Spis treści:
- Kiedy wykopywać czosnek zimowy?
- Jak przygotować grządkę po czosnku na nowe siewy?
- Co siać i sadzić po czosnku?
- Czego nie wolno sadzić po czosnku?
Lipcowy zbiór czosnku nie oznacza końca sezonu na grządce - w tym samym miejscu można jeszcze uprawiać warzywa o krótkim okresie wegetacji lub wysiać poplony. Najlepiej sprawdzają się m.in. rukola, koper i sałata, natomiast do regeneracji gleby warto wysiać facelię, gorczycę lub wykę. Po czosnku nie należy od razu sadzić innych warzyw cebulowych, ponieważ zwiększa to ryzyko chorób i ataku szkodników.
Kiedy wykopywać czosnek zimowy?
Czosnek zimowy sadzi się jesienią, najczęściej od października do listopada, aby zdążył dobrze ukorzenić się przed nadejściem mrozów. W zależności od pogody, odmiany i warunków uprawy jego wegetacja trwa zwykle około 240-280 dni. W większości regionów Polski zbiory rozpoczynają się od drugiej połowy lipca i trwają do początku sierpnia. Pierwsze główki można wykopać wcześniej i wykorzystać na bieżąco w kuchni, jednak do długiego przechowywania najlepiej nadaje się czosnek w pełni dojrzały.
O terminie zbioru w większym stopniu niż kalendarz decyduje wygląd roślin. Za najlepszy moment uznaje się sytuację, gdy około 50-60 proc. liści jest już zaschniętych, a pozostałe wciąż pozostają częściowo zielone. Zbyt wczesne wykopanie oznacza mniejsze główki i słabiej wykształcone łuski, natomiast zbyt późne zwiększa ryzyko pękania okryw oraz rozpadania się główek na pojedyncze ząbki jeszcze w ziemi. Zbiór najlepiej przeprowadzić w suchy dzień, ostrożnie podważając rośliny widłami lub szpadlem, aby nie uszkodzić główek przeznaczonych do późniejszego dosuszania i przechowywania.
Jak przygotować grządkę po czosnku na nowe siewy?
Po zbiorze czosnku warto pamiętać, że przez wiele miesięcy rośliny pobierały z podłoża duże ilości składników pokarmowych, przede wszystkim azotu, potasu i siarki, dlatego gleba może być częściowo wyjałowiona oraz przesuszona, zwłaszcza po gorącym lecie. W pierwszej kolejności należy usunąć z grządki wszystkie resztki korzeni, łuski i pozostawione w ziemi ząbki, które mogłyby niekontrolowanie wykiełkować. Następnie warto spulchnić glebę na głębokość około 5-10 cm, wymieszać wierzchnią warstwę z 2-3 cm dojrzałego kompostu i dobrze podlać grządkę. Tak przygotowane, wilgotne i napowietrzone podłoże zapewni lepsze warunki do kiełkowania letnich siewów.
Większej uwagi wymaga stanowisko, na którym czosnek był porażony chorobami lub rozwijał się wyraźnie słabiej niż zwykle. W glebie mogą wtedy pozostawać patogeny wywołujące m.in. fuzariozę, białą zgniliznę czy zgnilizny bakteryjne, a także szkodniki glebowe, w tym nicienie. Chore resztki roślin najlepiej usunąć z grządki i nie przeznaczać ich na kompost, aby nie przenosić problemu na kolejne uprawy. Najskuteczniejszym sposobem ograniczenia nawrotu chorób i szkodników na wybranej grządce pozostaje kilkuletnia przerwa w uprawie gatunków z rodziny cebulowych.
Co siać i sadzić po czosnku?
Po zbiorze czosnku do końca sezonu pozostaje jeszcze kilka miesięcy, dlatego nie warto zostawiać pustej grządki aż do wiosny. Dotyczy to szczególnie niewielkich warzywników, gdzie każdy metr kwadratowy ma znaczenie. Stanowisko po zdrowym czosnku dobrze nadaje się pod rośliny o krótkim okresie wegetacji, które zdążą urosnąć przed nadejściem jesiennych chłodów.
Warzywa, które warto wysiać po czosnku:
- Koper - szybko kiełkuje i dobrze rośnie podczas letnich siewów. Pierwsze liście można ścinać już po 4-6 tygodniach, zwykle od końca sierpnia do września.
- Rukola - należy do najszybciej rosnących warzyw liściowych. Zbiór pierwszych liści jest możliwy już po około 3-4 tygodniach.
- Roszponka - dobrze znosi chłodniejsze noce i nadaje się do jesiennych zbiorów. Liście osiągają odpowiednią wielkość zwykle we wrześniu i październiku.
- Szpinak - wysiany latem daje plon jesienią i rzadziej wybija w pędy niż podczas wiosennej uprawy. Zbiory przypadają zazwyczaj we wrześniu i październiku.
- Sałata - najlepiej wybierać odmiany przeznaczone do letnich i jesiennych terminów siewu. W zależności od odmiany główki lub liście są gotowe do zbioru od końca sierpnia do października.
- Rzodkiewka - przy regularnym podlewaniu tworzy zgrubienia już po 30-40 dniach. Oznacza to, że siew wykonany w lipcu pozwala rozpocząć zbiory już pod koniec sierpnia lub na początku września.
- Pietruszka naciowa - szybko odbija i pozwala wielokrotnie ścinać świeże liście. Pierwszy zbiór przypada zwykle we wrześniu, a przy łagodnej pogodzie może trwać aż do pierwszych przymrozków.
Jeżeli pozyskanie warzyw nie jest priorytetem, znacznie lepszym rozwiązaniem może być wysiew poplonu, który pomoże odbudować glebę przed następnym sezonem. Na takich stanowiskach dobrze sprawdzają się facelia, gorczyca biała, wyka, łubin czy żyto, ponieważ poprawiają strukturę podłoża, wzbogacają je w materię organiczną, ograniczają rozwój chwastów i zmniejszają ryzyko wypłukiwania składników pokarmowych. Wiele osób decyduje się również na gotowe mieszanki poplonowe, łączące gatunki o różnym systemie korzeniowym, dzięki czemu gleba jest skuteczniej spulchniana i lepiej przygotowana do przyszłorocznych upraw.
Czego nie wolno sadzić po czosnku?
Po zbiorze czosnku nie należy od razu powtarzać uprawy tego samego gatunku, a także innych roślin cebulowych. Dotyczy to przede wszystkim cebuli, pora, szalotki i szczypiorku. Wszystkie te gatunki są narażone na podobne choroby i szkodniki, dlatego ich umieszczenie na tym samym stanowisku zwiększa ryzyko pojawienia się problemów. Aby ograniczyć kumulację patogenów w glebie, warto zachować co najmniej 3-letnią przerwę w uprawie roślin cebulowych na tej samej grządce, a w międzyczasie przeznaczyć ją pod warzywa liściowe, strączkowe, dyniowate lub poplony.
Ostrożność warto zachować również przy sadzeniu warzyw o dużych wymaganiach pokarmowych. Pomidory, papryka, bakłażany, kapusty czy kalafiory mogą rosnąć słabiej, jeśli trafią do gleby wyjałowionej po uprawie czosnku i wcześniej nie zostanie ona wzbogacona kompostem lub innym nawozem. Nie oznacza to jednak, że takich roślin nie można uprawiać po czosnku w kolejnym sezonie - wystarczy wcześniej odbudować żyzność podłoża i zadbać o odpowiedni płodozmian. Znacznie gorszym rozwiązaniem jest pozostawienie pustej grządki aż do wiosny, ponieważ nieobsiana gleba szybciej traci wilgoć, zarasta chwastami i stopniowo pogarsza swoją strukturę.
Źródło: deccoria.pl
