Spis treści:
- Wygląd dębu szypułkowego
- Uprawa dębu szypułkowego
- Zbiór, suszenie i przechowywanie kory dębu
- Właściwości i zastosowanie kory dębu
Wygląd dębu szypułkowego
Dąb szypułkowy to długowieczne drzewo liściaste z rodziny bukowatych (Fagaceae), osiągające wysokość 25-40 m, o szerokiej, rozłożystej koronie i masywnym pniu pokrytym szarą, głęboko spękaną korą. Liście skrętoległe, odwrotnie jajowate, mierzą 5-14 cm długości, mają 4-7 par zaokrąglonych klap i charakterystyczne uszka u nasady. Ogonek liściowy jest krótki (2-7 mm).
Kwiaty są rozdzielnopłciowe - męskie tworzą zwisające, żółtozielone kotki o długości 2-4 cm, żeńskie są niepozorne i osadzone na długich szypułkach. Kwitnienie przypada na kwiecień-maj. Owocem jest żołądź o długości 2-3 cm, umieszczony w miseczkowatej kupuli na charakterystycznej szypułce (2-10 cm), od której pochodzi nazwa gatunkowa.
Zobacz również:
Uprawa dębu szypułkowego
Dąb szypułkowy preferuje stanowiska słoneczne do półcienistych. Najlepiej rozwija się na glebach głębokich, żyznych, świeżych i wilgotnych, gliniastych lub ilastych, o pH 5,5-7,5. Toleruje okresowe podtapianie i wysokie stany wód gruntowych.
Sadzenie przeprowadza się jesienią lub wczesną wiosną. Sadzonki z zakrytym systemem korzeniowym umieszczaj w dołkach o wymiarach dostosowanych do bryły korzeniowej. Przy nasadzeniach leśnych stosowana jest rozstawa 1,5-2 m. Możliwy jest także wysiew żołędzi jesienią bezpośrednio do gruntu na głębokość 5-8 cm.
Młode drzewa wymagają umiarkowanego podlewania w okresach suszy. Nawożenie na glebach żyznych nie jest konieczne. Pielęgnacja obejmuje formowanie korony w pierwszych latach wzrostu oraz usuwanie odrostów korzeniowych.
Zbiór, suszenie i przechowywanie kory dębu
Surowcem zielarskim jest kora młodych gałęzi i pędów, pozyskiwana wiosną (marzec-kwiecień) w okresie intensywnego ruchu soków. Korę zdejmuje się pasami z 2-5-letnich gałęzi po oczyszczeniu z zewnętrznej warstwy korka i porostów.
Suszenie odbywa się w przewiewnym, zacienionym miejscu lub w suszarni w temperaturze do 35°C. Prawidłowo wysuszony surowiec jest kruchy, ma barwę brązowoszarą od zewnątrz i czerwonobrązową od wewnątrz oraz silnie cierpki smak.
Suszoną korę należy przechowywać w szczelnych pojemnikach, w miejscu suchym i zacienionym. Przy zachowaniu odpowiednich warunków surowiec zachowuje właściwości przez około 2 lata.
Właściwości i zastosowanie kory dębu
Główne grupy związków występujących w korze dębu to:
- garbniki katechinowe i hydrolizujące (do 20%) - działają silnie ściągająco, przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie;
- kwasy fenolowe (galusowy, elagowy) - wykazują działanie przeciwutleniające i antyseptyczne;
- flawonoidy (kwercetyna) - wzmacniają naczynia krwionośne;
- pektyny i związki mineralne - działają osłaniająco na błony śluzowe.
Korę dębu stosuje się zewnętrznie w postaci odwarów do płukania jamy ustnej przy stanach zapalnych dziąseł i zapaleniu gardła oraz do kąpieli i okładów przy hemoroidach, odmrożeniach i trudno gojących się ranach. Wewnętrznie bywa stosowana przy biegunkach.
Długotrwałe stosowanie wewnętrzne nie jest zalecane ze względu na możliwość podrażnienia błony śluzowej żołądka. Przed rozpoczęciem kuracji preparatami z kory dębu należy skonsultować się z lekarzem.
Poza zastosowaniem leczniczym drewno dębu jest jednym z najcenniejszych materiałów w stolarstwie i budownictwie. Żołędzie stanowią pokarm dla wielu gatunków zwierząt leśnych. Dąb szypułkowy ma również znaczenie miododajne - spadź dębowa jest ceniona przez pszczelarzy.
źródło: deccoria.pl
