Spis treści:
- Świdośliwa a borówka amerykańska
- Najpopularniejsze gatunki i odmiany świdośliwy do ogrodu
- Jak sadzić i pielęgnować świdośliwę
Jeśli znudziło ci się już wieczne zakwaszanie gleby pod borówką amerykańską, spójrz łaskawszym okiem na jej kuzynkę. Świdośliwa (Amelanchier Medik. ) daje również pyszne, jagodowe owoce, a nie jest aż tak wymagająca. Wystarczy jej przeciętna ziemia i nasłoneczniony kawałek ogrodu, by co roku obsypywała się najpierw białymi kwiatami, a potem soczystymi owocami.
Świdośliwa a borówka amerykańska
Te dwa krzewy są do siebie pod wieloma względami podobne, a jednak to borówka amerykańska podbiła polskie ogrody. Tymczasem jej rywalka ma nad nią kilka przewag. Owoce świdośliwy z wyglądu mają również postać jagód, są jednak smaczniejsze od borówek. Ich smak jest słodszy i lekko migdałowy. Są wprawdzie mniejsze, ale wynagradza to ich ilość. Krzew owocuje wcześniej, bo już w czerwcu, a ilość jagód jest zniewalająca. Po kilku latach można zebrać z jednej rośliny nawet 8-12 kg owoców, w przypadku borówki możemy mówić o 6-8 kilogramów.
Różnice między roślinami są szczególnie widocznie w okresie kwitnienia. Świdośliwa już w połowie kwietnia obsypuje się bielą, jeszcze zanim wypuści liście. Jej kwiaty mają postać niewielkich gwiazdek o wąskich płatkach i są bardzo atrakcyjne dla owadów zapylających. Borówka amerykańska kwitnie później, a jej kwiaty mają postać kremowych dzwonków. Ponieważ pojawiają się, kiedy roślina wypuści już liście, krzew nie wygląda tak spektakularnie, jak świdośliwa.
Obie rośliny najbardziej jednak się różnią w sposobie pielęgnacji i wymaganiach. Świdośliwa to krzew bardzo prosty w uprawie, podczas gdy koło borówki amerykańskiej trzeba się nachodzić. Oba krzewy mają zupełnie inne wymagania glebowe. Świdośliwa będzie się rozwijać i plonować nawet na przeciętnym podłożu, a borówka wymaga żyznej, przepuszczalnej ziemi o kwaśnym odczynie. W jej przypadku nie można zapomnieć o regularnym podlewaniu, a jej kuzynka poradzi sobie nawet w przejściowych okresach suszy. Obie rośliny mają postać krzewów, ale niektóre odmiany świdośliwy osiągają wysokość kilku do kilkunastu metrów, przez co są bardziej dekoracyjne i dają więcej cienia w czasie uciążliwych upałów.
Najpopularniejsze gatunki i odmiany świdośliwy do ogrodu
Botanicy wyróżniają około 24 gatunki świdośliwy, ale sami nie są do końca zgodni, które z nich są odmianami, które gatunkami, a które mieszańcami. Rośliny nawet odległe gatunkowo łatwo się ze sobą krzyżują, co jest wykorzystywane przez hodowców do tworzenia coraz bardziej plennych odmian. W polskich ogrodach największą popularnością cieszy się kilka z nich, które dobrze znoszą nasz klimat.
- Świdośliwa olcholistna (Amelanchier alnifolia)
To zdecydowanie najpopularniejszy gatunek uprawiany dla owoców. Pochodzi z Ameryki Północnej i tworzy duże, słodkie jagody o średnicy nawet 1,5 cm. Jest odporna na mróz, ma niewielkie wymagania glebowe i regularnie plonuje. Z jej owoców przygotowuje się soki, dżemy i nalewki. Popularne odmiany: 'Smoky', 'Martin', 'Thiessen', 'Honeywood'.
- Świdośliwa Lamarcka (Amelanchier × lamarckii)
Jest ceniona przede wszystkim za walory dekoracyjne. Wiosną obsypuje się białymi kwiatami, latem daje jadalne owoce, a jesienią przebarwia się na intensywne odcienie czerwieni i pomarańczu. Tworzy większe krzewy lub niewielkie drzewa, które pięknie prezentują się jako solitery.
- Świdośliwa kanadyjska (Amelanchier canadensis)
To gatunek o luźnym, eleganckim pokroju i licznych białych kwiatach pojawiających się już wczesną wiosną. Owoce są nieco mniejsze niż u świdośliwy olcholistnej, ale równie smaczne. Dobrze sprawdza się zarówno jako krzew owocowy, jak i ozdobny.
- Świdośliwa gładka (Amelanchier laevis)
Wyróżnia się efektownymi, lekko różowawymi pąkami kwiatowymi, podczas gdy inne odmiany mają kwiatostany zdecydowanie białe. Jesienią jej liście przebarwiają się na spektakularne czerwone i purpurowe barwy. Jest chętnie sadzona w ogrodach naturalistycznych.
- Świdośliwa drzewiasta (Amelanchier arborea)
Tworzy większe formy przypominające niewielkie drzewka, osiągające nawet 8-12 metrów wysokości. Zachwyca długimi gronami białych kwiatów i dekoracyjnym pokrojem. Sprawdza się w większych ogrodach oraz parkach, gdzie może w pełni się rozwinąć przy odpowiedniej przestrzeni.
- Świdośliwa kłosowa (Amelanchier spicata)
Mniej znana, ale bardzo odporna na mróz i niewybredna co do warunków uprawy. Tworzy odrosty korzeniowe i może szybko tworzyć zwarte zarośla. Ma jadalne, słodkie owoce i dobrze znosi różne rodzaje gleby. W Polsce należy jednak zachować ostrożność przy jej sadzeniu, ponieważ świdośliwa kłosowa jest gatunkiem obcym o cechach inwazyjnych i szeroko rozprzestrzeniła się już w środowisku naturalnym.
Wybierając świdośliwę do ogrodu, warto przede wszystkim określić, czy zależy nam bardziej na obfitym owocowaniu, czy na walorach ozdobnych. Miłośnicy słodkich jagód najczęściej sięgają po świdośliwę olcholistną i jej odmiany, natomiast osoby szukające efektownego krzewu dekoracyjnego chętnie wybierają świdośliwę Lamarcka. Niezależnie od gatunku można liczyć na roślinę wyjątkowo łatwą w uprawie, długowieczną i atrakcyjną przez cały rok.
Jak sadzić i pielęgnować świdośliwę
Świdośliwa należy do najmniej wymagających krzewów owocowych, dlatego poradzi sobie nawet w ogrodzie początkującego działkowca. Najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych lub lekko zacienionych. W pełnym słońcu owocuje najobficiej, a jej owoce są słodsze i lepiej wybarwione. Dużą zaletą jest niewielka wrażliwość na rodzaj podłoża. W przeciwieństwie do borówki amerykańskiej nie potrzebuje silnie kwaśnej ziemi i dobrze radzi sobie w większości przeciętnych gleb ogrodowych.
Krzew można sadzić zarówno wiosną, jak i jesienią. Warto od razu wybrać dla niego odpowiednio dużo miejsca, ponieważ świdośliwa z czasem tworzy rozłożystą koronę. W zależności od gatunku i odmiany dorasta do kilku metrów wysokości, dlatego między roślinami warto zachować około 2-3 m odstępu. Po posadzeniu młody krzew należy obficie podlać, a podłoże wokół niego ściółkować korą lub kompostem, co ograniczy parowanie wody i rozwój chwastów.
W pierwszych latach uprawy świdośliwa wymaga jedynie regularnego podlewania podczas dłuższych okresów suszy.
Starsze egzemplarze dobrze radzą sobie nawet przy czasowym niedoborze wody. Roślina nie ma także dużych wymagań pokarmowych. Coroczna dawka kompostu lub nawozu organicznego wystarcza, aby zachowała zdrowy wzrost i obficie owocowała.
Cięcie świdośliwy ogranicza się głównie do usuwania starych, uszkodzonych lub nadmiernie zagęszczających pędów. Krzew naturalnie tworzy ładny pokrój, dlatego nie wymaga regularnego formowania. Dzięki wysokiej odporności na mróz, choroby i większość szkodników, jest uznawany za jeden z najłatwiejszych w uprawie krzewów owocowych. Jedynymi amatorami jej owoców bywają ptaki, które potrafią ogołocić krzew niemal równie skutecznie, jak właściciel ogrodu.
Źródło: deccoria.pl
