Spis treści:
- Wygląd ashwagandhy - budowa i cechy charakterystyczne
- Uprawa ashwagandhy - wymagania i pielęgnacja
- Pozyskiwanie i przechowywanie surowca zielarskiego z ashwagandhy
- Właściwości lecznicze i zastosowanie ashwagandhy
Wygląd ashwagandhy - budowa i cechy charakterystyczne
Ta krzewiasta bylina dorasta do wysokości 30-75 cm. System korzeniowy tworzą grube, mięsiste korzenie pionowe o długości 20-30 cm i średnicy 1-2 cm, rozgałęziające się w górnej części. Łodygi są rozgałęzione, zdrewniałe u podstawy, pokrywają drobne, gwiazdkowate włoski.
Liście ashwagandhy są pojedyncze, jajowate, o długości 5-10 cm i szerokości 2,5-5 cm, całobrzegie lub lekko faliste, zaostrzone na szczycie. Kwiaty dzwonkowate, niepozorne, zielonkawe, o średnicy 4-6 mm, osadzone w kątach liści pojedynczo lub po 2-3.
Owoc stanowi pomarańczowo-czerwona jagoda o średnicy 6 mm, ukryta w trwałym, rozdętym kielichu przypominającym lampion. Nasiona są płaskie, nerkowate, żółtobrązowe, o średnicy około 2 mm.
Uprawa ashwagandhy - wymagania i pielęgnacja
Roślina wymaga stanowiska słonecznego, osłoniętego od wiatru. Preferuje gleby przepuszczalne, piaszczysto-gliniaste o pH 6,0-8,0. Jest ciepłolubna, wrażliwa na mróz, w klimacie umiarkowanym rośnie jako roślina jednoroczna.
Wysiew nasion ashwagandhy przypada na wiosnę do doniczek w szklarni lub bezpośrednio do gruntu po ustąpieniu przymrozków. Rozstaw rzędów powinien wynosić 60-70 cm, głębokość siewu 1 cm. Temperatura kiełkowania mieści się w przedziale 20-25°C. Odstępy między młodymi roślinami po przerywaniu powinny wynosić 30-40 cm. Podlewanie należy dostosować do warunków - ashwagandha toleruje okresowe susze.
Nawożenie organiczne przed siewem wymaga 2-3 kg kompostu na 1 mkw. Pielęgnacja obejmuje systematyczne odchwaszczanie i spulchnianie gleby. Uprawa pod osłonami umożliwia także rozmnażanie przez sadzonki pędowe.
Pozyskiwanie i przechowywanie surowca zielarskiego z ashwagandhy
Zbiór korzeni przypada na jesień, po pierwszych przymrozkach, gdy roślina osiąga wiek 8-10 miesięcy. Dokładne oczyszczenie surowca poprzedza pocięcie na kawałki długości 5-10 cm. Temperatura suszenia powinna wynosić 35-40°C, w miejscu przewiewnym i zacienionym.
Prawidłowo wysuszony surowiec ma jasnobrązową barwę i charakterystyczny zapach. Przechowywanie wymaga szczelnych opakowań, suchego i ciemnego miejsca, a okres składowania nie powinien przekraczać 12 miesięcy.
Właściwości lecznicze i zastosowanie ashwagandhy
Surowiec zawiera szereg związków biologicznie czynnych o działaniu adaptogennym i wzmacniającym.
Główne grupy związków to:
- witanolidy i glikowitanolidy - substancje adaptogenne i przeciwstresowe;
- sitoindozydy - regulujące funkcje układu nerwowego;
- alkaloidy - o właściwościach przeciwzapalnych i uspokajających;
- saponiny - modulujące układ odpornościowy;
- fitosterole - regulujące gospodarkę lipidową;
- żelazo i inne mikroelementy - wspomagające procesy krwiotwórcze.
Dawka sproszkowanego korzenia wynosi 3-6 g dziennie w 2-3 porcjach. Ekstrakty standaryzowane należy stosować według zaleceń producenta. Surowiec wspomaga organizm w sytuacjach stresowych, zwiększa wydolność fizyczną i psychiczną, poprawia jakość snu, funkcje poznawcze oraz koncentrację.
Przeciwwskazania obejmują: ciążę, okres karmienia piersią, nadwrażliwość na rośliny psiankowate, nadciśnienie, niedoczynność tarczycy oraz choroby autoimmunologiczne. Interakcje z lekami wymagają konsultacji z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania. Mechanizm działania opiera się głównie na modulacji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz regulacji poziomu kortyzolu.
Źródło: Deccoria.pl
