Spis treści:
- Jak wygląda lukrecja gładka?
- Uprawa lukrecji gładkiej
- Zbiór i przechowywanie lukrecji gładkiej
- Właściwości i zastosowanie lukrecji gładkiej
Jak wygląda lukrecja gładka?
Lukrecja gładka to wieloletnia bylina z rodziny bobowatych (Fabaceae), osiągająca wysokość 100-150 cm, o wyprostowanym, krzaczastym pokroju. System korzeniowy składa się ze zdrewniałego korzenia głównego sięgającego do 4 m w głąb ziemi oraz licznych rozłogów poziomych.
Łodyga jest prosta, wzniesiona, lekko bruzdowana, w dolnej części zdrewniała. Liście są nieparzysto-pierzaste, złożone z 9-17 eliptycznych listków o długości 2-4 cm, całobrzegie, od spodu lekko lepkie.
Kwiaty są drobne (10-12 mm), zebrane w groniaste kwiatostany, o typowej dla roślin motylkowatych budowie, barwy od jasnoniebieskiej do fioletowej. Kwitnienie przypada na okres od czerwca do sierpnia. Owocem jest spłaszczony strąk o długości 2-3 cm, zawierający 2-5 brązowych, nerkowych nasion.
Uprawa lukrecji gładkiej
Lukrecja gładka preferuje ciepłe, słoneczne stanowiska, osłonięte od wiatru. Wymaga gleb głębokich, przepuszczalnych, o strukturze piaszczysto-gliniastej, bogatych w wapń. Optymalne pH gleby wynosi 6,5-8,0. Nie toleruje podmokłych stanowisk.
Sadzenie przeprowadza się wczesną wiosną. Sadzonki lub fragmenty kłączy sadzi się w rzędach oddalonych o 80-100 cm, z odstępem 30-40 cm między roślinami, na głębokości około 10 cm. Możliwy jest też wysiew nasion w kwietniu lub maju na głębokość 1-2 cm.
Lukrecja wymaga umiarkowanego podlewania i oszczędnego nawożenia. Pielęgnacja polega na odchwaszczaniu, spulchnianiu gleby i usuwaniu przekwitłych kwiatostanów.
W polskim klimacie młode rośliny wymagają zabezpieczenia na zimę warstwą ściółki o grubości 10-15 cm.
Zbiór i przechowywanie lukrecji gładkiej
Surowcem zielarskim lukrecji są korzenie i kłącza, które zbiera się jesienią (październik-listopad) z roślin trzyletnich lub starszych. Wykopane korzenie myje się, oczyszcza z ziemi i drobnych korzeni bocznych, a następnie kroi na kawałki o długości 10-15 cm.
Suszenie można przeprowadzać naturalnie - w przewiewnym, zacienionym miejscu w temperaturze do 35°C lub w suszarni w temperaturze 40-50°C. Prawidłowo wysuszony surowiec ma jasnożółtą barwę na przekroju i charakterystyczny, słodki smak.
Suszone korzenie lukrecji należy przechowywać w szczelnie zamkniętych pojemnikach, w suchym i chłodnym miejscu, chroniąc je przed dostępem światła i wilgoci. Przy zachowaniu odpowiednich warunków surowiec zachowuje właściwości lecznicze przez około 2 lata.
Właściwości i zastosowanie lukrecji gładkiej
Lukrecja gładka zawiera liczne substancje biologicznie czynne o właściwościach leczniczych.
Główne grupy związków występujących w lukrecji gładkiej to:
- saponiny triterpenowe (głównie kwas glicyryzynowy) - działają przeciwzapalnie, przeciwwrzodowo i wykrztuśnie;
- flawonoidy (likwirityna, izolikwirityna) - wykazują działanie przeciwutleniające i rozkurczowe;
- kumaryny - działają przeciwzakrzepowo i przeciwskurczowo;
- fitosterole i garbniki - regulują gospodarkę lipidową i działają ściągająco.
Korzeń lukrecji stosuje się głównie w leczeniu schorzeń układu oddechowego, przy suchym kaszlu, zapaleniu oskrzeli i astmie.
Lukrecja chroni błonę śluzową żołądka i jelit, pomaga w leczeniu wrzodów trawiennych i stanów zapalnych przewodu pokarmowego. Długotrwałe stosowanie może jednak prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej i wzrostu ciśnienia tętniczego. Przed rozpoczęciem kuracji lukrecją należy skonsultować się z lekarzem.
W przemyśle lukrecja jest wykorzystywana jako naturalny środek słodzący (około 50 razy słodsza od cukru), aromat do produkcji słodyczy, napojów i likierów. W kosmetyce znajduje zastosowanie w preparatach do pielęgnacji skóry problematycznej.
Źródło: Deccoria.pl
