Spis treści:
- Po co czosnek wypuszcza pędy kwiatostanowe i jak wpływa to na podziemną główkę
- Prawidłowa technika ogławiania czosnku - kiedy najlepiej obrywać pąki?
- Co zrobić zaraz po ogłowieniu czosnku?
- Pędy czosnku jako kulinarny przysmak
Jeśli chcesz, aby czosnek urósł duży i dorodny, koniecznie wyłam w czerwcu jego pędy kwiatowe, przez które roślina marnuje energię, zamiast inwestować ją w podziemną główkę. Zabieg ten najlepiej wykonać w suchy dzień, odcinając pąki, zanim zdążą się otworzyć. Wyłamanych zielonych pędów nie musisz wyrzucać - schowaj je do lodówki i wykorzystaj w kuchni jako pyszny, delikatny dodatek do sałatek czy jajecznicy.
Po co czosnek wypuszcza pędy kwiatostanowe i jak wpływa to na podziemną główkę
Czosnek pospolity (Allium sativum) w odmianach strzałkujących wczesnym latem wytwarza sztywny pęd kwiatostanowy, zakończony okrągłym baldachem ukrytym w cienkiej osłonce. Wewnątrz, zamiast nasion, zawiązują się drobne cebulki powietrzne. Kwiaty zwykle pozostają płonne, więc roślina mnoży się niemal wyłącznie wegetatywnie.
Rosnący pęd rozwija się jednak kosztem główki. Dopóki się wydłuża, zabiera dla siebie sporą część cukrów, które roślina wytwarza w liściach, więc do ząbków trafia ich mniej. Po jego usunięciu w ostatnich tygodniach przed zbiorem te same zasoby płyną do główki - wtedy przyrasta ona najszybciej.
Korzyści z ogławiania zależą jednak od gleby. Na lekkiej, piaszczystej usunięcie pędów kwiatostanowych podnosi plon o około 15 proc, na cięższej i żyźniejszej - o około 5 poc. Zabieg ma też sens tylko u odmian strzałkujących, a te przeważają w polskich ogrodach - to na przykład 'Harnaś', 'Arkus' czy 'Ornak'. Czosnek jary oraz odmiany bezstrzałkowe, jak 'Huzar', w ogóle nie wybijają w pęd, więc nie ma u nich czego ogławiać.
Skąd jednak bierze się strzałkowanie? Czosnek wybija pęd dopiero po przejściu zimowego chłodu - wyzwala go połączenie niskiej temperatury i wydłużającego się wiosną dnia. Pojawia się on u roślin sadzonych jesienią - czosnek jary, który nie przebył mrozów, nie produkuje kwiatostanów.
Czy zawsze trzeba usuwać pęd kwiatostanowy? Nie. Jeśli chcesz pozyskać własny materiał do sadzenia, zostaw kilka najsilniejszych roślin nieogłowionych. Cebulki powietrzne z baldaszka potrzebują jednak dwóch-trzech sezonów, zanim dadzą pełną główkę z ząbkami - w pierwszym roku wyrastają z nich tylko drobne, niepodzielone bulwki, które rozwijają się dalej dopiero po przesadzeniu. Resztę roślin ogłów dla większego plonu jadalnego.
Zobacz również:
Prawidłowa technika ogławiania czosnku - kiedy najlepiej obrywać pąki?
Pęd kwiatostanowy pojawia się zwykle w drugiej połowie czerwca i przez kilka dni wyraźnie się wydłuża. Ogławianie oznacza usunięcie całego odrostu z młodym kwiatostanem, dlatego pąki najlepiej obrywać, zanim osłonka się otworzy. Właściwy moment poznasz po tym, że pęd zakręca się w pętlę przypominającą świński ogonek. Wcześniej trudno go pewnie chwycić, a później drewnieje i pobiera coraz więcej zasobów kosztem główki. Pędy nie wybijają równo na całej grządce, dlatego pod koniec czerwca sprawdzaj ją co kilka dni i usuwaj każdy zaraz po tym, jak się zapętli.
Znaczenie ma też pora dnia. Ogłów czosnek, gdy rośliny obeschną z rosy, czyli przed południem lub wczesnym popołudniem. Sucha rana szybciej się zasklepia, a tkanki wilgotne o poranku są bardziej podatne na infekcje w miejscu cięcia.
Dopóki pęd jest młody, najłatwiej wyłamać go ręką - odchodzi czysto, a niewielka rana szybko się goi. Nie zostawiaj jednak ułamanego kawałka w połowie wysokości, bo otwarta rana ułatwia wnikanie patogenów. Jeśli odrost zdążył już stwardnieć i nie odłamuje się gładko, przetnij go ostrym, czystym narzędziem, wysoko nad górnym liściem.
Co zrobić zaraz po ogłowieniu czosnku?
W tygodniach po ogłowieniu główka nabiera masy, dlatego najwięcej zależy teraz od dostępu wody. Suchy czerwiec powoduje wyraźne obniżenie plonu, więc w razie suszy podlewaj grządkę obficie i u samej nasady rośliny, bez zraszania liści. Lepiej podlać rzadziej, ale głęboko, niż często i powierzchownie, bo płytkie zwilżenie nie sięga korzeni. Warstwa ściółki ze skoszonej trawy lub słomy pomoże utrzymać wilgoć w glebie i ograniczy rozwój chwastów, które konkurują z czosnkiem o wodę.
Samo podlewanie jednak nie wystarczy, jeśli gleba jest uboga. Pomaga wtedy lekkie zasilenie nawozem z przewagą potasu. Zachowaj umiar z azotem - jego nadmiar w tym okresie pobudza wzrost liści, opóźnia dojrzewanie i pogarsza trwałość główek w przechowywaniu.
Pod koniec uprawy nadmiar wody zaczyna szkodzić, bo wilgotna gleba opóźnia obsychanie i może powodować gnicie główek. Na 2-3 tygodnie przed zbiorem ogranicz podlewanie, aby okrywające czosnek łuski dobrze obeschły - dzięki temu dłużej zachowa świeżość.
Wykop czosnek, gdy dolne liście zaschną, a górne są jeszcze zielone - zwykle dzieje się to w lipcu. Nie wyrywaj roślin, chwytając za szczypior, bo łatwo wtedy uszkodzić główki. Podważ je widłami i wyjmij z ziemi w całości. Potem rozłóż je w przewiewnym, zacienionym miejscu i zostaw na kilka tygodni do wyschnięcia, zanim trafią do przechowywania.
Pędy czosnku jako kulinarny przysmak
Pędy czosnku cenione są za łagodniejszy, czosnkowo-szczypiorkowy smak, mniej ostry niż ząbki. Wyłamanych odrostów kwiatostanowych nie musisz więc wyrzucać. Najlepiej zebrać je wcześnie, póki są jędrne i giętkie, bo po zdrewnieniu stają się włókniste i tracą aromat.
Zobacz również:
Na surowo posiekane wzbogacą jajecznicę, sałatki, twarożek czy pasty kanapkowe. Krótko podsmażone lub zblanszowane pasują do makaronu, ryżu i pieczonych ziemniaków, a zmiksowane z oliwą, orzechami i parmezanem dają aromatyczne pesto. Świeże pędy możesz przechować w lodówce kilka dni, a ich nadmiar pokroić i zamrozić lub zalać octem jak warzywa do marynaty.
Źródło: deccoria.pl
