Spis treści:
- Jak wygląda pietruszka zwyczajna?
- Uprawa pietruszki zwyczajnej
- Zbiór i przechowywanie pietruszki zwyczajnej
- Właściwości i zastosowanie pietruszki zwyczajnej
Jak wygląda pietruszka zwyczajna?
Pietruszka zwyczajna to roślina dwuletnia z rodziny selerowatych. Osiąga wysokość 30-80 cm. Tworzy rozgałęziony pokrój. W pierwszym roku rozwija biały korzeń spichrzowy o długości 15-30 cm i średnicy 2-5 cm, kształtu stożkowatego lub cylindrycznego. System korzeniowy jest palowy, z głównym korzeniem i cienkimi korzeniami bocznymi.
Łodyga pojawia się w drugim roku - jest prosta, wzniesiona i bruzdowana. Liście są ciemnozielone, błyszczące, ułożone skrętolegle, o kształcie trójkątnym, podwójnie lub potrójnie pierzasto podzielone. Dolne liście osadzone są na długich ogonkach, górne są mniejsze i niemal siedzące. U odmiany kędzierzawej (var. crispum) blaszki liściowe mają charakterystycznie pomarszczone brzegi.
Kwiaty są drobne, żółtawobiałe, zebrane w baldachy złożone. Baldach składa się z 8-20 baldaszków, każdy zawiera 10-25 kwiatów. Kwitnienie przypada na czerwiec-sierpień drugiego roku. Owocem jest rozłupnia dzieląca się na dwie jajowate, żebrowane rozłupki o długości 2-3 mm.
Uprawa pietruszki zwyczajnej
Pietruszka preferuje stanowiska słoneczne, choć toleruje lekkie zacienienie. Najlepiej rośnie w glebach żyznych, przepuszczalnych o pH 6,0-7,0. Wymaga gleby głęboko spulchnionej, bez zbryleń i kamieni.
Siew przeprowadza się wczesną wiosną (marzec-kwiecień), na głębokość 1-2 cm, w rzędach oddalonych o 30-40 cm. Po wschodach wykonuje się przerywkę, pozostawiając rośliny w odstępach 5-7 cm dla odmian korzeniowych i 3-5 cm dla naciowych. Kiełkowanie trwa 2-3 tygodnie.
Podlewanie powinno być regularne, szczególnie podczas kiełkowania i intensywnego wzrostu korzeni. Nawożenie obejmuje przedsiewne zastosowanie kompostu (3-5 kg na 1 mkw) oraz nawozy zawierające potas i fosfor. Należy unikać nadmiaru azotu, który sprzyja rozwidlaniu się korzenia.
Pietruszka jest odporna na niskie temperatury i może zimować w gruncie. W surowym klimacie zaleca się okrycie rzędów warstwą słomy (5-10 cm).
Zbiór i przechowywanie pietruszki zwyczajnej
Liście zbiera się przez cały sezon, pozostawiając około 30% liści na roślinie. Korzenie wykopuje się jesienią pierwszego roku (wrzesień-październik), ostrożnie, aby uniknąć uszkodzeń.
Liście do suszenia zbiera się w słoneczny dzień po obeschnięciu rosy. Suszy się je w temperaturze 30-35°C przez 3-5 dni. Korzenie myje się, tnie na plasterki 3-5 mm i suszy w temperaturze 40-50°C przez 5-7 dni. Wysuszony surowiec przechowuje się w szczelnych, ciemnych pojemnikach.
Właściwości i zastosowanie pietruszki zwyczajnej
Pietruszka zawiera cenne substancje biologicznie czynne:
- olejki eteryczne (apiol, mirystycyna) - moczopędne i przeciwskurczowe;
- flawonoidy (luteolina, apigenina) - antyoksydacyjne i przeciwzapalne;
- witaminy (C - do 170 mg/100 g w natce, B1, B2, B3, E, beta-karoten);
- związki mineralne (potas, wapń, magnez, żelazo);
- furokumaryny - zwiększające wrażliwość na UV.
W kuchni korzeń stanowi podstawę włoszczyzny, a natka służy jako przyprawa. Korzeń wymaga 15-20 minut gotowania, natkę dodaje się pod koniec, by zachować aromaty.
W ziołolecznictwie stosuje się napary z liści (2-4 g suszu) i odwary z korzeni (4-6 g) na 200 ml wody, 2-3 razy dziennie. Preparaty wykazują działanie moczopędne i wspomagające trawienie.
Stosowanie pietruszki w celach leczniczych wymaga konsultacji z lekarzem. Należy zachować ostrożność u kobiet w ciąży, osób z chorobami nerek i przyjmujących leki przeciwzakrzepowe. Furokumaryny mogą wywoływać reakcje fototoksyczne.
Pietruszka znajduje zastosowanie również w kosmetyce (maseczki, płukanki do włosów) i jako roślina towarzysząca w ogrodnictwie, odstraszająca niektóre szkodniki.
Źródło: Deccoria.pl
