, i utrzymuj stałą wilgotność. Posadź je w miejsce docelowe w kolejnym roku, na wiosnę. Rozmnażanie z nasion jest możliwe, ale na kwitnienie poczekasz kilka lat.
Krzew jest odporny na choroby i szkodniki. Najczęstszym problemem pozostaje chloroza liści spowodowana zbyt wysokim pH gleby - liście żółkną, ale ich nerwy pozostają zielone. Rozwiązaniem jest zakwaszenie podłoża i podanie siarczanu żelaza. Sporadycznie na osłabionych krzewach mogą pojawić się mszyce - zwalcz je roztworem szarego mydła lub wodą z dodatkiem mydła ogrodniczego. Nadmiar wody w podłożu prowadzi do gnicia korzeni, dlatego zadbaj o dobry drenaż.
Źródło: deccoria.pl
