Spis treści:
- Najlepsze odmiany kalarepy
- Siew i sadzenie kalarepy
- Jak podlewać i nawozić kalarepę, by nie pękała?
- Choroby i szkodniki kalarepy - jak chronić bulwy?
Kalarepa to warzywo uprawiane w Polsce od wieków. Jest to odmiana kapusty warzywnej - jadalną częścią jest zgrubiała łodyga (bulwa), choć czasami przyrządza się również młode liście. Ogromną zaletą tego warzywa jest łatwość uprawy. Nawet początkujący ogrodnicy powinni uzyskać satysfakcjonujące plony. Jednakże, aby były one jak najlepsze, trzeba pamiętać o kilku kwestiach. Brak odpowiedniej pielęgnacji sprawi, że kalarepa będzie włóknista i mało soczysta. Jakie odmiany wybrać? Kiedy siać kalarepę? Jakich błędów nie popełniać przy uprawie?
Najlepsze odmiany kalarepy
Kalarepę możemy podzielić na białą i fioletową. Dostępne są odmiany wczesne oraz jesienne. Odmiany białe są zazwyczaj popularniejsze - rosną szybciej i mają delikatniejszy smak. Odmiany fioletowe mają nieco dłuższy okres wegetacji, ale rzadziej stają się celem szkodników, które mogą skutecznie zmniejszać plony. Najciekawsze odmiany kalarepy, które warto rozważyć w przydomowym ogródku, to:
- Kalarepa 'Delikates Biała'
To jedna z najczęściej wybieranych odmian - wysiewa się ją między marcem a majem. Jest ceniona za wyjątkowo delikatny, soczysty i słodkawy miąższ. Największą zaletą jest fakt, że stosunkowo późno drewnieje, co daje ogrodnikowi nieco większy margines błędu przy zbiorach. Zazwyczaj bulwa dorasta do 150 g. Zbiory następują ok. 45-55 dni od posadzenia rozsady.
Kalarepa 'Gigant'
To późna odmiana, która może dać bulwy ważące nawet 2-4kg. Zazwyczaj daje plony ok. 20-25 dni później niż standardowe odmiany. Rozsadę w gruncie umieszcza się zazwyczaj do końca czerwca, aby zdążyć zebrać plony przed pierwszymi przymrozkami. Co ważne pomimo dużych rozmiarów miąższ pozostaje smaczny i nie wykazuje tendencji do tworzenia włókien przez długi czas. Świetnie nadaje się do dłuższego przechowywania oraz mrożenia.
- Kalarepa 'Wiedeńska Biała'
To prawdziwy sprinter wśród kalarep. Jest to odmiana bardzo wczesna, przeznaczona głównie do uprawy wiosennej w gruncie lub pod osłonami. Rośnie błyskawicznie, okres wegetacji wynosi 38-42 dni. Przy czym jest ona wrażliwa na brak wody, wtedy bardzo często pęka więc niekoniecznie będzie dobra do późniejszego siewu. Co więcej trzeba pilnować terminu zbioru - zbyt długo pozostawione w ziemi szybko stają się włókniste.
- Kalarepa 'Vienna Purple'
To odmiana fioletowa. Przy czym kolor skórki jest purpurowy, ale miąższ w środku pozostaje zielonobiały. Wykazuje ona nieco większą odporność na spadki temperatur niż odmiany białe. Z reguły wysiewa się ją do gruntu późną wiosną. Wymaga mniej uwagi pod względem ochrony przed szkodnikami niż odmiany jasne. Antocyjany, które odpowiadają za kolor fioletowy, są również naturalnym mechanizmem obronnym przed owadami.
Siew i sadzenie kalarepy
Kalarepa jest warzywem o stosunkowo niskich wymaganiach cieplnych, co czyni ją idealną propozycją dla polskich ogrodników. Kluczem do sukcesu jest zachowanie odpowiednich terminów oraz dbałość o wilgotność podłoża. Nasiona najlepiej kiełkują w temperaturze 14 st. C. W trakcie wzrostu kalarepa preferuje 12-18 st. C w dzień oraz 8-10 st. C w nocy. Należy unikać spadków temperatury poniżej 6 st. C przez dłuższy czas. Może to prowadzić do tzw. jarowizacji, czyli wykształcenia pędów kwiatostanowych zamiast bulwy oraz pogorszenia jakości plonu.
Stanowisko musi być słoneczne. Brak słońca, szczególnie w początkowej fazie wzrostu, hamuje rozwój rośliny. Najlepsza jest ziemia żyzna, próchnicza i lekko wilgotna o pH 6,0-7,0.
Możemy wyróżnić dwa główne cykle uprawy z rozsady:
- Zbiór wczesny - nasiona wysiewa się późną zimą, najlepiej do 31 marca, w gruncie umieszcza ok. 20-30 kwietnia.
- Zbiór późny - nasiona wysiewa się między 1 a 30 czerwca, w gruncie umieszcza między 1 a 15 lipca.
Uprawa z rozsady pozwala skrócić czas przebywania rośliny na grządce nawet o kilka tygodni. Nasiona wysiewamy do skrzynek lub doniczek na głębokość 1-1,5 cm. Wschody następują zazwyczaj po 5-10 dniach. Sadzonki mające ok. 2 tygodnie warto przepikować, nie jest to konieczne, ale wzmacnia system korzeniowy. Na kilka dni przed wysadzeniem w gruncie rośliny warto hartować na zewnątrz - w dzień wystawić na ogródek a nocą chować do domu.
Podczas sadzenia istotne jest zachowanie odpowiednich odległości, ponieważ nadmierne zagęszczenie deformuje bulwy. Rośliny sadzimy co 10-15 cm w rzędach oddalonych od siebie o 20-25 cm. Odmiany olbrzymie wymagają więcej miejsca - nawet 40x50 cm.
Kalarepę można również wysiewać bezpośrednio do gruntu od połowy kwietnia - przy czym zbiór nastąpi nieco później. Alternatywną jest również uprawa w pojemnikach. Kalarepa świetnie odnajduje się na balkonach. Wymaga donic o pojemności ok. 10 litrów.
Jak podlewać i nawozić kalarepę, by nie pękała?
Chociaż warzywo to nie jest bardzo wymagające, błędy w podlewaniu mogą sprawić, że stanie się włókniste i popęka. Nawadnianie kalarepy to najważniejszy zabieg w uprawie. Warzywo to korzeni się dość płytko, dlatego jest bardzo wrażliwe na przesuszenie wierzchniej warstwy gleby.
Złota zasada podlewania kalarepy jest prosta: gleba powinna być stale lekko wilgotna, ale nigdy mokra. Wiosną, przy częstszych opadach, podlewanie może być sporadyczne. Przy uprawie na zbiór późny regularne dostarczanie wody jest niezbędne. Nawet krótkotrwały niedobór wody powoduje, że zgrubienia stają się łykowate, a plon znacznie się zmniejsza.
Dodatkowe dokarmianie rośliny zazwyczaj nie jest konieczne. Większą uwagę należy zwrócić na przygotowanie gleby pod sadzonki. Kalarepa najlepiej rośnie w pierwszym roku po zastosowaniu obornika lub dużej dawki kompostu. Jeśli gleba jest słabsza, można zastosować nawozy wieloskładnikowe o niskiej zawartości azotu. Kalarepa potrzebuje tego pierwiastka znacznie mniej niż inne warzywa kapustne - zbyt duża ilość sprawi, że bulwy będą gorszej jakości.
Choroby i szkodniki kalarepy - jak chronić bulwy?
Pojawienie się nieproszonych gości przy bulwie to spory problem. Warzywo to jest częstym atakiem ślimaków. Wygryzają dziury w liściach, a nawet w samej bulwie, co prowadzi do brązowienia i więdnięcia rośliny. Chcąc ochronić plony warto wysypać wokół roślin rozbite skorupki jaj lub mączkę bazaltową. Przy czym te "bariery" należy regularnie uzupełniać, zwłaszcza po deszczu.
Kalarepa przyciąga również m.in. mszycę kapuścianą, pchełki ziemne, bielnika kapustnika oraz rzepnika. Są to szkodniki typowe dla roślin kapuścianych dlatego też kalarepy lepiej nie sadzić w ich pobliżu, gdyż zwiększa to ryzyko pojawienia się owadów. Lepszym towarzystwem dla tego warzywa będzie m.in. groch, rzodkiewka, por, sałata, burak ćwikłowy, fasola szparagowa czy też szpinak.
Jedną z groźniejszych chorób grzybowych jest kiła kapusty - bardzo trudno jest ją zwalczyć, dlatego też ogrodnicy skupiają się na zapobieganiu. Polega to na zmianowaniu. Kalarepa rośnie zdecydowanie zdrowiej, jeśli nie sadzimy jej rok po roku w tym samym miejscu. Warzywa kapustne powinny wracać na to samo stanowisko nie częściej niż co 4 lata.
Źródło: deccoria.pl
