Spis treści:
- Nikandra miechunkowa - kwiat jednego dnia
- Wymagania i uprawa nikandry
- Naturalna ochrona przed komarami i muchami
- Nikandra w ogrodzie ozdobnym
Nikandra miechunkowa - kwiat jednego dnia
Nikandra miechunkowa (Nicandra physalodes) - znana również jako wzdętka miechunkowa - to jednoroczna roślina ozdobna z rodziny psiankowatych (Solanaceae), pochodząca z Peru. Nikandra charakteryzuje się szybkim tempem wzrostu oraz rozłożystym, parasolowatym pokrojem. Jej liście są duże, ząbkowane i ułożone skrętolegle z charakterystycznymi ciemnymi kropkami na blaszce - to skupiska włosków, pełniące funkcję ochronną. Łodygi nikandry początkowo są zielone, jednak z czasem przebarwiają się na fioletowo, dzięki czemu roślina zyskuje na dekoracyjności.
Nikandra może osiągać 90-150 cm wysokości i podobną szerokość. Kwitnie od czerwca do października - wówczas pokrywa się pojedynczymi, wzniesionymi i dzwonkowatymi kwiatami o jasnofioletowym kolorze. Osiągają ok. 4-5 cm średnicy i sukcesywnie pojawiają się w kątach liści. Kwiaty nikandry otwierają się tylko w słoneczne dni, a każdy z nich utrzymuje się na roślinie przez krótki czas - niekiedy to zaledwie jeden dzień.
Po przekwitnięciu roślina zawiązuje niezwykle ozdobne owocostany. Są to fioletowe jagody ukryte w zrośniętych działkach kielicha - podobnie jak u znanych miechunek, skąd wzięła się polska nazwa gatunkowa rośliny. Początkowo rozdęta "latarenka" jest jasnozielona, jednak z czasem pojawiają się na niej fioletowe nacieki.
Zobacz również:
Gdy owoc zaczyna dojrzewać, jego osłona zasycha i pęka. Wówczas jasnobrązowa jagoda upada na ziemię, uwalniając masę drobnych nasionek. Warto pamiętać, że wszystkie części rośliny zawierają toksyczne alkaloidy, przy czym ich najwyższe stężenie znajduje się w nasionach i owocach. Dlatego nikandra miechunkowa nie nadaje się do spożycia i nie powinna być sadzona w miejscach, gdzie przebywają dzieci.
Wymagania i uprawa nikandry
Nikandra miechunkowa to roślina łatwa w uprawie, lecz wrażliwa na niskie temperatury i suszę. Preferuje stanowiska słoneczne, gdzie jest wystawiona na bezpośrednie działanie słońca przez minimum 6 godzin dziennie. To wybitnie ciepłolubna roślina, która najlepiej rośnie w temperaturze 18-25°C. Z uwagi na dość wysoki wzrost lepiej sadzić ją w miejscach osłoniętych od silnych wiatrów. Nikandra lubi żyzną i przepuszczalną glebę o odczynie zbliżonym do obojętnego (pH 6,0-7,5). Podłoże powinno być stale lekko wilgotne.
Roślinę można uprawiać z rozsady. Wysiew nasion w marcu lub kwietniu pod osłonami na głębokość ok. 1 cm. Wschody ukazują się po 2-3 tygodniach w temperaturze 18-20°C. Pikowanie siewek z dwoma parami liści, a wysadzanie do gruntu dopiero pod koniec maja w rozstawie 30-50 cm × 40 cm. Nikandrę można siać także bezpośrednio do gruntu pod koniec kwietnia, chociaż może to nieco opóźnić kwitnienie.
Pielęgnacja nikandry obejmuje m.in. regularne podlewanie, zwłaszcza w upały, unikając zastojów wody w podłożu. Nawożenie przeprowadza się co 2 tygodnie wieloskładnikowym nawozem dla kwitnących. Aby ograniczyć samosiew, warto w porę usuwać przekwitłe kwiatostany. Nikandra może wymagać ochrony przed mszycami i ślimakami.
Naturalna ochrona przed komarami i muchami
Nikandra miechunkowa może pomóc w walce z uciążliwymi komarami i muchami, działając jak naturalny relepent. W języku angielskim nazywana jest nawet shoo-fly plant, co dosłownie oznacza "roślina odstraszająca muchy". Jest to możliwe dzięki specyficznemu zapachowi wydzielanemu przez jej liście i łodygi - lotne związki chemiczne są uwalniane najmocniej po ich uszkodzeniu lub roztarciu, a także w cieplejsze i słoneczne dni.
Wielu ogrodników potwierdza skuteczność rośliny w odstraszaniu uporczywych owadów. Sadzona w pobliżu tarasów, balkonów czy ścieżek zmniejsza obecność komarów i much, chociaż nie eliminuje ich całkowicie. Można połączyć działanie nikandry z innymi roślinami o działaniu repelencyjnym, np. lawendą, pelargonią czy bazylią.
Zobacz również:
Nikandra w ogrodzie ozdobnym
Nikandra miechunkowa doskonale sprawdza się na rabatach kwiatowych, gdzie z uwagi na wysoki wzrost i rozłożysty, czasami krzaczasty pokrój może stanowić ciekawe tło dla mniejszych roślin. Jej fioletowe łodygi tworzą efektowny kontrast z jasnozielonymi liśćmi, a dzięki szybkiemu wzrostowi w krótkim czasie zapełni puste miejsca na słonecznych rabatach. Nikandra może być także wykorzystana jako sezonowy parawan osłaniający mniej estetyczne, ale jasne zakątki ogrodu, np. płoty czy ściany budynków. Lepiej unikać gęstych nasadzeń z wysokimi trawami ozdobnymi.
Na rabatach dobrze komponuje się m.in. z rudbekiami (Rudbeckia) i nachyłkami ogrodowymi (Coreopsis), tworząc rabaty w odcieniach żółci, pomarańczy i fioletu - te byliny kwitną w podobnym czasie i mają zbliżone wymagania słoneczne. Z powodzeniem mogą być także uprawiane w pojemnikach na tarasie lub balkonie -sprawdzą się w pojedynkę lub z pelargoniami (Pelargonium), lawendą (Lavandula), szałwią (Salvia) czy bazylią (Ocimum basilicum).
Źródło: deccoria.pl
