Spis treści:
- Wygląd róży dzikiej
- Uprawa róży dzikiej
- Zbiór i przechowywanie róży dzikiej
- Właściwości i zastosowanie róży dzikiej
Wygląd róży dzikiej
Róża dzika to wieloletni krzew z rodziny różowatych (Rosaceae), osiągający wysokość od 2 do 3 metrów, o luźnym, rozłożystym pokroju. System korzeniowy jest rozległy i głęboki.
Łodyga to zdrewniały pęd pokryty ostrymi, haczykowatymi kolcami zagiętymi ku dołowi. Młode pędy mają barwę zieloną lub czerwonawą. Liście są nieparzystopierzaste, złożone z 5-7 eliptycznych listków o długości 1,5-3,5 cm i ostro piłkowanych brzegach.
Kwiaty osiągają średnicę 4-5 cm i mają jasnoróżową lub białą barwę. Składają się z 5 płatków, licznych pręcików i kilku słupków. Kwitnienie przypada na okres od maja do lipca.
Owoce to pseudoowoce o kształcie jajowatym, długości 1,5-2 cm i barwie od pomarańczowej do ciemnoczerwonej. Wewnątrz znajdują się twarde orzeszki pokryte drobnymi włoskami.
Uprawa róży dzikiej
Róża dzika preferuje stanowiska nasłonecznione o wystawie południowej lub zachodniej, z dostępem do minimum 6 godzin słońca dziennie.
Rośnie dobrze na glebach piaszczystych, gliniastych i wapiennych o pH 6,0-7,5. Preferuje podłoża przepuszczalne i średnio wilgotne. Nie toleruje stanowisk podmokłych i gleb kwaśnych.
Sadzenie krzewów przeprowadza się wiosną lub jesienią. Sadzonki umieszcza się w dołkach o głębokości 40-50 cm, w rozstawie 1,5-2 m. Podlewanie jest konieczne jedynie w okresach suszy. Nawożenie stosuje się wiosną tylko na glebach ubogich.
Pielęgnacja obejmuje usuwanie chorych pędów i przycinanie wiosną. Rozmnażanie może odbywać się przez nasiona lub sadzonki. Róża dzika jest odporna na mróz.
Zbiór i przechowywanie róży dzikiej
Zbiór owoców przeprowadza się od września do października, gdy osiągną intensywną barwę. Zbiera się je ręcznie w suchy dzień. Owoce suszy się w temperaturze 40-50°C lub w przewiewnym miejscu w temperaturze pokojowej.
Suszone owoce przechowuje się w szczelnych pojemnikach, w ciemnym miejscu przez 12-18 miesięcy.
Właściwości i zastosowanie róży dzikiej
Owoce róży dzikiej zawierają liczne substancje biologicznie czynne o właściwościach leczniczych.
Główne grupy związków występujących w owocach róży dzikiej to:
- witamina C - wzmacnia odporność, działa przeciwutleniająco;
- flawonoidy - wykazują działanie przeciwzapalne;
- karotenoidy - chronią komórki przed uszkodzeniami;
- pektyny - regulują pracę przewodu pokarmowego;
- kwasy organiczne - wspomagają trawienie;
- garbniki - mają właściwości ściągające.
Preparaty z róży dzikiej stosuje się w formie naparów, odwarów, syropów lub soków. Typowa dawka to 1-2 łyżki suszonych owoców na szklankę wrzątku, pozostawione do zaparzenia na 15 minut. Taki napar można pić 2-3 razy dziennie.
Zewnętrznie preparaty z róży dzikiej znajdują zastosowanie w kosmetyce do pielęgnacji skóry. Olej z nasion róży dzikiej jest ceniony ze względu na właściwości regenerujące.
Należy pamiętać, że stosowanie preparatów z róży dzikiej w celach leczniczych powinno być konsultowane z lekarzem. Orzeszki znajdujące się wewnątrz owoców zawierają włoski, które mogą podrażniać przewód pokarmowy.
Poza zastosowaniem leczniczym róża dzika ma znaczenie w kuchni jako składnik herbat owocowych, dżemów i nalewek. Krzew pełni także funkcję rośliny miododajnej i ozdobnej w ogrodzie.
