Spis treści:
- Kalatea - tropikalna roślina o wzorzystych liściach
- Dlaczego liście kalatei zwijają się wieczorem?
- Jakie wymagania ma kalatea?
- Dlaczego kalatea brązowieje na brzegach liści?
- Rozmnażanie kalatei przez podział kępy
Kalatea - tropikalna roślina o wzorzystych liściach
Kalatea (Calathea) jest zimozieloną byliną pochodzącą z wilgotnych lasów tropikalnych Ameryki Środkowej i Południowej, gdzie rośnie w cieniu drzew. Chłód szybko uszkadza jej liście, dlatego w Polsce jest uprawiana wyłącznie jako roślina doniczkowa.
Liście kalatei wyrastają na długich ogonkach prosto z podziemnego kłącza i tworzą gęstą kępę. Są owalne, lancetowate lub niemal okrągłe, a ich wierzch zdobią pasy, plamy lub nieregularne wzory w odcieniach zieleni, srebra i różu. Od spodu często mają purpurowe lub srebrzyste zabarwienie.
W sklepach rośliny są sprzedawane pod nazwą Calathea, otwiera się w nowym oknie, choć większość gatunków należy dziś do rodzaju Goeppertia. Na uwagę zasługuje Goeppertia makoyana (na etykietach Calathea makoyana) o jasnych liściach z ciemnozielonymi plamami, które układają się wzdłuż nerwu głównego jak oczka na pawim piórze. Goeppertia orbifolia (w sprzedaży jako Calathea orbifolia) ma natomiast szerokie, niemal okrągłe liście w srebrzyste pasy.
Kalatea należy do rodziny marantowatych i tak jak spokrewniona z nią maranta zmienia ułożenie liści w rytmie dnia i nocy.
Zobacz również:
Dlaczego liście kalatei zwijają się wieczorem?
Wieczorny ruch liści kalatei to odpowiedź na zmianę natężenia światła. W ciągu dnia są one ustawione niemal poziomo, a o zmierzchu unoszą się i kierują prawie pionowo ku górze. Powtarza się to codziennie i jest naturalnym zjawiskiem, które nie świadczy o chorobie rośliny ani o błędach w pielęgnacji.
Za ten ruch odpowiada niewielkie zgrubienie w miejscu, gdzie liść łączy się z ogonkiem. Jest ono zbudowane z komórek, które mogą nasiąkać wodą lub ją tracić. Gdy zapada zmrok, komórki po jednej stronie zgrubienia pęcznieją, a po drugiej się kurczą. Wygina się ono wtedy jak zawias i podnosi liść. Rano dzieje się odwrotnie - komórki, które wieczorem się skurczyły, znów nasiąkają wodą, a liść opada.
A co, jeśli zwijają się one też w ciągu dnia? To znak, że roślina ma za mało wody albo powietrze w pokoju jest zbyt suche.
Jakie wymagania ma kalatea?
Kalatea jest wrażliwa na przesuszenie ziemi i nagłe zmiany temperatury, dlatego wymaga regularnej pielęgnacji.
- Sadzenie i przesadzanie. Kalatee przesadza się wiosną lub latem, gdy kępa wypełni całą doniczkę, czyli zwykle co kilka lat. Wybierz doniczkę o kilka centymetrów szerszą od poprzedniej, z otworami w dnie.
- Ziemia. Najlepsze będzie przepuszczalne, próchniczne podłoże o lekko kwaśnym odczynie, które zatrzymuje wilgoć, ale nie zbija się w twardą bryłę. Możesz kupić gotową ziemię do roślin doniczkowych i wymieszać ją z perlitem.
- Stanowisko. Ustaw kalateę w jasnym miejscu, ale z dala od bezpośrednich promieni słońca, które wypalają liście. W zbyt ciemnym kącie barwne wzory bledną. Odpowiednia temperatura wynosi 18-24°C; zimą w pomieszczeniu nie może być chłodniej niż 15°C. Nie stawiaj rośliny przy często otwieranym oknie, bo przeciągi i nagłe zmiany temperatury uszkadzają liście, ani na parapecie nad kaloryferem, ponieważ gorące powietrze szybko przesusza tam ziemię w doniczce.
- Podlewanie. Podłoże ma być stale lekko wilgotne, ale nigdy mokre. Podlej roślinę, gdy wierzchnia warstwa ziemi przeschnie na głębokość 2-3 cm, i nie czekaj, aż wyschnie cała bryła korzeniowa. Po kilkunastu minutach od podlania opróżnij podstawkę - stojąca w niej woda prowadzi do gnicia korzeni. Zimą wzrost rośliny jest wolniejszy, dlatego wydłuż przerwy między podlewaniami.
- Nawożenie. Od kwietnia do września zasilaj kalateę raz w miesiącu płynnym nawozem do roślin zielonych. Używaj go w połowie dawki, którą zaleca producent. Przed podaniem nawozu zwilż ziemię czystą wodą, aby nie poparzyć korzeni.
Kalatea dobrze rośnie, gdy wilgotność powietrza przekracza 60%. Zimą, kiedy działa ogrzewanie, w mieszkaniach jest zwykle znacznie bardziej sucho, dlatego postaw obok rośliny nawilżacz. Możesz też ustawić doniczkę na tacy z mokrym keramzytem lub żwirem. Woda w tacy nie może sięgać otworów w dnie doniczki, bo korzenie zaczną gnić.
Zobacz również:
Dlaczego kalatea brązowieje na brzegach liści?
Przyczyną zasychania liści kalatei może być zbyt suche powietrze, twarda woda, nadmiar nawozu lub nieregularne podlewanie.
Jeśli brązowieją brzegi liści, a ziemia w doniczce jest wilgotna, zmierz higrometrem wilgotność powietrza w pokoju. Gdy wynik jest niższy niż 60%, ustaw obok rośliny nawilżacz i nie wyłączaj go przez cały sezon grzewczy.
Kalatei szkodzi też twarda woda z kranu. Zawiera ona dużo rozpuszczonych soli mineralnych, głównie związków wapnia, które przy każdym podlewaniu zostają w ziemi. Korzenie pobierają je razem z wodą, a sole odkładają się na końcach liści, które z czasem brązowieją. Do podlewania użyj więc deszczówki albo przefiltrowanej wody.
Nadmiar nawozu działa w ten sam sposób, bo jego składniki zostają w doniczce w postaci soli. O ich nagromadzeniu świadczy biały nalot na powierzchni ziemi. Zbierz wtedy łyżką wierzchnią warstwę z nalotem na głębokość 2-3 cm. Następnie obficie podlej kalateę miękką wodą. Po kilku minutach zrób to jeszcze raz, żeby wypłukać sole z doniczki. Na koniec opróżnij podstawkę, by nie wróciły one do podłoża. Jeśli nalot jest bardzo gruby, przesadź roślinę.
Pojedyncze brązowe końcówk, otwiera się w nowym okniei na starszych liściach mogą jednak pojawiać się nawet przy starannej pielęgnacji i nie są powodem do niepokoju.
Rozmnażanie kalatei przez podział kępy
Nowe rośliny najłatwiej uzyskać wiosną, przy okazji przesadzania. Wyjmij kalateę z doniczki, delikatnie otrząśnij korzenie z ziemi i rozdziel kępę rękami albo ostrym nożem na dwie lub trzy części. Każda z nich musi mieć własne korzenie i kilka liści, bo inaczej nie przyjmie się w nowym miejscu. Posadź je osobno w lekko wilgotnym podłożu i ustaw w ciepłym miejscu bez bezpośredniego słońca. Nie nawoź młodych roślin, dopóki nie pojawią się nowe liście.
żródło: deccoria.pl
