Spis treści:
- Jak poznać optymalny moment na zbiór marchwi, buraków, pietruszki i selera?
- Czy warzywa korzeniowe można zostawić w gruncie na zimę?
- Jak przechowywać warzywa korzeniowe - najlepsze metody
- Jakie warunki muszą panować w piwnicy do przechowywania warzyw?
Jak poznać optymalny moment na zbiór marchwi, buraków, pietruszki i selera?
Termin wykopania warzyw korzeniowych zależy od gatunku, ale wszystkie łączy jedna zasada - zbyt wczesny zbiór oznacza mniejsze, słabiej wykształcone korzenie, a zbyt późny naraża je na uszkodzenia od mrozu i choroby. Zbierz je w suchy, bezdeszczowy dzień. Wybierz do przechowania wyłącznie okazy zdrowe, dorodne i wolne od uszkodzeń mechanicznych - wilgotne lub zniszczone korzenie gorzej się przechowują i szybciej pleśnieją.
- Marchew
Zbiór marchwi na zimowe zapasy przypada zwykle na początek października, gdy korzenie osiągną pełną wielkość, a najstarsza nać zacznie żółknąć. Do przechowania wybierz wyłącznie okazy duże i nieuszkodzone, bo nawet drobne skaleczenie sprzyja rozwojowi chorób przechowalniczych. Zwróć uwagę na pogodę w ostatnich tygodniach przed zbiorem - gwałtowne zmiany wilgotności po suszy powodują pękanie korzeni. Warto wybierać też odmiany późne, np. marchew 'Perfekcja' czy 'Flacoro' - zachowują one jędrność dłużej niż warianty wczesne.
- Pietruszka korzeniowa
Niskie temperatury szkodzą pietruszce mniej niż marchwi, dlatego jej zbiór możesz zaplanować nawet na drugą połowę października. Po wykopaniu posortuj korzenie i odłóż do przechowania tylko te zdrowe i pozbawione uszkodzeń. Z pozostałej naci skorzystaj od razu w kuchni albo zamroź ją na zimę.
- Burak ćwikłowy
Burak jest bardziej wrażliwy na warunki atmosferyczne niż marchew i pietruszka, dlatego jego zbiór warto przeprowadzić wcześniej - najlepiej we wrześniu lub na samym początku października, jeszcze przed pierwszymi przymrozkami. Młode korzenie możesz wyrywać na bieżąco, gdy tylko osiągną wielkość odpowiednią do kuchni. Plon przeznaczony na zimę zbierz jednak jednorazowo, całą grządkę naraz. Podczas wykopywania nie przecinaj naci nożem, tylko ukręć ją ręką tuż nad główką korzenia - nożem łatwo naciąć przy okazji sam korzeń, a taka rana z wyciekającym sokiem szybciej gnije w przechowalni.
Zbiór selera zaplanuj na połowę października, najpóźniej przed pierwszymi silniejszymi mrozami. Wykopane bulwy oczyść z drobnych korzonków bocznych i naci. Do przechowania odłóż egzemplarze średniej wielkości - te zbyt młode szybciej więdną, a przejrzałe tracą jędrność.
Niezależnie od gatunku, warzyw przeznaczonych do przechowania nie myj przed schowaniem w piwnicy - wystarczy delikatnie otrzepać z nich ziemię.
Zobacz również:
Czy warzywa korzeniowe można zostawić w gruncie na zimę?
Zostawienie marchwi, pietruszki, selera czy buraka w gruncie na całą zimę nie jest dobrym rozwiązaniem, jeśli zależy ci na warzywach do przechowania. Mróz uszkadza tkanki korzenia, a przemarznięte warzywo traci jędrność i nie nadaje się do dłuższego składowania, nawet jeśli z wyglądu wydaje się zdrowe.
Wyjątkiem są odmiany ozime marchwi i pietruszki, wysiewane celowo późną jesienią z myślą o zbiorze dopiero następnej wiosny - to inna technika uprawy, a nie sposób na przechowanie tegorocznego plonu w gruncie.
Jak przechowywać warzywa korzeniowe - najlepsze metody
Wybór metody przechowywania warzyw korzeniowych zależy głównie od warunków, jakie masz na działce lub w domu. Do wyboru jest piwnica, kopiec, a przy niewielkich ilościach wystarczy ci nawet lodówka.
Piwnica i ziemianka dają największą kontrolę nad temperaturą i wilgotnością spośród wszystkich domowych metod. Korzenie ułóż w drewnianych skrzyniach, przesypując je warstwami wilgotnego piasku - zapobiega to wysychaniu i chroni przed drobnymi uszkodzeniami mechanicznymi. Skrzynki ustaw na ażurowych półkach, z dala od podłogi i ścian, żeby powietrze mogło swobodnie krążyć wokół warzyw.
Jeśli nie masz piwnicy, załóż kopiec - dla marchwi i pietruszki wykop rów o szerokości około 50 cm i głębokości 50-60 cm, a dla buraków szerszy i płytszy, bo około 1 m szerokości i 20-30 cm głębokości. Warzywa w kopcu ułóż warstwami i obsyp ziemią. Po pierwszych przymrozkach okryj je słomą lub matami słomianymi, by ochronić przed mrozem.
Niewielkie ilości warzyw możesz przechować w lodówce, w perforowanym worku foliowym, który zatrzyma wilgoć, ale nie dopuści do zapleśnienia.
Jakie warunki muszą panować w piwnicy do przechowywania warzyw?
Warunki, jakie muszą panować w piwnicy, są zbliżone dla wszystkich czterech warzyw korzeniowych - temperatura bliska 0°C oraz wysoka wilgotność względna powietrza, sięgająca 95-98%. Przy 0-1°C marchew wytrzymuje w dobrym stanie nawet 8-10 miesięcy, a pietruszka około 6-7 miesięcy. Seler korzeniowy wymaga tych samych warunków i przechowuje się podobnie długo jak pietruszka. Burak ćwikłowy potrzebuje nieco wyższej temperatury, rzędu 1-2°C, a jego zapasy starczają zwykle na 4-5 miesięcy.
Zbyt suche powietrze w piwnicy sprawia, że korzenie szybko więdną i tracą jędrność, dlatego dla większości warzyw korzeniowych najlepsza jest wilgotność bliska górnej granicy podanego zakresu. Równie ważna jest stabilna temperatura - jej wahania powodują skraplanie się wody na korzeniach, a to prosta droga do pleśni.
Zadbaj też o ciemność w pomieszczeniu - światło pobudza kiełkowanie korzeni. Zapewnij również dobrą wentylację, która odprowadzi nadmiar wilgoci i zapobiegnie pleśnieniu. Marchew jest przy tym wyjątkowo wrażliwa na etylen, dlatego przechowaj ją z dala od dojrzewających owoców, takich jak jabłka - niewłaściwe warunki przechowywania to jedna z udokumentowanych przyczyn gorzknienia jej korzeni. Gdy w piwnicy jest zbyt sucho, od czasu do czasu zwilż podłogę wodą, by podnieść wilgotność powietrza.
Źródło: deccoria.pl
