Spis treści:
- Ogrodnictwo bez przekopywania (no-dig) i dlaczego warto zacząć przed zimą
- Jaki karton nadaje się na grządki i jak zapobiega on wyrastaniu chwastów?
- Jak ułożyć warstwy na rabacie typu "lasagne"?
- Czym przykryć warstwową rabatę na zimę?
Ogrodnictwo bez przekopywania (no-dig) i dlaczego warto zacząć przed zimą
Ogrodnictwo bez przekopywania (no-dig) to sposób uprawy, w którym grządek w ogóle nie trzeba kopać. Co roku wystarczy rozłożyć na nich grubą warstwę kompostu lub przekompostowanego obornika, a resztą zajmą się dżdżownice. Wciągają one materię organiczną w głąb gleby, gdzie razem z grzybami i bakteriami rozkładają ją na składniki pokarmowe dostępne dla roślin.
Nieprzekopywana ziemia zachowuje swoją naturalną strukturę. Pozostają w niej kanały wydrążone przez dżdżownice, którymi odpływa nadmiar wody, oraz sieci grzybni, które pomagają roślinom pobierać składniki pokarmowe. Warstwa materii organicznej na jej powierzchni działa jak gąbka i zatrzymuje wodę przy korzeniach.
Skąd bierze się ta różnica? Przekopywanie niszczy kanały dżdżownic i grzybnię, a przy okazji wydobywa na wierzch nasiona chwastów, które w głębi ziemi nie kiełkowały, a przy dostępie światła szybko wschodzą.
Na rabacie typu "lasagne" możesz przygotować kompost na miejscu, zamiast przenosić go z kompostownika. Wystarczy ułożyć na kartonie na przemian warstwy liści, trawy i resztek kuchennych, a rozłożą się one tak samo, jak w pryzmie. Potrwa to od czterech do sześciu miesięcy, a czasem dłużej, dlatego zacznij jeszcze przed zimą - na wiosnę podłoże będzie gotowe do sadzenia. Jesienią zbierzesz też w ogrodzie najwięcej materiału, zwłaszcza opadłych liści, a deszcz i śnieg utrzymają warstwy w wilgoci i przyspieszą ich rozkład. Pamiętaj jednak, że zimowe opady mogą wypłukać część azotu z wierzchnich warstw, dlatego starannie okryj rabatę.
Jaki karton nadaje się na grządki i jak zapobiega on wyrastaniu chwastów?
Na rabatę wybierz zwykły brązowy karton z tektury falistej, bez połysku i bez kolorowych nadruków - odetnie on roślinom poniżej dostęp świata i rozłoży się bez problemu. W ciemności trawa i chwasty jednoroczne żółkną i obumierają, a ich resztki rozkładają się razem z papierem. W wilgotnej przestrzeni pod nim chętnie gromadzą się też dżdżownice, które przerabiają materię organiczną i spulchniają glebę.
Zobacz również:
Najwygodniej pracuje się z dużymi pudłami, na przykład po meblach, sprzęcie AGD czy rowerach - to szerokie arkusze z małą liczbą łączeń. Nie używaj kartonów błyszczących ani woskowanych, w jakich przewozi się warzywa i owoce. Błyszczące pudła mogą zawierać warstwę folii, a oba rodzaje rozkładają się znacznie wolniej od zwykłej tektury. Przed użyciem usuń z pudeł taśmę klejącą i zszywki. Taśma jest z plastiku i nie ulega rozkładowi, więc z czasem wychodziłaby na powierzchnię grządki.
Karton zapobiega wyrastaniu chwastów jednorocznych i trawy, ale uporczywe chwasty wieloletnie, takie jak perz czy powój, mogą przez niego przerosnąć. Dlatego przed rozłożeniem kartonu wykop je razem z kłączami, a pozostałą roślinność skoś jak najniżej. Tekturę ułóż w podwójnej warstwie, z zakładką co najmniej 20 cm, bo chwasty znajdą nawet najmniejszą szczelinę. Grubsza warstwa gorzej przepuszcza wodę i powietrze oraz znacznie dłużej zalega w ziemi. Na koniec dokładnie namocz karton wodą, aby przylgnął do ziemi i nie przesuwał się na wietrze.
Jak ułożyć warstwy na rabacie typu "lasagne"?
Na namoczonym kartonie ułóż na przemian warstwy materiału brązowego, bogatego w węgiel, i zielonego, które wniosą azot. Do brązowego należą suche liście, słoma, zrębki, trociny, gazety i pocięta tektura. Zieloną część tworzą skoszona trawa, obierki warzyw i owoców, fusy z kawy, przekwitłe kwiaty, chwasty bez nasion oraz obornik.
Brązowe warstwy powinny mieć 5-15 cm grubości, a zielone 2-5 cm - czyli powinno być dwa razy mniej zieleni. Nie musisz jednak odmierzać proporcji co do centymetra - ważniejsze jest to, by zielone warstwy pozostały cienkie. Świeża trawa zawiera dużo wody i zlepia się w zbity kożuch, do którego nie dociera powietrze, przez co zaczyna gnić i brzydko pachnieć. Same suche liście bez zielonego dodatku rozkładają się natomiast bardzo wolno.
Nie wrzucaj na rabatę mięsa, nabiału ani tłuszczu, bo podczas rozkładu cuchną i przyciągają gryzonie. Pomiń też rośliny z plamami i innymi niepokojącymi objawami oraz chwasty z nasionami. Rabata "lasagne" prawie się nie nagrzewa, więc w przeciwieństwie do gorącej pryzmy kompostowej nie zniszczy ani nasion, ani zarodników chorób.
Każdą warstwę po ułożeniu lekko zwilż. Całość ułóż do wysokości około 45-60 cm. Taka sterta może wydawać się wysoka, ale w miarę rozkładu wyraźnie osiądzie. Na samą górę połóż warstwę brązową, która osłoni resztki kuchenne przed muchami i innymi szkodnikami. Jeśli brakuje ci odpadków na tyle warstw, możesz zamiast nich rozłożyć na kartonie 10-15 cm dojrzałego kompostu lub dobrze przekompostowanego obornika.
Czym przykryć warstwową rabatę na zimę?
Przed mrozami okryj stertę słomą, zrębkami albo czarną folią, zależnie od tego, jak wilgotne jest stanowisko. Słoma lub zrębki w warstwie o grubości co najmniej 5 cm przytrzymają lekkie liście na miejscu i osłonią powierzchnię przed uderzeniami kropli deszczu. Taka ściółka rozkłada się razem z resztą materiału, więc wiosną nie trzeba jej zbierać.
Warstwową rabatę możesz na zimę przykryć także czarną folią, luźno przyciśniętą na brzegach deskami lub kamieniami. Przyda się ona zwłaszcza na mokrym stanowisku i w deszczowe zimy. Folia chroni stertę przed nadmiarem wody, ogrzewa ją i przyspiesza rozkład, a podczas ulew ogranicza wypłukiwanie azotu i innych składników pokarmowych.
Rabata jest gotowa do sadzenia, gdy pierwotnych materiałów nie da się już rozpoznać, a wierzch ma ciemną barwę i pachnie jak świeża ziemia. Wtedy zdejmij folię i posadź rozsadę albo wysiej nasiona prosto w wierzchnią warstwę. Korzenie najpierw rozrosną się w rozłożonej materii, a resztki kartonu na dnie znikną w kolejnych miesiącach. Jeśli przy sadzeniu trafisz na nierozłożony karton, wytnij w nim otwór na roślinę.
Źródło: deccoria.pl
